Chuyên gia ngoại dự báo 5 năm mới hoàn thành, kỹ sư Việt Nam chỉ trong 800 ngày xây dựng thành công cáp treo đạt 2 kỷ lục Guinness

Cáp treo Fansipan là tuyến cáp treo 3 dây với chiều dài 6.292,5m, bao gồm 6 trụ chính, mỗi trụ cách nhau 1km. Hệ thống cáp treo gồm 33 cabin, tổng công suất lên tới 2.000 khách/giờ. Sức chứa tối đa là 35 người/cabin. Xung quanh cabin là 6 mặt kính cường lực trong suốt, giúp du khách dễ dàng chiêm ngưỡng và check-in với thiên nhiên kỳ vĩ.

Tháng 11/2013, quần thể cáp treo Fansipan chính thức được khởi công. Theo phương án ban đầu của các chuyên gia Doppelmayr Garaventa, công nhân Việt có thể vận chuyển vật tư bằng việc chặt cây, mở đường. 

Tuy nhiên, tập đoàn Sun Group lập tức bác bỏ phương án trên, bởi tiêu chí tiên quyết của dự án là “không xâm phạm môi trường”. Các giải pháp tân tiến khác như khinh khí cầu hay trực thăng cũng đã được sử dụng, nhưng tất cả đều thất bại trước khí hậu và địa hình Fansipan.

Vậy là phương án cáp công vụ LCS được đưa ra. Tuy nhiên, để thực hiện tuyến cáp treo này và tiếp đó là đường dây 35kV cấp điện cho toàn bộ quá trình thi công cũng như vận hành cáp treo sau này, duy nhất "sức người" được áp dụng thành công. 

Để bảo vệ nguyên vẹn hệ sinh thái rừng Hoàng Liên, toàn bộ 35.000 tấn vật liệu xây dựng được vận chuyển thủ công xuyên qua rừng sâu. Ít ai có thể hình dung, để tạo nên 639 bậc đá dẫn lên “nóc nhà Đông Dương”, con người đã phải đánh đổi bằng một hành trình gần như vượt quá giới hạn thể chất. 

Hơn 4.400 viên đá xanh nguyên khối, mỗi bậc nặng khoảng 100kg, những trụ đá lên tới 450kg, đã được đưa từ Thanh Hóa lên Sa Pa, rồi tiếp tục “leo núi” bằng sức người để đặt vào vị trí giữa độ cao hơn 3.000m. Không có máy móc hỗ trợ, từng khối đá được buộc dây, đặt lên đòn gánh, cần tới hàng chục người khiêng, nhích từng bước trên nền đường trơn trượt bởi mưa, tuyết và băng giá.

Đó không chỉ là lao động, mà là thử thách sinh tồn. Không khí loãng, gió lớn, địa hình dốc khiến việc ngất xỉu, chảy máu cam hay chấn thương trở thành chuyện thường ngày. Có những thời điểm, hàng trăm công nhân buộc phải bỏ cuộc giữa chừng vì không thể chịu nổi điều kiện khắc nghiệt ấy. Nhưng những người ở lại vẫn tiếp tục, bởi như chính họ nói, đó là công việc “vì cộng đồng”.

Họ gọi con đường này là “con đường vinh quang” – không chỉ vì gian nan, mà bởi đây là chặng cuối đưa hàng triệu người chạm tới đỉnh thiêng của Tổ quốc. Mỗi bậc đá là một dấu ấn của mồ hôi, thậm chí là máu, được góp lại trong suốt gần 4 tháng thi công, với hơn 11.000 tấn đá được vận chuyển hoàn toàn thủ công.

Song song với đó, hành trình dựng nên tuyến cáp treo cũng là một cuộc thử thách khắc nghiệt không kém. Ngay từ những ngày đầu, hàng trăm kỹ sư và công nhân đã phải “hành quân” lên đỉnh núi, sống trong điều kiện không điện, không nước, nhiệt độ xuống tới -7 độ C, giữa gió thốc và băng giá. Họ ngủ trong những lán bạt tạm, nhiều đêm bị gió cuốn tung, phải bám vào nhau để không bị thổi bay; làm việc chỉ 15–20 phút lại phải dừng vì tay chân tê cứng trong giá lạnh.

Các chuyên gia ngoại nhận định phải mất 5 năm công trình này mới nên hình hài

Sau này, các chuyên gia Doppelmayr Garaventa tuyên bố, họ sẽ “không làm một công trình thứ hai như vậy do quá vất vả về địa hình, thời tiết, khí hậu và con người”.

Ban đầu, lúc kéo cáp công vụ gần xong, nhà ga dịch vụ cơ bản mới xong phần móng. Chứng kiến hình ảnh công nhân Việt đào thủ công, các chuyên gia ngoại nhận định, phải mất 5 năm, công trình này mới nên hình hài.

Nhưng với hàng nghìn con người đã “đủ điên” để bám trụ trên đỉnh Fansipan thi công dự án trong hàng trăm ngày qua, họ không dễ dàng đầu hàng. “Tiến độ không cho phép chúng tôi việc hôm nay để ngày mai. Nếu cáp công vụ hỏng thì 12h đêm cũng phải làm", anh Đỗ Minh Giang - phụ trách bảo trì cáp công vụ cho biết một ngày hỏng cáp công vụ sẽ chậm tiến độ một tháng làm cáp treo.

Nguyễn Văn Mùi là Phó ban phụ trách phần thô, hạ tầng công nghệ dự án cho biết : “Cáp treo Fansipan là một trong những dự án mà ban lãnh đạo tập đoàn không ép tiến độ vì quá vất vả, song chính chúng tôi tự cũng đặt mục tiêu cho bản thân".

Nhờ sự tự gây áp lực ấy, các kỹ sư công nhân Việt cuối cùng cũng đưa được công trình về đích đúng yêu cầu về thời gian của các chuyên gia quốc tế. “Khi đó, họ mới tin người Việt nói được, làm được”, phiên dịch Nguyễn Xuân Hậu tâm sự. 

Trải qua chuyến hành trình 800 ngày đầy gian nan và thử thách, tháng 2/2016, tuyến cáp treo Fansipan chính thức đưa vào vận hành. Ngay trong ngày khánh thành, đại diện tổ chức Guinness World Records đã trao chứng nhận hai kỷ lục thế giới: “Cáp treo ba dây dài nhất thế giới” và “Cáp treo ba dây có độ chênh giữa ga đi và ga đến lớn nhất thế giới” (1.410m).

 "Hiệu ứng Fansipan" đã tạo nên một cơn địa chấn

Ngay trong năm đầu tiên vận hành (2016), "hiệu ứng Fansipan" đã tạo nên một cơn địa chấn thực sự. Lượng khách đến Sa Pa từ mức bình quân 600.000 - 700.000 lượt/năm đã vọt ngay lên 970.000 lượt, mang lại doanh thu dịch vụ 1.690 tỷ đồng. Từ đó, du lịch Sa Pa tăng trưởng bình quân 20 – 30% mỗi năm.

Nếu như năm 2016, cột mốc gần 1 triệu lượt khách được coi là một kỳ tích, thì con số của năm 2025 đã thực sự minh chứng cho sức hút không giới hạn của Sa Pa. Lượng khách chạm mốc kỷ lục hơn 4,3 triệu lượt – tăng gấp hơn 4-5 lần sau một thập kỷ và tăng gấp hơn 6 lần so với thời kỳ trước khi có cáp treo. Doanh thu du lịch Sa Pa đạt 19.000 tỷ đồng, gấp 11 lần so với một thập kỷ trước.

Đáng chú ý, cơ cấu khách du lịch cũng đã có sự chuyển dịch mạnh mẽ. Không còn là điểm đến mang tính thời vụ, Sa Pa hiện nay rộn ràng quanh năm với những sản phẩm du lịch đặc sắc: ngắm Hoàng Liên Sơn từ cabin cáp treo, check-in đỉnh thiêng suốt 4 mùa. Cùng với công trình thế kỷ cáp treo Fansipan, Sun Group còn “làm đẹp” vùng đất Tây Bắc này bằng những mùa hoa rực rỡ: thung lũng hoa hồng với hàng ngàn gốc hồng cổ đủ loài, những thảm hoa đỗ quyên cổ thụ khoe sắc trên đỉnh trời, hay những vạt hoa cải vàng óng ánh, hoa dơn thóc đẹp như tranh vẽ giữa núi rừng… Thiên nhiên nơi đây không chỉ được bảo tồn, gìn giữ vẹn nguyên mà còn được chăm chút, làm đẹp hơn mỗi ngày.

Ngọc Khánh