Chủ tịch Công ty Hanel PT: Đừng chỉ thu hút FDI, mỗi địa phương cần tạo ra 20-30 nhà cung ứng cấp 1 cho tập đoàn toàn cầu

Tại Hội thảo "Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp", hôm 8/7, bà Trần Thị Thu Trang, Chủ tịch Công ty Cổ phần Công nghệ thế hệ mới Hanel PT, Chủ tịch Hiệp hội Sản xuất Công nghiệp tỉnh Bắc Ninh chia sẻ kinh nghiệm về hành trình 26 năm trở thành nhà cung cấp cấp một trực tiếp cho các tập đoàn lớn trên thế giới, trong đó có các công ty trong ngành bán dẫn của Mỹ, Nhật Bản.

Bà cho biết, để một doanh nghiệp Việt Nam có thể bán hàng trực tiếp cho các tập đoàn nước ngoài là điều không hề đơn giản. Bởi các tập đoàn Nhật Bản, Mỹ, Hàn Quốc hay Đài Loan (Trung Quốc) đều đã có những nhà cung cấp rất ổn định. Vậy mình phải có gì khác biệt để họ lựa chọn mình thay vì tiếp tục mua từ những nhà cung cấp quen thuộc?

Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân mới đây định hướng phát triển đội ngũ doanh nghiệp tiên phong, trong đó mục tiêu phát triển khoảng 500-1.000 nhà cung cấp cấp một.

Theo bà Trang, với nguồn lực có hạn, Việt Nam cần tập trung nhanh chóng trợ lực cho những doanh nghiệp có tiềm năng. Khi những doanh nghiệp này phát triển, tỷ lệ nội địa hóa sẽ tăng lên, đồng thời họ sẽ kéo theo hàng chục, hàng trăm doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng cùng phát triển.

Do đó, mỗi tỉnh, thành phố cần có mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể về số lượng doanh nghiệp có khả năng trở thành nhà cung cấp cấp một, không nên chỉ đưa ra một chính sách chung.

“Mỗi địa phương chỉ cần có khoảng 20-30 doanh nghiệp tiềm năng cũng đã là một lực lượng rất quan trọng. Cần tập trung làm việc trực tiếp với doanh nghiệp để biết họ cần gì. Đó có thể là đất đai với chi phí hợp lý, nguồn vốn với chi phí thấp hơn, hay những điều kiện để mở rộng sản xuất”, bà Trang nhấn mạnh.

Chủ tịch của Hanel PT cho rằng Việt Nam cần thay đổi cách tiếp cận trong thu hút đầu tư nước ngoài. Trong 40 năm qua, Việt Nam đã rất thành công trong thu hút FDI, đặc biệt thành tựu rõ nét trong khoảng 20 năm gần đây. Nhưng điều còn thiếu là sự kết nối giữa doanh nghiệp trong nước với các doanh nghiệp FDI.

Thí dụ, riêng ngành điện tử của Việt Nam có kim ngạch xuất khẩu khoảng 160 tỷ USD, chiếm tỷ trọng rất lớn trong tổng xuất khẩu của cả nước. Bắc Ninh cũng là một địa phương có kim ngạch xuất khẩu dẫn đầu. Nhưng có bao nhiêu doanh nghiệp Việt Nam đang là nhà cung cấp cấp 1, cấp 2 trực tiếp cho các doanh nghiệp FDI ngay tại Việt Nam?

“Chúng ta cần đồng thời thực hiện hai việc: vừa thu hút FDI, vừa nâng tầm doanh nghiệp Việt Nam để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Không thể chỉ kỳ vọng doanh nghiệp FDI tự tìm đến doanh nghiệp trong nước, mà cần có cơ chế, chính sách kết nối hai khu vực này.

Bản thân doanh nghiệp chúng tôi cũng đã thay đổi cách tiếp cận. Khoảng 17 năm trước, chúng tôi chủ yếu bán hàng cho doanh nghiệp FDI ở nước ngoài vì hướng tới xuất khẩu. Nhưng từ khoảng năm thứ 18 trở đi, chúng tôi tập trung nhiều hơn vào việc cung cấp cho các doanh nghiệp FDI ngay tại Việt Nam. Chúng tôi nghĩ rằng nếu ngay trên sân nhà mình còn chưa bán được hàng thì việc đi ra nước ngoài cạnh tranh sẽ khó khăn hơn rất nhiều”, bà phân tích.

Để thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao, vị này cho rằng cần một chiến lược và một bộ công cụ đào tạo, phát triển đội ngũ doanh nghiệp cấp một, cấp hai, cấp ba.

Ngoài ra, cần tập hợp các chuyên gia trong và ngoài nước, những doanh nghiệp đã có kinh nghiệm nhiều năm trong chuỗi cung ứng quốc tế, xây dựng thành bộ tài liệu chuẩn và đào tạo, hỗ trợ những doanh nghiệp có tiềm năng xuất khẩu.

Theo bà Trang, đây là thời điểm rất quan trọng và là cơ hội cho Việt Nam. Nếu không hành động nhanh, chúng ta có thể bỏ lỡ cơ hội vàng trong khoảng 1-3 năm tới, hoặc xa hơn là 5 năm tới, bởi chuỗi cung ứng toàn cầu đang được phân chia lại trong bối cảnh tình hình chính trị, kinh tế thế giới có nhiều biến động.

“Năm nay, doanh nghiệp chúng tôi dự kiến tăng trưởng khoảng 150%. Trong bối cảnh rất nhiều khó khăn, chúng tôi vẫn tăng trưởng bởi các nhà mua hàng toàn cầu đang đặt niềm tin vào Việt Nam, đang tìm kiếm những đối tác như chúng tôi. Nếu trong điều kiện bình thường, có lẽ chúng tôi cũng chưa có cơ hội tham gia sâu vào lĩnh vực bán dẫn. Nhưng khi chuỗi cung ứng toàn cầu đang được tái cấu trúc, Việt Nam có cơ hội tham gia và chúng tôi cũng có cơ hội bước vào lĩnh vực này”, bà chia sẻ.

Phan Trang