Cảnh giác bẫy thu thập dữ liệu sinh trắc học để thực hiện hành vi lừa đảo

Thông tin từ Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Cà Mau, thời gian gần đây, cùng với sự phát triển của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), các đối tượng xấu liên tục thay đổi phương thức, thủ đoạn để thu thập trái phép dữ liệu sinh trắc học của người dân, phục vụ hoạt động lừa đảo, giả mạo danh tính và thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.

Theo cơ quan Công an, các đối tượng thường lợi dụng sự thiếu cảnh giác, nhẹ dạ, cả tin hoặc tâm lý sẵn sàng giúp đỡ người khác để tìm cách tiếp cận, thu thập dữ liệu sinh trắc học như dấu vân tay, hình ảnh khuôn mặt, giọng nói và các đặc điểm nhận dạng cá nhân khác. Đây là những thông tin có tính định danh cao, gắn liền với mỗi cá nhân và gần như không thể thay đổi nếu bị lộ, lọt.

Một trong những chiêu thức phổ biến là giả vờ điện thoại bị hỏng, cảm biến vân tay gặp sự cố hoặc cần kiểm tra tính năng trên thiết bị để nhờ người dân hỗ trợ. Trong quá trình thao tác, đối tượng yêu cầu nạn nhân đặt ngón tay lên cảm biến hoặc thiết bị đã được chuẩn bị nhằm ghi nhận dấu vân tay.

Ngoài ra, các đối tượng còn mạo danh nhân viên doanh nghiệp, đơn vị nghiên cứu hoặc tổ chức khảo sát để mời tham gia thử nghiệm phần mềm nhận diện giọng nói, nghiên cứu khoa học hoặc sản xuất nội dung truyền thông; yêu cầu nạn nhân đọc đoạn văn, dãy số hoặc trả lời nhiều câu hỏi nhằm thu thập mẫu giọng nói.

Một thủ đoạn khác là tiếp cận người dân, nhất là thanh, thiếu niên, với lý do chụp ảnh tham gia cuộc thi, khảo sát hoặc thử nghiệm công nghệ AI; yêu cầu chụp ảnh, quay video cận mặt ở nhiều góc độ, thực hiện các biểu cảm theo hướng dẫn để thu thập dữ liệu khuôn mặt.

Dữ liệu sinh trắc học khi bị thu thập trái phép có thể bị lợi dụng để giả mạo danh tính, vượt qua một số bước xác thực điện tử hoặc kết hợp với thông tin cá nhân khác nhằm thực hiện các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản và nhiều hành vi vi phạm pháp luật khác.

Trước tình hình trên, cơ quan Công an khuyến cáo người dân không đặt dấu vân tay lên thiết bị của người lạ hoặc thiết bị không rõ nguồn gốc, mục đích sử dụng. Chỉ tham gia các hoạt động khảo sát, nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ do cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp có thông tin rõ ràng, được xác minh.

Đồng thời, không đọc theo các đoạn văn, dãy số hoặc ghi âm giọng nói theo yêu cầu của người lạ khi chưa kiểm chứng thông tin; hạn chế chụp ảnh, quay video cận mặt theo yêu cầu của các cá nhân không quen biết. Tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, thông tin tài khoản ngân hàng, số căn cước công dân, mã xác thực (OTP) hoặc các dữ liệu quan trọng khác cho người không có thẩm quyền.

Khi phát hiện các trường hợp có dấu hiệu thu thập trái phép dữ liệu sinh trắc học hoặc nghi vấn lừa đảo, cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an nơi gần nhất để được hướng dẫn và xử lý.

PV