Chu kỳ đầu tư lớn và sự phân hóa giữa các doanh nghiệp: Góc nhìn từ chuyên gia VFS

Ngành được hưởng lợi chưa đồng nghĩa với mọi doanh nghiệp được hưởng lợi

Theo ông Nguyễn Minh Hoàng, Giám đốc Phân tích VFS, chu kỳ đầu tư hiện nay nhằm xây dựng năng lực tăng trưởng dài hạn cho nền kinh tế. Đây là cơ hội đối với nhiều lĩnh vực, song không phải doanh nghiệp nào thuộc ngành được hưởng lợi từ chính sách cũng chuyển hóa được dòng vốn đầu tư thành lợi nhuận cho cổ đông.

Có thể nhìn vấn đề ở hai tầng thông tin: chính sách và dòng vốn xác định hướng đi chung của cả ngành, trong khi mức độ tận dụng cơ hội phụ thuộc vào năng lực thực hiện của từng doanh nghiệp. Hai doanh nghiệp cùng ngành vì vậy có thể cho kết quả rất khác nhau, và sự phân hóa này là điều nhà đầu tư cần đặc biệt lưu ý.

Hành trình của dòng vốn: từ chính sách đến lợi nhuận

Khung phân tích của VFS đi theo một chuỗi: chính sách quyết định diễn biến của nguồn vốn; vốn tạo ra cơ hội đầu tư, thể hiện qua đơn hàng hoặc hoạt động mở rộng của doanh nghiệp; rồi mới chuyển hóa thành doanh thu và lợi nhuận. Trong chu kỳ này, vốn được huy động và giải ngân trước, còn kết quả chỉ phản ánh dần ở các giai đoạn sau. Trên hành trình đó, mỗi doanh nghiệp giữ lại được mức giá trị khác nhau.

Ba tiêu chí để xem xét một doanh nghiệp

Từ cách tiếp cận của VFS, nhà đầu tư có thể quy về ba nhóm tiêu chí khi xem xét một doanh nghiệp.

Nhu cầu đã được xác lập hay chưa. Trọng tâm là các doanh nghiệp có backlog lớn hoặc đang mở rộng hoạt động đầu tư. Backlog là các đơn hàng, hợp đồng đã ký nhưng chưa ghi nhận doanh thu, cho thấy nhu cầu đã được thể hiện cụ thể thay vì chỉ dựa vào kỳ vọng theo ngành.

Khả năng giữ lại giá trị. Tiêu chí này được đánh giá thông qua biên lợi nhuận và quyền định giá, tức khả năng doanh nghiệp duy trì phần lợi nhuận hợp lý và chủ động về giá bán. Doanh thu tăng chưa phải là đủ nếu chi phí đầu vào tăng nhanh hơn.

Chi phí vốn và dòng tiền. Hai yếu tố này phản ánh mức độ lợi nhuận đi cùng dòng tiền thực tế, cũng như áp lực chi phí vay đối với phần giá trị dành cho cổ đông.

Các thông tin trên có thể được đối chiếu qua báo cáo tài chính và công bố thông tin chính thức của doanh nghiệp.

Chọn đúng mắt xích thay vì đầu tư theo ngành

Từ đó, chiến lược của VFS cho năm 2027 là chọn đúng mắt xích hưởng lợi từ chu kỳ đầu tư, thay vì đầu tư theo toàn ngành. Thay vì xác định một ngành có triển vọng rồi lựa chọn doanh nghiệp đại diện, cách tiếp cận này bắt đầu từ việc xem xét từng doanh nghiệp ở từng chặng của chuỗi, từ vốn, đầu tư, backlog đến doanh thu và lợi nhuận.

Cách làm này đòi hỏi nhà đầu tư theo dõi sát hơn tiến độ thực hiện đơn hàng, cơ cấu chi phí vay và dòng tiền từ hoạt động kinh doanh, đồng thời hạn chế rủi ro đánh giá cơ hội chỉ dựa trên tên gọi của ngành. Trong bối cảnh dòng tiền còn yếu, VFS cũng đặt chất lượng doanh nghiệp lên hàng đầu, ưu tiên các doanh nghiệp đầu ngành, có nền tảng tài chính tốt.

Các nhóm đáng theo dõi và lưu ý về thời điểm

Ở cấp độ ngành, các nhóm đáng theo dõi trong năm 2027 gồm nhóm liên quan trực tiếp đến nguồn vốn như ngân hàng, chứng khoán; năng lượng – dầu khí, điện và thiết bị điện; cảng – logistics; khu công nghiệp; công nghệ và một số nhóm vật liệu có tính khan hiếm. Đây là các nhóm đáng theo dõi theo chu kỳ đầu tư, chưa phải khuyến nghị mua đối với từng nhóm hay từng doanh nghiệp cụ thể.

Về thời điểm, giai đoạn chờ giá của tiền tạo đỉnh có thể kéo dài hơn kỳ vọng nếu môi trường lãi suất trong nước, quốc tế và dòng vốn ngoại chậm cải thiện. Thị trường có thể tiếp tục phân hóa và biến động, do đó nhà đầu tư cần kiên nhẫn chờ các tín hiệu xác nhận từ dòng tiền thay vì hành động sớm dựa trên kỳ vọng.

Các nhận định trên được chuyên gia VFS chia sẻ tại Hội thảo tài chính "Giải mã dòng tiền - Quy luật nhân quả trên thị trường chứng khoán Việt Nam", diễn ra lúc 08:30 ngày 11/10/2026 tại Phòng S2.01, Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP. Hồ Chí Minh (SIHUB), số 123 Trương Định, phường Xuân Hòa, TP. Hồ Chí Minh.

Diễn giả: ông Nguyễn Minh Hoàng - Giám đốc Phân tích; ông Phạm Ngọc Sơn - Trưởng phòng Môi giới, Chứng khoán Nhất Việt.

Nội dung chính: bối cảnh vĩ mô và các yếu tố tác động đến dòng tiền; định giá mặt bằng hiện tại và nhận diện cơ hội đầu tư; quy luật Nhân - Quả trong phân tích kỹ thuật; tọa đàm giao lưu với nhà đầu tư.

Kết thúc phần trình bày, chuyên gia VFS đã trao đổi trực tiếp với nhà đầu tư và cơ quan báo chí. Hội thảo thu hút sự quan tâm của đông đảo nhà đầu tư cá nhân, tổ chức tài chính và các cơ quan truyền thông.

*Các nhận định trong bài là quan điểm của VFS tại thời điểm công bố, mang tính chất tham khảo, không được coi là khuyến nghị đầu tư.

PV