Các hãng xe Trung Quốc bị 'cảnh cáo'

Bộ Thương mại và Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc, phối hợp với Cục Quản lý Thị trường Nhà nước, ngày 1/9 ban hành một loạt hướng dẫn dành cho các nhà sản xuất ô tô hoạt động tại thị trường nước ngoài.

Theo Nikkei, các hướng dẫn nhằm thúc đẩy sự phát triển quốc tế có trật tự và lành mạnh của ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc. Một trong những nội dung đáng chú ý là yêu cầu các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc không được phá vỡ trật tự cạnh tranh tại thị trường nước ngoài để giành lợi thế cạnh tranh không chính đáng.

Các hãng không được gây xáo trộn hệ thống phân phối, không tự ý áp đặt các khoản phụ phí vượt quá giá niêm yết hoặc thu những khoản phí chưa được công bố với khách hàng.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh ngành ô tô Trung Quốc đang phải đối mặt với cuộc chiến giá kéo dài trong nước. Việc các hãng liên tục giảm giá để cạnh tranh đã khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp, thúc đẩy các nhà sản xuất tìm kiếm dư địa tăng trưởng tại thị trường quốc tế.

Theo Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc (CAAM), trong 7 tháng đầu năm 2026, Trung Quốc xuất khẩu khoảng 5,3 triệu xe chở khách, tăng 72,5% so với cùng kỳ năm trước.

Khi lượng xe xuất khẩu tăng nhanh, việc duy trì trật tự cạnh tranh tại các thị trường nước ngoài trở thành vấn đề được chính quyền Trung Quốc đặc biệt lưu ý. Các hướng dẫn mới không chỉ đề cập đến giá bán mà còn mở rộng sang chất lượng sản phẩm, dịch vụ hậu mãi và quản lý dữ liệu khách hàng.

Cụ thể, các hãng được yêu cầu tăng cường đánh giá sản phẩm trước khi đưa xe ra nước ngoài, tránh xuất khẩu những mẫu xe không đáp ứng yêu cầu của thị trường mục tiêu hoặc điều kiện vận hành tại đó.

Doanh nghiệp cũng phải tuân thủ các luật, quy định và thông lệ thương mại địa phương, thực hiện đầy đủ các cam kết trong hợp đồng, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ sau bán hàng.

Đối với các mẫu xe kết nối Internet, việc thu thập và xử lý dữ liệu khách hàng phải được thực hiện phù hợp với pháp luật của từng quốc gia.

Australia là ví dụ cho tốc độ mở rộng của các thương hiệu ô tô Trung Quốc tại thị trường quốc tế. Tại đây, xe do các hãng Trung Quốc sản xuất ngày càng chiếm thị phần đáng kể.

Trong tháng 5 và tháng 6/2026, Tesla Model Y sản xuất tại Thượng Hải trở thành mẫu xe sản xuất tại Trung Quốc đầu tiên đứng đầu doanh số bán xe tại Australia.

Một số mẫu xe có giá thấp nhất tại thị trường này cũng đến từ các thương hiệu Trung Quốc. BYD Atto 1 là mẫu xe điện rẻ nhất, trong khi MG 3 là mẫu hybrid rẻ nhất và BYD Sealion 5 là mẫu plug-in hybrid (PHEV) rẻ nhất.

Ở nhóm xe thương mại, LDV G10+ là mẫu xe tải có giá thấp nhất, còn LDV T60 Max Pro dẫn đầu về mức giá trong phân khúc bán tải.

Tuy nhiên, sự cạnh tranh bằng giá cũng đặt ra bài toán về giá trị xe đối với người mua. Cuối năm 2025, CEO Chery Australia Lucas Harris cho biết, hãng không muốn tham gia cuộc chiến giá giữa các thương hiệu Trung Quốc, dù Chery Tiggo 4 được đưa ra thị trường với tư cách một trong những mẫu SUV mới có giá thấp nhất tại các showroom Australia.

Ông Harris cũng cho rằng, việc liên tục thay đổi giá bán sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến giá trị còn lại của xe, đồng thời làm suy giảm niềm tin của khách hàng. Theo ông, duy trì mức giá nhất quán là yếu tố quan trọng để xây dựng uy tín và giữ chân người mua trong những lần mua xe tiếp theo.

Việc đưa ra các quy định đối với hoạt động xuất khẩu diễn ra sau khi chính phủ Trung Quốc kêu gọi chấm dứt cuộc chiến giá giữa các hãng ô tô trong nước vào giữa năm 2025.

Chính quyền Trung Quốc khi đó cảnh báo tình trạng “cạnh tranh phi lý” đang làm suy giảm tính bền vững dài hạn của ngành ô tô. Bắc Kinh cũng tăng cường kiểm soát tình trạng “xe không chạy km” - những chiếc xe được sản xuất tại Trung Quốc, ghi nhận vào doanh số bán trong nước trước khi được xuất khẩu dưới dạng xe đã qua sử dụng, dù số odo gần như ở mức 0.

Áp lực từ cuộc chiến giá cũng được thể hiện qua phát biểu của William Li, CEO thương hiệu Nio, hồi đầu năm 2026. Ông cho rằng “thời kỳ hoàng kim” của ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc đã kết thúc khi giá bán bị kéo xuống mức khiến lợi nhuận còn lại rất thấp.

Ông Li cho biết Nio muốn thu hẹp mức giảm giá và đưa ra các ưu đãi đặt xe một cách thận trọng, có chừng mực hơn.

Trong bối cảnh đó, các hướng dẫn mới của Trung Quốc có thể xem là nỗ lực nhằm hạn chế việc cuộc chiến giá trong nước được tái diễn tại thị trường quốc tế, nơi các thương hiệu ô tô Trung Quốc đang đẩy mạnh mở rộng.

Theo Tổ chức Quốc tế các Nhà sản xuất Ô tô (IOVM), sản lượng của ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc đạt khoảng 34,5 triệu xe trong năm 2025, cao hơn đáng kể so với 13,5 triệu xe của Liên minh châu Âu, 10,2 triệu xe của Mỹ và 8,4 triệu xe của Nhật Bản.

Với quy mô sản xuất lớn và tốc độ xuất khẩu tăng nhanh, Trung Quốc đang yêu cầu các hãng ô tô không chỉ bán được nhiều xe hơn ở nước ngoài mà còn phải xây dựng hệ thống phân phối, giá bán, dịch vụ hậu mãi và quản lý dữ liệu phù hợp với từng thị trường.

Đức Minh