Chuyên gia cảnh báo: Người dân giao dịch tài sản số P2P có thể vô tình tiếp tay cho rửa tiền, trốn thuế

Ngày 10/1/2026, Trường Đại học Duy Tân phối hợp với Dragon Lab, Công ty Cổ phần AlphaTrue Solutions, Tập đoàn Tether và nền tảng blockchain Layer 1 Plasma tổ chức hội thảo với chủ đề “Blockchain: Từ nền tảng công nghệ đến ứng dụng trong tài chính số” tại TP. Đà Nẵng.

Phát biểu tại phiên khai mạc, PGS.TS Nguyễn Gia Như – Hiệu trưởng Trường Khoa học Máy tính và Trí tuệ Nhân tạo, Đại học Duy Tân – cho rằng blockchain đang dần vượt qua giai đoạn thử nghiệm để trở thành một thành tố hạ tầng quan trọng của nền kinh tế số. Theo ông, việc đưa các nội dung liên quan đến blockchain, dữ liệu phân tán và tài chính số vào chương trình đào tạo đại học không chỉ góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao, mà còn tăng cường sự kết nối giữa nghiên cứu, đào tạo và nhu cầu triển khai thực tế tại doanh nghiệp.

Trong khuôn khổ hội thảo, ông Trần Huyền Dinh – Chủ nhiệm Ủy ban Ứng dụng Fintech (VBA), Chủ nhiệm Chương trình ChainTracer, đồng thời là Giám đốc dự án Basal Pay của Công ty Cổ phần AlphaTrue Solutions – tập trung làm rõ các rủi ro pháp lý liên quan đến giao dịch tài sản mã hóa. Nội dung phân tích nhấn mạnh tới các giao dịch ngang hàng (P2P), hình thức đang được sử dụng phổ biến tại Việt Nam. Theo ông, khi Luật Công nghiệp Công nghệ số chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, các hoạt động giao dịch tài sản số theo mô hình P2P có thể đối diện với nhiều rủi ro pháp lý cần được lưu ý.

"Người tham gia có thể vô tình trở thành mắt xích trong hoạt động rửa tiền, trốn thuế hoặc tài trợ cho hành vi phạm pháp, dẫn đến nguy cơ bị phong tỏa tài khoản, truy thu thuế, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự - dù không có chủ ý", ông Dinh nói.

Dẫn số liệu từ Global Crypto Adoption Index do Chainalysis công bố, ông Trần Huyền Dinh cho biết Việt Nam nhiều năm liền nằm trong nhóm các quốc gia có mức độ tiếp cận tài sản mã hóa cao trên thế giới. Ước tính trong giai đoạn 2023–2024, tổng giá trị dòng vốn tài sản mã hóa vào Việt Nam đạt gần 220 tỷ USD.

Theo ông Dinh, quy mô lớn cùng tốc độ luân chuyển nhanh của các dòng vốn này khiến thị trường tài sản mã hóa tiềm ẩn nguy cơ cao về rửa tiền và gian lận nếu thiếu cơ chế quản lý phù hợp. Do đó, việc tổ chức thị trường theo hướng minh bạch, dựa trên quản lý rủi ro và tích hợp đầy đủ các yêu cầu về phòng, chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố (AML/CFT) ngay từ khâu thiết kế hệ thống là yêu cầu cần thiết. Cách tiếp cận này, theo ông, phù hợp với xu hướng quản lý quốc tế và mục tiêu tăng cường an toàn tài chính, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam hiện vẫn nằm trong Danh sách xám của FATF.

Ở góc nhìn quốc tế, bà Lê Vũ Hương Quỳnh, Giám đốc khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Tether, nhận định blockchain đang dần dịch chuyển từ vai trò công nghệ mới sang vị trí hạ tầng cho thanh toán và chuyển giao giá trị, nhất là trong các giao dịch xuyên biên giới. Khi đảm nhận vai trò hạ tầng, theo bà, blockchain cần được đặt trong khuôn khổ quản lý và giám sát chặt chẽ để bảo đảm an toàn và tính bền vững của hệ thống.

Phan Trang