Không phải đất hiếm, Mỹ, Trung Quốc đang đua nhau săn một kho báu của Việt Nam: Nước ta là ông lớn đứng thứ 3 thế giới, xuất khẩu lập đỉnh 4,5 tỷ USD

Theo số liệu Hải quan Việt Nam, tổng kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam năm 2025 đạt 4,6 tỷ USD, tăng 19% so với năm 2024, đồng thời là mức cao nhất từ trước tới nay.

Điểm nhấn của năm 2025 là xuất khẩu tôm hùm sang Trung Quốc tăng mạnh, doanh nghiệp đẩy mạnh giao hàng sang Mỹ trước các thời điểm Mỹ công bố áp thuế đối ứng, rủi ro thuế chống bán phá giá trong khi các đối thủ lớn tại thị trường Mỹ như Ấn Độ hay Indonesia đều gặp phải các khó khăn về thuế đối với tôm Ấn Độ và sự cố chất lượng của tôm Indonesia. Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp tôm Việt Nam đã nỗ lực vượt khó, linh hoạt chuyển hướng thị trường, duy trì chất lượng, đẩy mạnh chế biến sâu….

Năm 2025, Trung Quốc vẫn là thị trường nhập khẩu tôm lớn nhất của Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 1,23 tỷ USD, chiếm 26,6% tổng kim ngạch và tăng tới 60,8% so với năm 2024. Nếu tính cả Hồng Kông, toàn khối Trung Quốc – Hồng Kông mang về 1,3 tỷ USD, tương đương 28,3% thị phần và tăng 55%

Xuất khẩu tôm Việt Nam sang Mỹ năm 2025 đạt 796 triệu USD, tăng 5,4% so với năm 2024 và chiếm 17,2% tổng kim ngạch. Riêng tháng 12/2025, kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ chỉ đạt 45,2 triệu USD, giảm 16,4% so với cùng kỳ. Xuất khẩu tôm sang Mỹ phải năm 2025 phải đối mặt với các loại thuế như thuế đối ứng, thuế chống trợ cấp và rủi ro thuế chống bán phá giá. Giai đoạn cuối năm, sức mua của các nhà nhập khẩu Mỹ có xu hướng chững để cắt giảm tồn kho và điều chỉnh chiến lược mua hàng.

Trong bối cảnh Mỹ ngày càng khó lường, EU và CPTPP nổi lên như những trụ cột ổn định.

Xuất khẩu sang EU đạt 579,8 triệu USD, tăng 19,9%, chiếm 12,6% tổng kim ngạch. Nhiều thị trường tăng tốt như Đức (+25,1%), Bỉ (+22,3%), Hà Lan (+8,2%) và Anh (+6,6%). Đây đều là những thị trường coi trọng chất lượng, chứng nhận và truy xuất nguồn gốc, cũng là lợi thế của tôm Việt Nam.

Khối CPTPP đạt 1,25 tỷ USD, tăng 28,8% và chiếm 27,3% tổng kim ngạch. Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia tiếp tục duy trì mức nhập khẩu ổn định, tạo bệ đỡ quan trọng cho ngành trong bối cảnh thị trường Mỹ biến động mạnh

Năm 2025, tôm chân trắng vẫn giữ vai trò trụ cột với 2,98 tỷ USD, chiếm 64,6% tổng kim ngạch, tăng 9,6%. Tôm sú đạt 452,9 triệu USD, chiếm 9,8% và chỉ tăng nhẹ 1,2%. Trong khi đó, tôm loại khác tăng gần 67%, trở thành động lực tăng trưởng lớn nhất của toàn ngành

Đáng chú ý, trong nhóm "tôm loại khác", tôm sống/tươi/đông lạnh tăng tới 97,2%, phản ánh sự bùng nổ xuất khẩu tôm hùm và sản phẩm cao cấp sang Trung Quốc.

Bước sang năm 2026, ngành tôm Việt Nam tiếp tục phải đối mặt với môi trường thương mại toàn cầu ngày càng khắc nghiệt.

Lo ngại thuế chống bán phá giá từ Mỹ sẽ tác động nhiều tới kim ngạch XK tôm của Việt Nam trong những tháng đầu năm 2026. Trong khi đó, Trung Quốc, EU và CPTPP nhiều khả năng tiếp tục là các động lực chính, dù đi kèm rủi ro điều chỉnh ngắn hạn theo chu kỳ tiêu dùng và giá.

Trong bối cảnh Ecuador và Ấn Độ tiếp tục mở rộng sản lượng với chi phí thấp, con đường của tôm Việt Nam không nằm ở cạnh tranh bằng giá, mà ở chất lượng, truy xuất nguồn gốc, chế biến sâu và phân khúc cao cấp.

Như Quỳnh