Không phải Mỹ hay Nga, đây mới là ông trùm dầu mỏ mới của thế giới: Phát hiện liên tục hơn 35 mỏ dầu khí, đang sản xuất hơn 900.000 thùng dầu mỗi ngày

Giá dầu thô duy trì ở mức cao do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang mang lại nguồn thu khổng lồ cho Guyana, quốc gia Nam Mỹ đang nổi lên như một trong những trung tâm sản xuất dầu khí phát triển nhanh nhất thế giới.

Những lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu, đặc biệt liên quan đến eo biển Hormuz (tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu) đã đẩy giá dầu tăng mạnh. Trong bối cảnh đó, Guyana trở thành một trong những quốc gia hưởng lợi lớn nhất nhờ sản lượng dầu tăng nhanh và chi phí khai thác cạnh tranh.

Kể từ khi phát hiện những mỏ dầu lớn ngoài khơi vào năm 2015, Guyana đã trải qua quá trình chuyển đổi kinh tế ngoạn mục. Tại lô dầu Stabroek rộng khoảng 6,6 triệu mẫu Anh ngoài khơi Guyana, ExxonMobil cùng các đối tác đã thực hiện hơn 35 phát hiện dầu khí, đưa quốc gia có dân số chưa đến 1 triệu người này trở thành nhà sản xuất dầu lớn thứ ba Nam Mỹ.

Theo số liệu mới nhất, sản lượng dầu của Guyana đạt trung bình khoảng 903.000 thùng/ngày trong tháng 4/2026, chỉ thấp hơn nhẹ so với mức 910.000 thùng/ngày của tháng trước. Con số này đánh dấu sự tăng trưởng vượt bậc nếu so với thời điểm quốc gia này gần như chưa có ngành công nghiệp dầu khí cách đây hơn một thập kỷ.

Sự bùng nổ của ngành dầu mỏ đã tạo ra nguồn lực tài chính khổng lồ cho Georgetown. Guyana hiện nằm trong nhóm những quốc gia có GDP bình quân đầu người cao nhất thế giới nhờ tốc độ tăng trưởng kinh tế vượt trội được thúc đẩy bởi dầu khí.

Tuy nhiên, cùng với những cơ hội kinh tế là các cảnh báo về nguy cơ rơi vào "lời nguyền tài nguyên" – tình trạng nhiều quốc gia giàu dầu mỏ từng gặp phải khi quá phụ thuộc vào nguồn thu từ năng lượng. Trong lịch sử, hiện tượng này thường đi kèm với tham nhũng, bất ổn kinh tế, gia tăng bất bình đẳng và suy yếu các thể chế quản trị.

Chính phủ Guyana dưới thời Tổng thống Mohamed Irfaan Ali đã triển khai nhiều biện pháp tăng cường quản trị, chống tham nhũng và thúc đẩy đa dạng hóa nền kinh tế. Một trong những công cụ quan trọng là Quỹ Tài nguyên Thiên nhiên (Natural Resource Fund), được thành lập để quản lý nguồn thu từ dầu khí và bảo đảm lợi ích lâu dài cho các thế hệ tương lai.

Đến cuối tháng 4/2026, quỹ này đã tích lũy khoảng 4,1 tỷ USD và được dự báo có thể vượt 13 tỷ USD vào năm 2030. Cơ chế này được kỳ vọng sẽ giúp Guyana giảm thiểu tác động của biến động giá dầu và duy trì ổn định tài chính quốc gia.

Trong khi đó, giá dầu cao tiếp tục thúc đẩy làn sóng đầu tư mới vào lưu vực Guyana – Suriname. ExxonMobil cùng các đối tác Chevron và CNOOC đang đẩy mạnh hoạt động thăm dò, khai thác nhằm mở rộng nguồn tài nguyên tại khu vực Stabroek, nơi đã xác nhận trữ lượng khoảng 11 tỷ thùng dầu tương đương.

Theo các dự báo của ngành, sản lượng dầu của Guyana có thể tăng lên khoảng 2,2 triệu thùng/ngày vào năm 2030, cao gấp hơn hai lần mức hiện tại. Nếu kịch bản này trở thành hiện thực, Guyana sẽ nổi lên như một trong những nhà cung cấp dầu quan trọng nhất tại châu Mỹ, đồng thời trở thành quốc gia có sản lượng dầu bình quân đầu người lớn nhất thế giới.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn địa chính trị, Guyana đang nổi lên như một điểm sáng mới của ngành dầu khí thế giới. Tuy nhiên, việc duy trì tăng trưởng bền vững và tránh phụ thuộc quá mức vào nguồn thu từ dầu mỏ sẽ là thách thức lớn đối với quốc gia Nam Mỹ này trong những năm tới.

Như Quỳnh