Đề xuất rút ngắn lộ trình bãi bỏ quy định hợp đồng, chế tài thương mại

Sáng 28/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Không cần kéo dài thời hạn bãi bỏ quy định về hợp đồng, chế tài thương mại

Tham gia góp ý kiến dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, ĐBQH Nguyễn Khánh Ngọc (đoàn Tp.Đà Nẵng) đánh giá cao đối với việc bãi bỏ các chế định trong Luật Thương mại liên quan đến hợp đồng, chế tài, thời hiệu. Theo đại biểu, đây là một vấn đề thực sự rất phức tạp.

Với kinh nghiệm tham gia giải quyết nhiều vụ việc bằng trọng tài, Đại biểu Khánh Ngọc nhận thấy trong không ít vụ tranh chấp, việc áp dụng các quy định này chưa tạo ra nhiều giá trị gia tăng, mà ngược lại còn làm tăng chi phí và phát sinh những vấn đề phức tạp về mặt pháp lý.

Vì vậy, đại biểu hoàn toàn đồng tình với việc thống nhất áp dụng Bộ luật Dân sự đối với các vấn đề về hợp đồng, thời hiệu và chế tài.

Về việc lùi thời hạn hủy bỏ, bãi bỏ các quy định của Luật Thương mại sang 1/1/2028. Theo đại biểu, việc lùi thời hạn này không mang lại giá trị gia tăng rõ ràng. Ngược lại, thời gian chuyển tiếp càng kéo dài thì những vấn đề pháp lý liên quan càng có thể trở nên phức tạp. Do đó, đại biểu đề nghị thống nhất thời điểm có hiệu lực là ngày 1/7/2027.

Việc thay đổi này cũng không đòi hỏi doanh nghiệp phải có thêm thời gian làm quen, bởi Bộ luật Dân sự đã có đầy đủ cơ sở để các bên chủ động thiết kế giao dịch phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của mình.

Bộ luật Dân sự hiện nay được xây dựng theo hướng tiếp cận hiện đại, đề cao quyền tự do thỏa thuận của các bên; về cơ bản, các bên được quyền tự quyết định nội dung giao dịch, trừ những trường hợp vi phạm điều cấm của pháp luật. Chỉ khi các bên không có thỏa thuận thì pháp luật mới được áp dụng để điều chỉnh. Vì vậy, đại biểu cho rằng không cần thiết phải kéo dài thời hạn đến ngày 1/1/2028.

Tham gia góp ý kiến, ĐBQH Nguyễn Thị Sửu (đoàn Tp.Huế) khoản 7 Điều 1 dự thảo sửa khoản 3 Điều 256 Luật Thương mại hiện mới yêu cầu hồ sơ điện tử toàn vẹn, truy cập và trích xuất được.

Đại biểu đề nghị bổ sung khả năng xác định chủ thể, thời điểm tạo lập và lịch sử thay đổi. Việc ghi nhận truy cập, chỉnh sửa thực hiện theo pháp luật về giao dịch điện tử, khi kết quả giám định bị tranh chấp, chỉ yêu cầu toàn vẹn là rất khó nếu không thể truy vết. Chuẩn kỹ thuật và thời hạn lưu trữ có thể giao Chính phủ quy định.

Bên cạnh đó, đại biểu cũng cho rằng cần rà soát mốc hiệu lực và điều khoản chuyển tiếp, đại biểu đề nghị làm rõ nhóm nào có hiệu lực từ tháng 7/2027 và nhóm nào lùi đến tháng 1/2028 và lý do cụ thể.

Tiếp tục đánh giá tác động của voucher trước khi luật hóa

Cuối phiên thảo luận, làm rõ ý kiến các ĐBQH nêu liên quan đến nội dung về bãi bỏ các quy định của hợp đồng và chế tài thương mại, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết, tại khoản 11 Điều 1 dự thảo đã quy định về việc hợp đồng và chế tài Luật Thương mại để bãi bỏ nhằm khắc phục chồng chéo với Bộ luật Dân sự, thống nhất áp dụng và giảm chi phí và thủ tục cho người dân.

"Khi triển khai áp dụng theo Luật Dân sự thì dư địa sẽ tốt hơn cho các giao dịch dân sự và đầu tư", Bộ trưởng cho hay.

Về lộ trình thực hiện, Bộ trưởng cho biết, tiếp thu ý kiến của đa số đại biểu Quốc hội, cơ quan soạn thảo đã xây dựng lộ trình cụ thể. Theo đó, cần có thời gian để các quy định mới được phổ biến và thẩm thấu vào thực tiễn, giúp doanh nghiệp và các chủ thể tham gia giao dịch nắm bắt, thực hiện đúng quy định.

Trong thời gian chuyển tiếp, cơ quan đầu mối là Bộ Công Thương sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông, phổ biến và hướng dẫn thực hiện.

Trên cơ sở đó, dự thảo luật thiết kế điều khoản chuyển tiếp, đối chiếu với quy định tại Điều 688 Bộ luật Dân sự, nhằm bảo đảm tính chặt chẽ, đồng bộ khi bãi bỏ các quy định liên quan.

Về độc quyền Nhà nước và hoạt động khuyến mại. Tại khoản 1 Điều 1 dự thảo cũng đã quy định về độc quyền Nhà nước được làm rõ theo hướng có thời hạn và công khai danh mục trên Cổng thông tin quốc gia về đầu tư.

"Các độc quyền thương mại Nhà nước được quy định tại pháp luật chuyên ngành cũng được công khai rất rõ ràng trên Cổng thông tin quốc gia", Bộ trưởng cho hay.

Về các vấn đề liên quan đến khuyến mại, tại Điều 92, 96 và 100 của Luật Thương mại, Chính phủ cũng đã đề nghị duy trì hạn mức khuyến mại, với mục tiêu là bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, bảo vệ các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đồng thời, cho phép linh hoạt với các chương trình khuyến mại tập trung.

"Đặc biệt về vấn đề liên quan đến phiếu mua hàng voucher, do tính chất phức tạp, pháp lý đa dạng thì cần tiếp tục đánh giá tác động trước khi luật hóa. Và đây cũng là thực hiện theo kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội", Bộ trưởng cho hay.