Không phải Nga, cường quốc sở hữu 13 nghìn tỷ mét khối LNG đang trở thành điểm đến mới của người mua châu Á

Tại hội nghị Gastech ở Bangkok, các quan chức cho biết doanh nghiệp tại Thái Lan, Pakistan và Bangladesh đang đàm phán để ký các hợp đồng LNG dài hạn với nhà cung cấp Mỹ. China Gas Holdings cũng vừa ký thỏa thuận mua LNG với Venture Global, dự kiến bắt đầu từ năm 2030, bất chấp căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc.

Động thái này diễn ra khi tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz đã kéo dài sang tháng thứ bảy. Trước chiến tranh, tuyến đường thủy này đảm nhiệm vận chuyển khoảng 1/5 lượng LNG toàn cầu. Trong khi đó, một nhà máy xuất khẩu LNG lớn của Qatar vẫn gần như ngừng hoạt động sau khi bị hư hại bởi các cuộc tấn công tên lửa.

Việc nguồn cung từ Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất bị gián đoạn đang gây sức ép lên những khách hàng lớn tại châu Á. Nguồn cung hạn chế khiến người mua phải cạnh tranh trên thị trường giao ngay, đẩy giá LNG tại châu Á lên khoảng 30 USD/triệu Btu, qua đó làm tăng chi phí điện và gây thiếu năng lượng tại một số khu vực.

Yukio Kani, Chủ tịch Jera, cho biết các nhà mua LNG trên toàn cầu đang tập trung nhiều hơn vào việc đa dạng hóa nguồn cung. Theo ông, một số doanh nghiệp vẫn phụ thuộc quá lớn vào Qatar, với tỷ trọng có thể vượt 50-60%.

Jera, nhà nhập khẩu khí đốt lớn nhất Nhật Bản, đã dành khoảng một thập kỷ để đa dạng hóa nguồn cung. Hiện doanh nghiệp này chỉ phụ thuộc vào Trung Đông để đáp ứng khoảng 5% nhu cầu LNG. Phần lớn lượng LNG được Jera nhập khẩu thông qua các hợp đồng dài hạn.

Theo ông Kani, cách tiếp cận này giúp giảm mức độ phụ thuộc vào thị trường giao ngay, nơi giá cả có thể biến động mạnh. Ông cho rằng các quốc gia và doanh nghiệp khác cũng cần tăng tỷ trọng nguồn cung theo hợp đồng dài hạn để hạn chế rủi ro.

Trong khi đó, Inpex của Nhật Bản đang xem xét đầu tư vào một dự án xuất khẩu LNG tại Mỹ. Giám đốc điều hành Takayuki Ueda cho rằng dòng LNG đi qua eo biển Hormuz khó có thể trở lại trạng thái như trước đây.

Theo ông Ueda, việc đa dạng hóa danh mục nguồn cung, hay tăng khả năng chống chịu trước các biến động, là yếu tố quan trọng đối với doanh nghiệp.

Tuy nhiên, các nhà nhập khẩu không chỉ tìm kiếm nguồn cung tại Mỹ. Inpex đang nghiên cứu các dự án ở Nam Mỹ, trong khi một số doanh nghiệp Thái Lan cũng quan tâm đến LNG từ Canada và khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Mỹ vẫn có lợi thế nhờ khả năng cung cấp LNG với mức giá cạnh tranh trong các hợp đồng dài hạn. Các thỏa thuận này thường gắn với chỉ số Henry Hub, trong khi nguồn khí đá phiến dồi dào giúp duy trì giá khí nội địa Mỹ ở mức thấp.

Theo các quan chức doanh nghiệp Mỹ và Nhật Bản, LNG Mỹ được vận chuyển tới châu Á theo một số hợp đồng dài hạn với mức giá khoảng 8 USD/triệu Btu, thấp hơn đáng kể so với giá giao ngay khoảng 30 USD/triệu Btu tại châu Á hiện nay.

Dù vậy, giá LNG Mỹ không hoàn toàn đứng ngoài những biến động của thị trường. Một số hợp đồng đã tăng giá do tình trạng tắc nghẽn chuỗi cung ứng và phản ứng trước tình trạng thiếu hụt nguồn cung hiện nay.

Bên cạnh đó, xu hướng giảm phụ thuộc vào LNG tại một số thị trường cũng có thể trở thành trở ngại đối với việc nhanh chóng ký thêm các hợp đồng dài hạn.

Một điểm đáng chú ý khác của LNG Mỹ là tính linh hoạt trong phân phối. Nguồn hàng có thể được đưa tới châu Á hoặc châu Âu tùy theo nhu cầu. Người mua cũng có thể đưa LNG về thị trường nội địa hoặc bán lại tại những thị trường nước ngoài có mức giá hấp dẫn hơn.

Nguồn cung mới từ Bắc Mỹ đang đóng vai trò quan trọng trong việc bù đắp lượng LNG thiếu hụt từ Trung Đông. Cederic Cremers, Chủ tịch mảng khí đốt tích hợp của Shell, cho biết LNG mới từ Bắc Mỹ đã thay thế hơn một nửa lượng LNG Trung Đông bị mất khỏi thị trường toàn cầu trong năm nay.

Mỹ hiện là nước xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới và dự kiến tăng gấp đôi lượng xuất khẩu vào cuối thập kỷ này. Peter Clarke, Phó chủ tịch cấp cao phụ trách LNG của ExxonMobil, cho biết tập đoàn này dự kiến LNG Mỹ sẽ chiếm khoảng 30% nguồn cung toàn cầu vào năm 2030.

Đức Minh