Khi báo chí trở thành “tài sản niềm tin” của doanh nghiệp SME

Trong kỷ nguyên số, khi doanh nghiệp có thể dễ dàng tiếp cận khách hàng qua mạng xã hội, vai trò của báo chí tưởng như bị thu hẹp lại. Thế nhưng, giữa một môi trường thông tin đa chiều và không ít nội dung thiếu kiểm chứng, báo chí vẫn giữ giá trị cốt lõi đó là “tạo dựng niềm tin”.

Với doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), niềm tin không chỉ tạo ra doanh số mà còn là nền tảng để xây dựng thương hiệu và phát triển bền vững. Vì vậy, báo chí ngày càng được kỳ vọng trở thành cầu nối giữa doanh nghiệp với khách hàng, đối tác và cơ quan quản lý.

Niềm tin - tài sản quan trọng của 

doanh nghiệp SME

Sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội, thương mại điện tử và các nền tảng nội dung số đã tạo ra một bước ngoặt lớn đối với doanh nghiệp SME. Chỉ cần một chiến dịch quảng cáo, một phiên livestream hoặc một video viral, thương hiệu có thể tiếp cận hàng chục nghìn, thậm chí hàng triệu người tiêu dùng trong thời gian ngắn.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Nga Huyền, Phó Chủ nhiệm Bộ môn Truyền thông - Marketing, Trường Quản trị và Kinh doanh, Đại học Quốc gia Hà Nội, chưa bao giờ doanh nghiệp SME có nhiều kênh để tiếp cận khách hàng như hiện nay. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, doanh nghiệp cũng có thể tiếp cận hàng chục nghìn khách hàng trên Facebook, TikTok hay các sàn thương mại điện tử.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp SME hiện nay đang bị cuốn vào cuộc đua về lượt xem, lượt tương tác và doanh số ngắn hạn. Họ có thể bán được hàng nhờ một chiến dịch quảng cáo hoặc một phiên livestream thành công, nhưng lại gặp khó khăn trong việc xây dựng niềm tin và sự ghi nhớ lâu dài đối với thương hiệu.

Từ thực tế đó, Tiến sĩ Nguyễn Nga Huyền cho rằng trong giai đoạn hiện nay, thách thức lớn nhất không phải là làm sao để khách hàng nhìn thấy doanh nghiệp, mà là làm sao để khách hàng tin tưởng doanh nghiệp giữa một môi trường thông tin ngày càng phức tạp.

Ở góc nhìn của người trực tiếp điều hành doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh đặc sản vùng miền, bà Nguyễn Thị Thu Hoa, Giám đốc Công ty Cổ phần Sản xuất và Thương mại Trường Foods, cũng cho rằng thách thức lớn nhất của doanh nghiệp SME là làm sao để khách hàng tin tưởng vào chất lượng và sự tử tế của mình khi nguồn lực về tài chính, truyền thông hay thương hiệu đều còn hạn chế.

Theo bà Hoa, khách hàng ngày nay không chỉ mua một sản phẩm mà còn mua sự an tâm. Để xây dựng được niềm tin đó, doanh nghiệp phải kiên trì chứng minh bằng chất lượng sản phẩm, sự minh bạch trong quy trình sản xuất và trách nhiệm với người tiêu dùng.

Những chia sẻ từ thực tiễn và góc nhìn nghiên cứu đã gặp nhau ở một điểm chung: trong bối cảnh khách hàng có thể tiếp cận vô số sản phẩm và thông tin chỉ bằng một cú chạm, niềm tin mới là yếu tố quyết định giúp doanh nghiệp SME tạo dựng chỗ đứng và phát triển bền vững trên thị trường.

Báo chí và giá trị của sự bảo chứng

Sự bùng nổ của mạng xã hội từng dẫn đến dự đoán rằng báo chí sẽ mất dần vai trò trong truyền thông doanh nghiệp. Tuy nhiên, thực tế những năm gần đây cho thấy điều ngược lại: báo chí không biến mất, mà đang tái định nghĩa lại vai trò của mình.

Nếu mạng xã hội mạnh về tốc độ, tính lan tỏa và khả năng cá nhân hóa nội dung, thì báo chí lại giữ lợi thế ở ba yếu tố cốt lõi: xác thực, trách nhiệm và độ tin cậy.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Hoa, Trường Foods hiện đang kết hợp nhiều kênh truyền thông như các trang mạng xã hội, các sàn thương mại điện tử, hệ thống phân phối trực tiếp, livestream bán hàng và các hoạt động trải nghiệm sản phẩm tại điểm bán.

Tuy nhiên, việc xuất hiện trên báo chí đã mang lại nhiều giá trị tích cực. Báo chí giúp doanh nghiệp lan tỏa câu chuyện thương hiệu một cách khách quan, giúp nhiều khách hàng, đối tác và nhà phân phối biết đến Trường Foods hơn. Đặc biệt, đối với một doanh nghiệp địa phương, những bài viết trên báo chính thống góp phần tạo dựng niềm tin rất lớn với người tiêu dùng.

Bà Hoa cũng cho rằng những nội dung do doanh nghiệp tự nói về mình đôi khi vẫn khiến khách hàng có sự cân nhắc. Trong khi đó, báo chí với vai trò là bên thứ ba sẽ giúp thông tin được tiếp nhận với độ tin cậy cao hơn.

Nhìn từ góc độ nghiên cứu truyền thông, Tiến sĩ Nguyễn Nga Huyền cho rằng trong môi trường số, doanh nghiệp SME có thể tự tạo nội dung trên rất nhiều nền tảng khác nhau. Tuy nhiên, khách hàng ngày càng thận trọng hơn trước những thông tin mang tính tự quảng bá. Họ có xu hướng tìm kiếm các nguồn thông tin được kiểm chứng trước khi đưa ra quyết định mua hàng hoặc hợp tác kinh doanh.

Đó là lý do báo chí chính thống vẫn giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Khi một doanh nghiệp được nhắc đến thông qua những câu chuyện thực chất về sản phẩm, đổi mới sáng tạo, trách nhiệm xã hội hoặc những đóng góp cho cộng đồng, giá trị mà doanh nghiệp nhận được không chỉ là độ phủ truyền thông mà còn là sự bảo chứng về mặt uy tín.

Một điểm đáng chú ý trong sự phát triển của truyền thông số là sự gia tăng mạnh mẽ của thông tin chưa được kiểm chứng. Trong môi trường đó, báo chí không chỉ đóng vai trò truyền tải thông tin, mà còn trở thành một thiết chế xã hội góp phần định hình niềm tin công chúng.

“Tôi cho rằng trong bối cảnh cạnh tranh hiện nay, niềm tin đang trở thành một loại tài sản chiến lược. Và báo chí chính là một trong những thiết chế xã hội quan trọng góp phần tạo dựng loại tài sản đó cho doanh nghiệp”, Tiến sĩ Nguyễn Nga Huyền nhấn mạnh.

Không chỉ tạo dựng niềm tin, báo chí còn giúp doanh nghiệp xây dựng hình ảnh dài hạn thông qua những câu chuyện có chiều sâu về sản phẩm, con người, văn hóa doanh nghiệp hay trách nhiệm xã hội. Đây là những giá trị khó có thể truyền tải đầy đủ bằng những nội dung ngắn và tốc độ cao trên mạng xã hội.

Tiến sĩ Nguyễn Nga Huyền cho biết “Tôi thường nói với sinh viên và doanh nghiệp rằng: mạng xã hội có thể giúp thương hiệu được biết đến nhanh hơn, nhưng báo chí giúp thương hiệu được tin tưởng lâu hơn”.

Có lẽ vì vậy mà khi được hỏi đâu là giá trị lớn nhất mà báo chí mang lại, bà Nguyễn Thị Thu Hoa không nhắc đến doanh số hay khách hàng mới, mà nhấn mạnh đến uy tín thương hiệu. Theo bà, khi doanh nghiệp có uy tín, khách hàng sẽ tin tưởng hơn, đối tác sẵn sàng hợp tác hơn và cơ hội phát triển cũng rộng mở hơn. Với các doanh nghiệp SME, việc được báo chí ghi nhận những nỗ lực, những giá trị tích cực mà doanh nghiệp đang theo đuổi không chỉ giúp nâng cao hình ảnh thương hiệu mà còn là nguồn động viên trên hành trình phát triển.

Có thể thấy, trong thời đại mà bất kỳ ai cũng có thể trở thành người tạo nội dung, báo chí có thể không còn là kênh truyền thông duy nhất. Nhưng chính tính xác thực, trách nhiệm và độ tin cậy lại giúp báo chí giúp báo chí giữ một vị trí riêng trong hệ sinh thái truyền thông hiện đại.

Từ cầu nối thông tin đến cầu nối phát triển

Sự thay đổi của môi trường kinh doanh đang kéo theo những kỳ vọng mới từ cộng đồng doanh nghiệp SME đối với báo chí. Nếu trước đây báo chí chủ yếu được nhìn nhận như một kênh đưa tin, thì hiện nay vai trò đó đang được mở rộng thành một hình thức đồng hành phát triển.

Giám đốc của Trường Foods cho rằng báo chí cần thực hiện tốt cả ba vai trò: người đưa tin, người phản biện và người đồng hành. Trong đó, điều doanh nghiệp SME mong muốn nhất là sự đồng hành.

Tuy nhiên, đồng hành không có nghĩa là chỉ nói về những điều tích cực, mà là lắng nghe, phản ánh trung thực những khó khăn, thách thức của doanh nghiệp; đồng thời lan tỏa những mô hình làm ăn chân chính, những giá trị tốt đẹp và những đóng góp cho cộng đồng. Khi báo chí và doanh nghiệp cùng hướng đến mục tiêu phát triển bền vững thì sẽ tạo ra nhiều giá trị tích cực cho xã hội.

Ở góc độ nghiên cứu, Tiến sĩ Nguyễn Nga Huyền cho rằng báo chí cần tăng cường các nội dung mang tính phân tích và giải pháp dành cho cộng đồng doanh nghiệp SME. Phần lớn doanh nghiệp nhỏ hiện nay không thiếu thông tin, mà thiếu khả năng chọn lọc và chuyển hóa thông tin thành hành động. Vì vậy, bên cạnh việc phản ánh sự kiện, báo chí có thể đóng vai trò như một người đồng hành, giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về xu hướng thị trường, chuyển đổi số, ứng dụng AI, phát triển thương hiệu hay những thay đổi về chính sách.

Bên cạnh đó, báo chí cần tạo thêm nhiều diễn đàn đối thoại giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý. SME là nhóm doanh nghiệp chiếm phần lớn số lượng doanh nghiệp tại Việt Nam, nhưng tiếng nói của họ đôi khi chưa được phản ánh đầy đủ trong quá trình xây dựng và thực thi chính sách. Báo chí hoàn toàn có thể trở thành kênh kết nối hiệu quả để những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn sản xuất kinh doanh được lắng nghe và giải quyết kịp thời hơn.

Đồng thời, báo chí nên dành nhiều sự quan tâm hơn cho những câu chuyện phát triển thực chất của doanh nghiệp SME. Trong thực tế, có rất nhiều doanh nghiệp nhỏ đang đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ, phát triển sản phẩm đặc sắc hoặc tạo ra những giá trị tích cực cho cộng đồng, nhưng chưa có nhiều cơ hội xuất hiện trên truyền thông. Việc lan tỏa những câu chuyện này không chỉ giúp doanh nghiệp SME xây dựng thương hiệu mà còn góp phần tạo động lực cho tinh thần khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo trong xã hội.

Cuối cùng, trong bối cảnh AI và mạng xã hội khiến thông tin được tạo ra với tốc độ chưa từng có, Tiến sĩ Nguyễn Nga Huyền cho rằng giá trị cốt lõi nhất mà báo chí cần tiếp tục khẳng định chính là sự tin cậy. Khi thông tin sai lệch ngày càng khó phân biệt, công chúng và doanh nghiệp sẽ càng cần những nguồn thông tin được kiểm chứng, có trách nhiệm và có giá trị định hướng.

“Nếu trước đây báo chí chủ yếu là cầu nối thông tin, thì ngày nay báo chí cần trở thành cầu nối của tri thức, niềm tin và sự phát triển. Đó cũng là cách để báo chí tiếp tục khẳng định vai trò của mình trong hệ sinh thái kinh tế số và đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp SME trong giai đoạn mới”, theo Tiến sĩ Nguyễn Nga Huyền.

Như vậy, công nghệ có thể giúp doanh nghiệp SME được nhìn thấy nhiều hơn, mạng xã hội có thể giúp doanh nghiệp SME nổi tiếng nhanh hơn, nhưng niềm tin mới là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững. Đó cũng là lý do báo chí vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc kiến tạo và củng cố niềm tin cho doanh nghiệp SME.

Đặng Quỳnh