Đạt công suất hơn 2 tỷ kWh điện sau vài tháng, 'cỗ máy' phát điện của Nga lập kỷ lục chưa từng có
Nhà máy điện hạt nhân của Nga vừa ghi nhận con số đáng chú ý.
Nga vừa ghi nhận một cột mốc đáng chú ý trong chương trình điện hạt nhân thế hệ mới khi tổ máy VVER-TOI đầu tiên tại nhà máy điện hạt nhân Kursk II đã phát hơn 2 tỷ kWh điện kể từ khi hòa lưới vào cuối tháng 12 năm ngoái.
Rosatom cho biết tổ máy chính thức bước vào vận hành thương mại từ ngày 1/5, sau khi hoàn tất giai đoạn chạy thử công nghiệp và nhận giấy phép từ cơ quan giám sát hạt nhân Nga Rostekhnadzor hôm 27/4.
Với công suất 1.250-1.255 MW, đây là tổ máy điện hạt nhân mạnh nhất đang vận hành tại Nga hiện nay, đồng thời là lò phản ứng VVER-TOI đầu tiên trên thế giới đi vào khai thác thương mại. Rosatom cho biết việc tổ máy này hoạt động đã nâng tổng công suất vận hành của cụm nhà máy Kursk vượt mốc 3.000 MW, đưa nơi đây vào nhóm cơ sở điện hạt nhân lớn nhất nước Nga.
Nhà máy Kursk II được xây dựng gần cơ sở Kursk cũ ở miền tây nước Nga, cách biên giới Ukraine khoảng 60 km. Dự án này là một phần trong kế hoạch dài hạn nhằm thay thế các lò phản ứng RBMK-1000 đã cũ của nhà máy Kursk thế hệ đầu.
Tổ máy RBMK đầu tiên tại đây đã dừng hoạt động vào tháng 12/2021 sau 45 năm vận hành, còn tổ máy thứ hai được cho ngừng vào tháng 1/2024. Dù RBMK vốn chỉ được thiết kế cho tuổi thọ khoảng 30 năm, Rosatom trước đó đã kéo dài thời gian vận hành thêm khoảng 15 năm nhờ các chương trình nâng cấp và gia hạn tuổi thọ.
Điểm đáng chú ý nhất của dự án nằm ở công nghệ VVER-TOI. Đây là phiên bản phát triển mới của dòng lò phản ứng nước áp lực công suất lớn của Nga, thuộc thế hệ III+, được thiết kế để tối ưu hóa về an toàn, chi phí và tốc độ xây dựng.
Theo Rosatom và đơn vị phát triển dự án ASE, mẫu lò này có hệ thống an toàn chủ động và thụ động kết hợp, tuổi thọ thiết kế khoảng 60 năm và được trang bị bẫy lõi nóng chảy để ứng phó với các kịch bản sự cố nghiêm trọng. Một điểm kỹ thuật khác cũng được nhấn mạnh là lò có khả năng sử dụng 100% nhiên liệu MOX - loại nhiên liệu hỗn hợp chứa uranium và plutonium - điều mà không nhiều lò phản ứng thương mại hiện nay có thể làm ở quy mô đầy đủ.
Rosatom mô tả VVER-TOI là bước tiến tiếp theo từ các thiết kế AES-2006 trước đó, với mức chuẩn hóa cao hơn để rút ngắn thời gian thi công và giảm chi phí vận hành.
Một số tài liệu kỹ thuật cho biết dự án Kursk II còn áp dụng mô hình quản lý xây dựng số hóa đa chiều (Multi-D), nhằm kiểm soát tiến độ, vật tư và chất lượng công trường hiệu quả hơn. Đây là hướng đi Nga đang theo đuổi để tăng sức cạnh tranh của công nghệ điện hạt nhân trong nước lẫn xuất khẩu.
Tổ máy đầu tiên của Kursk II khởi công từ năm 2018. Bình chịu áp lực lò phản ứng được lắp đặt vào tháng 6/2022, còn phần đổ bê tông mái vòm ngoài hoàn tất trong năm 2023. Rosatom cho biết hơn 90.000 người cùng khoảng 250 nhà thầu và thầu phụ đã tham gia vào quá trình xây dựng tổ máy đầu tiên. Trước khi được cấp phép vận hành thương mại, tổ máy đã trải qua hơn 1.500 bài kiểm tra trong giai đoạn chạy thử công nghiệp.
Nga hiện vẫn tiếp tục mở rộng dự án này. Ngoài tổ máy số 1 đã vận hành, tổ máy số 2 đang được xây dựng, trong khi tổ máy số 3 đã bắt đầu thi công nền móng trong năm nay.
Theo kế hoạch dài hạn, toàn bộ nhà máy Kursk II sẽ có 4 tổ máy, với tổng công suất khoảng 5.000 MW khi hoàn thành vào khoảng năm 2034. Khi đó, các tổ máy VVER-TOI mới sẽ lần lượt thay thế toàn bộ những lò RBMK còn lại tại Kursk cũ, vốn dự kiến ngừng vận hành trước năm 2031-2035 tùy từng tổ máy.
Vu Lam
Theo IE