Đồng Nhân dân tệ tăng giá, doanh nghiệp biên mậu cần chủ động thanh toán để giữ lợi thế

Biên mậu Việt – Trung: Nơi tác động của CNY thể hiện rõ nhất 

Từ đầu năm 2026 đến nay, đồng Nhân dân tệ (CNY) đã tăng khoảng 1,2% so với USD, nối tiếp đà tăng mạnh 4,2% trong năm 2025. Diễn biến này phản ánh nền tảng vĩ mô tương đối vững của Trung Quốc, trong đó nổi bật là mức thặng dư thương mại kỷ lục khoảng 1.200 tỷ USD trong năm trước, góp phần củng cố niềm tin thị trường và nâng cao vai trò của CNY trong thương mại khu vực. 

Trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu nhiều biến động, các biện pháp điều hành tỷ giá linh hoạt của Trung Quốc cũng giúp đồng nội tệ duy trì sự ổn định tương đối. Tại Việt Nam, những yếu tố này nhanh chóng phản ánh lên thị trường ngoại hối, khi tỷ giá CNY/VND giao dịch quanh vùng 3.800 trong khoảng hai tuần gần đây, đồng thời được dự báo tiếp tục xu hướng tăng, hướng đến vùng 3.840–3.985 trong thời gian tới.

Với đặc thù giao dịch tần suất cao, vòng quay ngắn và thanh toán gần như song hành với thời điểm giao – nhận hàng, khu vực biên mậu Việt – Trung là nơi chịu tác động trực tiếp và nhanh nhất từ biến động tỷ giá. Khác với xuất nhập khẩu đường biển có chu kỳ dài, tại biên mậu, biến động CNY/VND không còn là yếu tố mang tính "dự báo", mà nhanh chóng phản ánh vào chi phí và hiệu quả của từng chuyến hàng.

Tại các cửa khẩu phía Bắc như Móng Cái, Lào Cai, Hữu Nghị, việc thanh toán bằng CNY ngày càng phổ biến. Sự thay đổi này giúp doanh nghiệp giảm chi phí trung gian và thuận lợi hơn trong đàm phán với đối tác Trung Quốc, nhưng đồng thời cũng khiến doanh nghiệp đối diện trực tiếp với biến động của CNY/VND. Khi CNY tăng giá, doanh nghiệp nhập khẩu chịu áp lực chi phí nếu không kịp thời chốt tỷ giá; trong khi đó, doanh nghiệp xuất khẩu có thể cải thiện hiệu quả thu tiền nếu chủ động lựa chọn thời điểm thanh toán phù hợp.

Bài toán chủ động của doanh nghiệp: Thanh toán không còn là khâu "hậu cần" 

Biến động giữa các cặp tỷ giá USD/CNY và CNY/VND đang buộc doanh nghiệp biên mậu phải thay đổi cách tiếp cận trong quản trị tài chính. Thanh toán không còn là bước xử lý sau giao dịch, mà cần được tính toán ngay từ đầu, từ việc lựa chọn đồng tiền thanh toán, thời điểm chốt tỷ giá cho đến các công cụ phòng vệ phù hợp với dòng tiền thực tế và đặc thù giao dịch với đối tác Trung Quốc.

Đặc biệt, khi hạ tầng logistics ngày càng được cải thiện và tốc độ luân chuyển hàng hóa tăng lên, yêu cầu đối với hệ thống tài chính cũng trở nên khắt khe hơn. Chu kỳ vận chuyển rút ngắn khiến doanh nghiệp phát sinh nhu cầu chuyển – nhận tiền CNY/VND theo ngày, chủ động chốt và phòng vệ tỷ giá linh hoạt, đồng thời đảm bảo nguồn vốn lưu động đủ nhanh để quay vòng liên tục cho toàn bộ chu trình nhập – xuất – bán – thu. Song song đó, việc xử lý chứng từ chính xác, đáp ứng chuẩn mực quốc tế trở thành điều kiện tiên quyết để tránh ách tắc thông quan và gián đoạn dòng tiền.

Trong bối cảnh này, nhiều doanh nghiệp biên mậu chọn dịch vụ thanh toán biên mậu từ ngân hàng là một phần trong giải pháp vận hành tổng thể. Các yếu tố như thanh toán CNY/VND nhanh, kết nối trực tiếp với ngân hàng Trung Quốc không qua trung gian, hỗ trợ chốt tỷ giá kịp thời, tài trợ vốn linh hoạt theo chu kỳ giao dịch và tư vấn chứng từ chuẩn hóa đang giúp doanh nghiệp chủ động hơn trước biến động thị trường.

Chia sẻ về thay đổi này, bà Nguyễn Thị Hồng, lãnh đạo một doanh nghiệp chuyên xuất khẩu trái cây tươi sang Trung Quốc, cho biết: "Khi giao dịch diễn ra liên tục và tỷ giá biến động nhanh, việc có ngân hàng đồng hành trong thanh toán biên mậu, hỗ trợ chốt tỷ giá và bố trí vốn kịp thời giúp chúng tôi giữ được nhịp dòng tiền, kiểm soát chi phí tốt hơn và duy trì quan hệ ổn định với đối tác Trung Quốc."

Có thể thấy, thanh toán biên mậu đã vượt ra khỏi vai trò "hậu cần" để trở thành một phần của năng lực cạnh tranh. Doanh nghiệp nào kiểm soát tốt dòng tiền, rủi ro tỷ giá và tận dụng hiệu quả các giải pháp thanh toán biên mậu từ ngân hàng sẽ có lợi thế rõ rệt trong đàm phán, chốt đơn và mở rộng hoạt động giao thương với Trung Quốc khi nhịp thị trường ngày càng tăng tốc.