8,6 tỷ đồng tiền gửi chuyển sang mua trái phiếu, khách VIP kiện ngân hàng đòi lại toàn bộ: Tòa phán quyết thế nào?
Một khách hàng VIP khởi kiện đòi một ngân hàng bồi thường hàng chục tỷ đồng do mua phải trái phiếu mất khả năng thanh toán. Tuy nhiên, quá trình xét xử đã hé lộ những tình tiết bất ngờ...
Đây là vụ án dân sự phúc thẩm về việc "Tranh chấp tiền gửi, tranh chấp hợp đồng mua bán trái phiếu và đòi lại tài sản" giữa nguyên đơn là ông Trần Công L và bị đơn là một ngân hàng thương mại cổ phần, cùng các cá nhân có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Vụ án phát sinh khi các hợp đồng mua bán trái phiếu do ông L đứng tên gặp vấn đề trong việc thanh toán gốc và lãi.
Từ gửi tiết kiệm thành mua trái phiếu
Khoảng thời gian cuối năm 2021 và đầu năm 2022, ông L mang số tiền lớn gồm 8,6 tỷ đồng và 300.000 USD đến chi nhánh ngân hàng với dự định ban đầu là gửi tiết kiệm.
Theo lời trình bày của ông L, vì quá tin tưởng nên ông đã nghe theo lời tư vấn của nhân viên là bà Giang Thị T để chuyển toàn bộ số tiền này sang hình thức mua trái phiếu của một doanh nghiệp nhằm hưởng mức lãi suất ưu đãi hơn.
Ông L khẳng định bản thân không hề hiểu biết trái phiếu là gì, mọi thủ tục đều do nhân viên ngân hàng thực hiện. Để ông yên tâm với khoản ngoại tệ, các nhân viên ngân hàng thậm chí còn ban hành một tờ thông báo cam kết sẽ hoàn trả lại số tiền gốc 300.000 USD cùng tiền lãi cho ông.
Sóng gió bắt đầu ập đến vào giữa năm 2023 khi tổ chức phát hành trái phiếu gặp vấn đề, khiến ông L hoàn toàn không nhận được khoản tiền lãi nào nữa. Đỉnh điểm là vào cuối năm 2023, khi lô trái phiếu đáo hạn nhưng vẫn không được thanh toán gốc lẫn lãi, ông L đã quyết định khởi kiện.
Ông yêu cầu ngân hàng phải chịu trách nhiệm tất toán và trả lại toàn bộ số tiền hàng chục tỷ đồng cho mình.
Phản hồi lại, phía ngân hàng đã bác bỏ hoàn toàn các yêu cầu này. Họ lập luận rằng ngân hàng chỉ đóng vai trò là đại lý phân phối, còn chính ông L mới là người tự ký vào các ủy nhiệm chi và hợp đồng đặt mua trực tiếp với doanh nghiệp. Do đó, khi tổ chức phát hành mất khả năng thanh toán, ngân hàng không có nghĩa vụ pháp lý phải trả tiền thay.
Căn cứ vào tài liệu, tòa án nhận định lời trình bày của ông L về việc không hiểu biết trái phiếu là gì là không đúng sự thật, vì hồ sơ thể hiện trước đó ông đã từng tham gia giao dịch các gói trái phiếu khác. Về tờ thông báo cam kết trả lại 300.000 USD, các nhân viên ngân hàng thừa nhận đã lập văn bản này không đúng quy định, không phù hợp quy trình nội bộ do ông L tạo áp lực buộc họ phải lập ra. Do đó, tòa án đánh giá văn bản này không có giá trị pháp lý. Tòa cũng xác định ngân hàng không có nghĩa vụ mua lại hay thanh toán gốc và lãi thay cho tổ chức phát hành.
Trong quá trình giải quyết vụ án, nhân viên ngân hàng là bà Giang Thị T trình bày rằng từ tháng 4 năm 2023 đến tháng 8 năm 2023, bà có thỏa thuận riêng với ông L về việc mua lại trái phiếu và đã đưa cho ông tổng cộng 210.000 USD. Tuy nhiên, sau đó ông L không đồng ý bán nữa nhưng cũng không trả lại số tiền này. Do đó, bà T đưa ra yêu cầu độc lập, đề nghị tòa buộc ông L trả lại số tiền 210.000 USD. Phía ông L từ chối yêu cầu này, lập luận rằng ông không có giao dịch cá nhân nào với bà T mà chỉ biết bà với tư cách là nhân viên đại diện ngân hàng.
Ngày 7 tháng 7 năm 2026, Tòa án nhân dân thành phố Đồng Nai xét xử phúc thẩm và quyết định bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Trần Công L đối với ngân hàng. Đồng thời, tòa chấp nhận toàn bộ yêu cầu độc lập của bà Giang Thị T, buộc ông L có nghĩa vụ trả cho bà T số tiền 210.000 USD, giá trị khoản tiền này được quy đổi thành tiền đồng Việt Nam theo tỷ giá hối đoái tại thời điểm thi hành án.
Dựa theo Bản án số 480/2026/DS-PT ngày 7/7/2026 của Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Nai.
Thu Thủy