'Cứu tinh' từ Campuchia đổ bộ giúp Việt Nam xuất khẩu đứng đầu thế giới: Thuế nhập khẩu 0%, nước ta ‘chốt đơn' hơn 1 triệu tấn

Việt Nam đang là quốc gia xuất khẩu điều nhân số 1 thế giới. Tuy nhiên, ngành điều của nước ta chủ yếu mạnh ở khâu chế biến, còn nguồn nguyên liệu nội địa chỉ đáp ứng một phần nhỏ nhu cầu sản xuất.

Do đó, các doanh nghiệp thường phải nhập khẩu lượng lớn điều thô từ Campuchia và châu Phi. Điều thô nhập khẩu được các doanh nghiệp chế biến thành sản phẩm điều nhân và các sản phẩm từ điều trước khi xuất khẩu sang các thị trường như Mỹ, Trung Quốc và châu Âu.

Theo số liệu thống kê sơ bộ của Cục Hải quan, nhập khẩu hạt điều về Việt Nam trong tháng 8 đạt hơn 186 nghìn tấn với trị giá hơn 297 triệu USD, giảm 27% về lượng và giảm 26% về trị giá.

Lũy kế trong 8 tháng đầu năm nước ta đã nhập khẩu hơn 2,1 triệu tấn hạt điều, trị giá hơn 3,5 tỷ USD, giảm 2% về lượng nhưng tăng gần 6% về trị giá so với cùng kỳ năm trước.

Xét về thị trường, Campuchia đang là nhà cung cấp lớn nhất của Việt Nam với hơn 1 triệu tấn, trị giá hơn 1,76 tỷ USD, tăng 8% về lượng và tăng 25% về trị giá so với cùng kỳ năm 2026. Giá nhập khẩu tăng 15%, tương ứng 1.743 USD/tấn.

Bờ Biển Ngà là nhà cung cấp lớn thứ 2 với hơn 360 nghìn tấn, trị giá hơn 601 triệu USD, giảm 10% về lượng và giảm 3% về trị giá so với cùng kỳ. Giá nhập khẩu 1.671 USD/tấn, tăng 9%.

Xếp thứ 3 là Tanzania với hơn 165 nghìn tấn, trị giá hơn 276 triệu USD, tăng 23% về lượng và tăng 13% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Giá bình quân 1.671 USD/tấn, giảm 8%.

Cây điều là một trong những cây trồng có tiềm năng mang lại giá trị thương mại cao của Campuchia, bên cạnh lúa, cao su, sắn, dầu cọ, chuối, xoài, nhãn và hạt tiêu. Hàng năm, Campuchia xuất khẩu hàng chục nghìn tấn hạt điều thô sang các nước láng giềng, chủ yếu là Việt Nam. Nguyên nhân do năng lực tài chính, cơ sở lưu trữ và nhà máy chế biến của Campuchia còn hạn chế. Việc xuất khẩu hạt điều thô khiến doanh thu của doanh nghiệp và thu nhập của người dân Campuchia bị hạn chế.

Báo cáo của CAC cũng chỉ ra, Campuchia hiện có khoảng 700.000 ha điều, trong đó 580.000 ha đang cho thu hoạch và 120.000 ha mới trồng. Trung bình, quốc gia này sản xuất từ 800.000 đến 1.000.000 tấn hạt điều thô mỗi năm.

Hiện Campuchia có 52 cơ sở chế biến điều, trong đó có 6 doanh nghiệp quy mô vừa (công suất chế biến từ 7.000 đến 140.000 tấn/năm), 46 doanh nghiệp còn lại là các doanh nghiệp nhỏ, gia đình, hoạt động theo mùa vụ.

Nguồn điều từ Campuchia có lợi thế nhờ vị trí địa lý gần Việt Nam, giúp rút ngắn thời gian vận chuyển và tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp chế biến. Trong năm 2026, Việt Nam cũng tiếp tục áp dụng các cơ chế thương mại dành cho một số mặt hàng có xuất xứ Campuchia theo thỏa thuận thúc đẩy thương mại song phương giai đoạn 2025-2026.

Hạt điều nhân của Việt Nam hiện đã có mặt trên các kệ hàng tại hơn 90 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, trị giá xuất khẩu tăng trưởng đều qua các năm. Dự báo ngành điều toàn cầu sẽ tiếp tục tăng trưởng trong những năm tới, mang đến cho Việt Nam cơ hội duy trì vị trí số một về xuất khẩu hạt điều. 

Như Quỳnh