Lãi suất tăng nhanh, chuyên gia FIDT điều chỉnh dự báo sau hai tháng
Mặt bằng lãi suất trong nước đang chịu tác động rõ rệt từ các yếu tố bên ngoài, đặc biệt là biến động giá dầu và rủi ro địa chính trị, khiến xu hướng tăng diễn ra nhanh hơn so với dự báo đầu năm.
Trong báo cáo cập nhật ngày 11/3, FIDT cho rằng mức lãi suất liên ngân hàng có thời điểm lên quanh 11%, cho thấy thanh khoản ngắn hạn căng hơn dự báo đầu năm và quá trình hạ nhiệt có thể chậm lại. Báo cáo cũng đưa ra nhận định lãi suất sẽ ổn định trở lại vào cuối quý II năm nay.
Vào giữa tháng 1/2026, trong buổi tọa đàm về Quản lý gia sản, ông Bùi Văn Huy, Phó tổng giám đốc FIDT có nhận định lạc quan hơn, khi cho rằng lãi suất sẽ ổn định vào đầu quý 2.
Như vậy là sau 2 tháng, chuyên gia FIDT đã điều chỉnh dự báo về lãi suất tương đối rõ rệt.
“Khi nền kinh tế phục hồi, doanh nghiệp có nhu cầu vay vốn để sản xuất kinh doanh (cầu về tiền tăng), dẫn đến giá của tiền (lãi suất) tăng. Do đó, việc lãi suất nhích lên ở thời điểm này là tín hiệu tích cực cho thấy sức khỏe nền kinh tế đang hồi phục”, ông Huy nói hồi tháng 1. Ông vẫn giữ nguyên nhận định đó về nền kinh tế, nhưng cho rằng những yếu tố khách quan đã thay đổi.
Chuyên gia FIDT dự báo lãi suất có thể tăng nhẹ khi thanh khoản hệ thống chịu áp lực từ nhu cầu tín dụng và tác động của tỷ giá. Đồng thời, xu hướng điều chỉnh được dự báo sẽ có sự phân hóa, trong đó nhóm ngân hàng tư nhân và quy mô nhỏ có thể tăng sớm và mạnh hơn so với khối quốc doanh.
Ở góc nhìn rộng hơn, FIDT cho rằng trong tháng 3 và đầu quý II, các lớp tài sản sẽ tiếp tục chịu tác động từ các biến số bên ngoài. Trong đó, tiền gửi và vàng có xu hướng trở thành kênh phòng thủ, trong khi các tài sản rủi ro như cổ phiếu hay tiền kỹ thuật số có thể biến động mạnh hơn.
Dự báo mặt bằng lãi suất. Ảnh: FIDT
Diễn biến thực tế đang phần nào đi theo kịch bản này khi từ đầu tháng 3, nhiều ngân hàng đã điều chỉnh tăng lãi suất huy động, thậm chí xuất hiện mức 8-9% một năm cho các kỳ hạn 6-12 tháng.
Trao đổi với phóng viên, ông Bùi Văn Huy, Phó tổng giám đốc FIDT, cho rằng xu hướng tăng hiện nay không hoàn toàn đến từ nội lực nền kinh tế, mà chịu ảnh hưởng đáng kể từ các yếu tố bên ngoài.
"Hiện lãi suất đang bị chi phối bởi yếu tố xung đột và giá dầu. Nếu giá dầu Brent duy trì trên 85 USD/thùng thì dư địa cho chính sách tiền tệ sẽ thu hẹp. Nếu vượt 100 USD, dư địa gần như không còn", ông Huy nhận định. Phân tích thêm chuyên gia FIDT cho rằng, lãi suất tăng nhanh đặc biệt trong tháng 3 do xung đột địa chính trị, khiến lo ngại lạm phát gia tăng.
Ông Bùi Văn Huy, Phó tổng giám đốc FIDT. Ảnh: FIDT
Theo ông, trong bối cảnh áp lực lạm phát gia tăng, cơ quan điều hành sẽ thận trọng hơn với các chính sách nới lỏng, khiến lãi suất khó giảm trong ngắn hạn. Với các điều kiện hiện tại, lãi suất nhiều khả năng sẽ duy trì ở vùng cao ít nhất đến cuối quý II, thậm chí kéo dài sang đầu quý III trước khi có tín hiệu ổn định.
Ông Huy dự báo, nếu các yếu tố bên ngoài dần hạ nhiệt, lãi suất có thể quay về vùng đầu năm, cao hơn vùng đáy khoảng 1,5-2 điểm phần trăm. Theo đó, mặt bằng lãi suất có thể giảm về khoảng 7-8% một năm từ quý III, sau khi duy trì vùng đỉnh trong nửa đầu năm.
Dù vậy, trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, dư địa chính sách vẫn có thể được kích hoạt nếu điều kiện bên ngoài thuận lợi hơn, đặc biệt với các công cụ như nới room tín dụng hoặc hỗ trợ thị trường bất động sản.
Nhìn tổng thể, cả dữ liệu từ FIDT và quan điểm chuyên gia đều cho thấy xu hướng tăng lãi suất hiện nay mang tính chu kỳ ngắn hạn, với biến số quyết định vẫn là diễn biến của môi trường quốc tế trong các quý tới.
Thảo Vân