Không phải sầu riêng, một báu vật tỷ đô của Việt Nam khiến Trung Quốc, Mỹ mê mẩn: diện tích trồng 200.000 ha, thu về hơn nửa tỷ USD

Xuất khẩu dừa của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong nửa đầu năm 2026, trong đó dừa tươi trở thành điểm sáng nhờ nhu cầu tăng mạnh từ nhiều thị trường lớn.

Theo số liệu của Hiệp hội Dừa Việt Nam, 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu dừa ước đạt 530 triệu USD, tăng 5% so với cùng kỳ năm ngoái. Riêng xuất khẩu dừa tươi đạt hơn 300 triệu USD, tăng 7,5%.

Điểm nổi bật là nhóm dừa tươi ghi nhận mức tăng trưởng mạnh cả về sản lượng lẫn giá trị, gần gấp đôi cùng kỳ năm trước. Nhu cầu tăng cao từ châu Âu, châu Mỹ và đặc biệt là Trung Quốc đã đẩy giá dừa nguyên liệu tại vườn có thời điểm lên tới 10.000-12.000 đồng mỗi trái, cao hơn đáng kể so với các năm trước.

Trong cơ cấu xuất khẩu, dừa tươi và dừa khô chủ yếu được tiêu thụ tại Trung Quốc, Thái Lan và Mỹ. Lợi thế khoảng cách địa lý giúp Trung Quốc và Thái Lan duy trì nhu cầu nhập khẩu lớn nhờ chi phí logistics thấp, phù hợp với mặt hàng có kích thước lớn và thời gian bảo quản ngắn.

Đối với các sản phẩm chế biến, dầu dừa tiếp tục có thị trường tiêu thụ lớn tại Mỹ, Singapore, Canada, Trung Quốc và Hà Lan, trong đó Mỹ là khách hàng lớn nhất. Trong khi đó, nước dừa đóng hộp – dòng sản phẩm có giá trị gia tăng cao – được xuất khẩu chủ yếu sang Mỹ, Singapore, Australia, Trung Quốc và Ba Lan.

Dừa hiện là một trong sáu cây công nghiệp chủ lực theo Đề án phát triển cây công nghiệp chủ lực đến năm 2030. Bước ngoặt lớn của ngành đến từ tháng 8/2024, khi dừa tươi Việt Nam chính thức được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc.

Đây được đánh giá là thị trường đầy tiềm năng với nhu cầu tiêu thụ khoảng 4 tỷ quả dừa mỗi năm, trong đó khoảng 2,6 tỷ quả là dừa tươi. Việc mở cửa thị trường đã tạo thêm động lực cho ngành dừa Việt Nam mở rộng sản xuất và nâng cao chất lượng.

Theo ông Tattawin Saruno, học giả độc lập và chuyên gia về quản lý nông nghiệp Thái Lan, thị trường Trung Quốc trước đây phụ thuộc nhiều vào nguồn cung từ Thái Lan nhưng hiện đã chuyển mạnh sang nhập khẩu từ Việt Nam.

Việt Nam hiện nằm trong nhóm bốn quốc gia sản xuất và xuất khẩu dừa lớn nhất thế giới. Ngoài dừa tươi, dư địa phát triển đối với các sản phẩm chế biến sâu như nước dừa đóng hộp, sữa dừa, dầu dừa tinh khiết, cơm dừa sấy, đường hoa dừa, than hoạt tính từ gáo dừa hay các sản phẩm từ xơ dừa vẫn còn rất lớn.

Nắm bắt xu hướng này, nhiều doanh nghiệp đang tăng tốc đầu tư vào chế biến nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của các thị trường Mỹ, châu Âu và Australia.

Mới đây, Công ty Cổ phần Chế biến Dừa Á Châu ACP, thành viên Tập đoàn Nguyên liệu Á Châu (AIG), đã khởi công Nhà máy Chế biến Dừa Á Châu II tại Vĩnh Long với tổng vốn gần 630 tỷ đồng.

Nhà máy sử dụng dây chuyền công nghệ châu Âu cùng hệ thống tiệt trùng UHT của Tetra Pak (Thụy Điển), có công suất 48.000 tấn sản phẩm mỗi năm. Bên cạnh đó là dây chuyền nước cốt dừa đông lạnh công suất 16.000 tấn/năm và hai dây chuyền sản xuất cơm dừa nạo sấy với tổng công suất 2.400 tấn/năm.

Không chỉ đầu tư vào sản xuất, các doanh nghiệp Việt cũng mở rộng hiện diện tại các hệ thống bán lẻ quốc tế. Đầu tháng 5/2026, sản phẩm bánh dừa nướng của một doanh nghiệp Việt đã chính thức được bày bán trên toàn bộ hệ thống Costco Australia sau gần một năm hoàn thiện các tiêu chuẩn về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm xã hội.

Hiện cả nước có khoảng 200.000 ha dừa, tập trung chủ yếu tại Đồng bằng sông Cửu Long. Riêng Vĩnh Long là địa phương có diện tích trồng dừa lớn nhất với gần 120.000 ha. Theo thống kê của địa phương, gần 270.000 hộ dân đang có nguồn thu ổn định từ cây dừa, với thu nhập bình quân khoảng 100-150 triệu đồng/ha/năm.

Khánh Vy