Bùng nổ năng suất nhờ AI: Từ trợ lý ảo đến doanh thu nghìn tỷ

Theo dự báo từ ông Philip Lane, Kinh tế trưởng tại European Central Bank, AI có thể giúp năng suất của châu Âu tăng thêm hơn 4% trong vòng 10 năm tới. Dù vậy, hiệu quả thực tế còn tùy thuộc vào việc công nghệ này được phổ cập nhanh đến mức nào: nếu chỉ lặp lại kịch bản của Internet trước đây, AI sẽ chỉ đóng góp thêm khoảng 1,5% tăng trưởng năng suất trong 10 năm tới.

Quan trọng hơn, AI có khả năng nâng tốc độ tăng trưởng dài hạn nếu thực sự thúc đẩy đổi mới, thay vì chỉ cải thiện hiệu suất hiện tại. Nhưng rủi ro không nhỏ đến từ chi phí năng lượng, khi các cú sốc giá nhiên liệu kéo dài có thể làm chậm việc phát triển mô hình và hạn chế khả năng triển khai trên diện rộng.

Khoảng cách công nghệ giữa châu Âu và Mỹ đang ngày càng rõ rệt. Chỉ khoảng 3% bằng sáng chế tại châu Âu liên quan đến AI, trong khi con số này tại Mỹ là 9%. Đồng thời, khu vực này chi gần 250 tỷ euro mỗi năm để trả phí bản quyền công nghệ cho nước ngoài, phản ánh sự phụ thuộc lớn vào các hệ sinh thái đổi mới bên ngoài.

Trong khi đó, các tổ chức tài chính Mỹ đã nhanh chóng biến AI thành đòn bẩy tăng trưởng. Bank of America cho biết sẽ đầu tư 4 tỷ USD vào công nghệ mới, chủ yếu dành cho AI, trong tổng ngân sách 13 tỷ USD. Theo lãnh đạo ngân hàng, AI cho phép một nhân viên phục vụ tới 50 khách hàng, so với 15 trước đây - một bước nhảy đáng kể về năng suất lao động.

Hiệu quả không chỉ dừng ở quy mô phục vụ. AI còn giúp rút ngắn tới 90% thời gian trong một số quy trình kiểm thử phần mềm, đồng thời trợ lý ảo Erica đã xử lý khối lượng công việc tương đương 11.000 nhân sự và đạt hơn 3 tỷ lượt tương tác với khách hàng. Đáng chú ý, thay vì cắt giảm lao động, ngân hàng này tập trung vào đào tạo lại để tận dụng AI cho tăng trưởng doanh thu.

Xu hướng “AI hóa” vận hành cũng đang lan rộng trong các hệ thống doanh nghiệp. Oracle đang tái cấu trúc bộ phần mềm để tích hợp AI agent - các hệ thống có thể tự thu thập dữ liệu, xử lý và đề xuất hành động. Những công việc lặp lại như nhập liệu hay xử lý hóa đơn được dự báo sẽ bị thay thế hoàn toàn, trong khi vai trò con người chuyển sang ra quyết định và quản trị rủi ro.

Ở cấp độ ngành, làn sóng này đang kéo theo sự tái cấu trúc lực lượng lao động quy mô lớn. Accenture đã hợp tác with Anthropic để đào tạo khoảng 30.000 nhân sự về AI, đồng thời mở rộng triển khai công nghệ này vào các lĩnh vực có yêu cầu cao về tuân thủ như tài chính và y tế. Trước đó, công ty cũng đã triển khai chương trình đào tạo hàng trăm nghìn nhân viên về AI thông qua hợp tác với OpenAI.

Không chỉ trong nội bộ doanh nghiệp, cạnh tranh AI còn đang định hình lại toàn ngành tài chính. Theo Reuters, các ngân hàng lớn như JPMorgan Chase, Goldman Sachs và Morgan Stanley đều đang triển khai trợ lý AI cho tư vấn đầu tư, giao dịch và quản lý tài sản, qua đó tăng doanh số và xử lý khối lượng yêu cầu lớn trong các giai đoạn biến động thị trường.

Điểm chung của tất cả các động thái này là sự chuyển dịch rõ ràng: AI không còn là công cụ hỗ trợ, mà đang trở thành hạ tầng vận hành cốt lõi của doanh nghiệp. Từ việc tự động hóa quy trình đến mở rộng năng lực ra quyết định, công nghệ này đang tái định nghĩa năng suất ở cấp độ hệ thống.

Tuy nhiên, sự phân hóa cũng đang diễn ra nhanh chóng. Khi các doanh nghiệp Mỹ tận dụng AI để mở rộng biên lợi nhuận và quy mô, châu Âu vẫn đối mặt với rào cản về vốn, công nghệ và năng lượng. Nếu không cải thiện khả năng tiếp cận tài chính và đầu tư vào kỹ năng, khu vực này có nguy cơ bị bỏ lại phía sau trong chu kỳ tăng trưởng mới do AI dẫn dắt.

*Nguồn: Reuters

Đại Nghĩa