Đắt hơn sầu riêng, Việt Nam sở hữu một 'báu vật nông sản' giá gần 4.000 USD/tấn: Mỗi năm chỉ thu hoạch 2 vụ, nước ta cùng Trung Quốc là ông trùm của thế giới

Hoa hồi (đại hồi) được xem là một trong những loại gia vị có giá trị cao nhờ điều kiện sinh trưởng đặc thù và nguồn cung hạn chế trên thế giới. Với lợi thế về vùng trồng và chất lượng nguyên liệu, Việt Nam hiện là quốc gia sản xuất và xuất khẩu hoa hồi lớn thứ hai toàn cầu, dù ngành hàng vẫn còn nhiều dư địa để gia tăng giá trị thông qua chế biến sâu.

Theo PROSEA (Plant Resources of South East Asia) - đơn vị nghiên cứu về tài nguyên thực vật ở Đông Nam Á, hoa hồi là loài cây gia vị quý hiếm, mỗi năm chỉ cho thu hoạch hai vụ. Cây đòi hỏi điều kiện sinh trưởng nghiêm ngặt, chỉ phát triển tốt ở độ cao từ 300-700 m so với mực nước biển, nơi có khí hậu ôn hòa và độ ẩm cao.

Chính những yêu cầu khắt khe về điều kiện tự nhiên khiến vùng trồng hoa hồi trên thế giới khá hạn chế, tập trung chủ yếu tại khu vực miền Bắc Việt Nam và một số tỉnh phía Nam Trung Quốc.

Theo số liệu sơ bộ của Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA), trong 6 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu 7.243 tấn hoa hồi, đạt kim ngạch 28,7 triệu USD, giảm 16,5% về lượng và giảm 13,6% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.

Giá xuất khẩu bình quân đạt 3.962 USD/tấn.

Châu Á tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất với 5.689 tấn, chiếm 78,5% tổng lượng xuất khẩu. Trong đó, Ấn Độ vẫn là khách hàng lớn nhất với 4.578 tấn, tuy nhiên lượng nhập khẩu giảm 31,5% so với cùng kỳ năm trước.

Ở chiều ngược lại, xuất khẩu sang một số thị trường ghi nhận mức tăng trưởng tích cực. Bangladesh tăng 516,7%, trong khi xuất khẩu sang châu Âu tăng 60,6% và châu Mỹ tăng 22%, cho thấy dư địa mở rộng thị trường ngoài Ấn Độ vẫn còn đáng kể.

Dẫn số liệu từ Hiệp hội Gia vị thế giới, VPSA cho biết Việt Nam hiện có khoảng 55.000 ha trồng hồi với sản lượng khoảng 22.000 tấn mỗi năm, đứng thứ hai thế giới sau Trung Quốc - quốc gia có sản lượng khoảng 90.000-95.000 tấn/năm.

Trong nước, cây hồi được trồng tập trung tại các tỉnh miền núi phía Bắc. Lạng Sơn hiện có khoảng 40.000 ha, Quảng Ninh 8.600 ha, Cao Bằng 4.500 ha và một phần diện tích tại Thái Nguyên. Riêng Lạng Sơn chiếm khoảng 87,5% tổng sản lượng hoa hồi của cả nước.

Nhờ điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng thuận lợi, hoa hồi Lạng Sơn có hàm lượng tinh dầu cao, hương thơm đặc trưng và được thị trường đánh giá cao về chất lượng, tạo lợi thế cạnh tranh cho ngành hàng xuất khẩu.

Cùng với hạt tiêu và quế, hoa hồi đang góp phần củng cố vị thế của ngành gia vị Việt Nam. Hiện ngành gia vị cả nước sở hữu khoảng 500.000 ha vùng trồng, tạo sinh kế cho hàng trăm nghìn hộ nông dân và mở ra cơ hội phát triển cho khoảng 400 doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị và xuất khẩu.

Mặc dù là một trong những quốc gia sản xuất và xuất khẩu hoa hồi lớn nhất thế giới, phần lớn sản phẩm của Việt Nam hiện vẫn được xuất khẩu dưới dạng nguyên liệu hoặc sơ chế. Điều này khiến giá trị gia tăng của ngành hàng chưa tương xứng với tiềm năng, trong khi nhu cầu sử dụng hoa hồi trong các lĩnh vực thực phẩm, dược phẩm và sản xuất tinh dầu ngày càng gia tăng.

Để nâng cao hiệu quả xuất khẩu, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư cải tiến quy trình chế biến nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng và an toàn thực phẩm. Đồng thời, việc phát triển các sản phẩm chế biến sâu như tinh dầu hoa hồi, chiết xuất tự nhiên và các sản phẩm ứng dụng trong mỹ phẩm, dược phẩm được kỳ vọng sẽ mở rộng dư địa tăng trưởng, nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của ngành hoa hồi Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Như Quỳnh