Giá vàng từng 'bốc hơi' 30% từ đỉnh, chuyên gia nói gì về kịch bản lao dốc kéo dài?

Từ mức đỉnh lịch sử 5.594 USD/ounce thiết lập ngày 29/1 năm nay, giá vàng hiện đã giảm khoảng 25%, ở mốc 4.175 USD/ounce vào sáng 5/7.

Trong nước, giá vàng cũng biến động mạnh. Từ đỉnh 191,3 triệu đồng/lượng thiết lập hôm 2/3, giá bán ra hiện còn 151,4 triệu đồng/lượng, giảm 40 triẹu đồng mỗi lượng, tương đương mức giảm gần 21%.

Nếu mua ở đỉnh và bán ra mức đáy 138,2 triệu đồng/lượng ghi nhận ngày 11/6, nhà đầu tư vàng đã mất 55,3 triệu đồng/lượng, tương đương mất 29% giá trị.

Băn khoăn của các nhà đầu tư vàng lúc này là liệu giá vàng có bước vào chu kỳ lao dốc kéo dài giống như như năm 1980, giá sụt giảm hơn 58% từ đỉnh 850 USD/ounce xuống còn khoảng 252 USD/ounce?

Trong chương trình “Fed rơi vào thế khó, vàng sắp biến động mạnh - Kịch bản 6.000 USD/ounce đang chờ?”, TS Bùi Ngọc Sơn, nguyên Trưởng phòng Kinh tế Quốc tế tại Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới, đã phân tích chi tiết về tác động đến giá vàng hiện nay.

Không cần lo lắng giá vàng lao dốc như năm 1980

TS Bùi Ngọc Sơn cho biết nhiều nhà đầu tư lo ngại thị trường có thể bước vào một chu kỳ lao dốc kéo dài tương tự giai đoạn sau đỉnh năm 1980. Tuy nhiên, bối cảnh kinh tế hiện nay hoàn toàn khác.

Theo chuyên gia kinh tế TS Bùi Ngọc Sơn, nguyên nhân khiến giá vàng giảm trong thời gian qua chủ yếu xuất phát từ việc Fed tiếp tục duy trì mặt bằng lãi suất cao, trái ngược với kỳ vọng trước đó của thị trường về một chu kỳ nới lỏng tiền tệ.

Theo ông, đây chỉ là phản ứng ngắn hạn của thị trường trước chính sách tiền tệ, chứ chưa phản ánh sự thay đổi của các yếu tố nền tảng quyết định xu hướng dài hạn của vàng.

Ông phân tích, thời kỳ những năm 1980 giá vàng tăng mạnh do lạm phát ở Mỹ bùng phát và nền kinh tế rơi vào hỗn loạn. Sau đó Fed phải nâng lãi suất lên tới khoảng 18% để triệt tiêu lạm phát, khiến giá vàng bước vào chu kỳ giảm kéo dài nhiều năm.

Trong khi đó, đợt giảm hiện nay chỉ phản ánh tác động ngắn hạn từ kỳ vọng lãi suất và chưa xuất hiện những điều kiện nền tảng tương tự giai đoạn hơn 40 năm trước.

"Về nền tảng dài hạn, tôi chưa thấy dấu hiệu nào cho thấy sẽ xuất hiện một chu kỳ giảm kéo dài của giá vàng”, vị chuyên gia cho hay.

Theo TS. Bùi Ngọc Sơn, những động lực nâng đỡ giá vàng trong dài hạn không những chưa suy giảm mà còn có dấu hiệu mạnh lên. Ông cho rằng bức tranh địa chính trị toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro khi các điểm nóng, từ Trung Đông đến nhiều khu vực khác, chưa có dấu hiệu sớm được giải quyết.

Bên cạnh đó, kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với những bất định do căng thẳng thương mại, các chính sách thuế quan và xu hướng đa dạng hóa dự trữ ngoại hối, giảm sự phụ thuộc vào đồng USD tại nhiều quốc gia.

Vị chuyên gia cũng nhận định, nếu Mỹ tiếp tục theo đuổi chính sách làm giảm sức mạnh của đồng USD nhằm thúc đẩy xuất khẩu và thu hẹp thâm hụt thương mại, vàng sẽ càng phát huy vai trò là tài sản trú ẩn, qua đó tiếp tục được hưởng lợi từ nhu cầu nắm giữ của nhà đầu tư.

"Những động cơ thúc đẩy giá vàng về dài hạn hiện nay thậm chí còn mạnh hơn trước”, TS Bùi Ngọc Sơn lưu ý.

Các ngân hàng trung ương vẫn gom vàng

Thực tế cũng cho thấy, sau khi rơi về mức đáy trong năm, giá vàng đã bước vào xu hướng phục hồi. Giá vàng thế giới hiện tăng 7% trong khi trong nước tăng 9,5%.

Bất chấp biến động của giá vàng, các ngân hàng trung ương trên thế giới vẫn tiếp tục gia tăng nắm giữ kim loại quý. Khảo sát mới nhất của Diễn đàn các Tổ chức Tiền tệ và Tài chính Chính thức (OMFIF) với 74 ngân hàng trung ương quản lý hơn 10.000 tỷ USD tài sản cho thấy, 82% đang nắm giữ vàng vật chất, tăng từ 71% một năm trước; đồng thời 30% có kế hoạch tăng dự trữ vàng trong 1-2 năm tới.

TS. Bùi Ngọc Sơn cho rằng xu hướng dài hạn của vàng vẫn chưa thay đổi. Nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới vẫn tranh thủ gia tăng dự trữ mỗi khi giá vàng điều chỉnh.

Theo ông, động thái này phản ánh lo ngại của các ngân hàng trung ương về nguy cơ suy giảm giá trị của các tài sản định danh bằng đồng USD, đồng thời cho thấy xu hướng đa dạng hóa dự trữ ngoại hối trong bối cảnh rủi ro địa chính trị gia tăng và nguy cơ áp dụng các biện pháp trừng phạt tài chính.

"Chính việc lãi suất duy trì ở mức cao khiến giá vàng điều chỉnh đã tạo ra cơ hội thuận lợi để các ngân hàng trung ương mua vào", ông Sơn nhận định.

Theo vị chuyên gia, với vai trò là tài sản trú ẩn truyền thống, vàng vẫn sẽ giữ vị trí quan trọng trong danh mục dự trữ của các ngân hàng trung ương cũng như nhà đầu tư khi kinh tế và địa chính trị thế giới còn nhiều bất ổn.

Tuy nhiên, trong ngắn hạn, TS. Bùi Ngọc Sơn cho rằng giá vàng vẫn có thể chịu sức ép nếu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục nâng lãi suất như một số kịch bản thị trường dự báo. Tuy nhiên, theo ông, khả năng này không lớn bởi quyết định của Fed sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như diễn biến giá dầu, lạm phát và tình hình địa chính trị toàn cầu.

Theo vị chuyên gia, trong trường hợp giá dầu được kiểm soát và lạm phát tiếp tục hạ nhiệt, Fed sẽ có dư địa để giảm lãi suất. Đây sẽ là yếu tố hỗ trợ tích cực, tạo thêm động lực cho giá vàng phục hồi. Ngược lại, nếu căng thẳng địa chính trị đẩy giá dầu tăng mạnh, buộc Fed phải duy trì hoặc tiếp tục nâng lãi suất, kim loại quý có thể còn đối mặt với áp lực giảm trong ngắn hạn.

Phan Trang