Mất trắng 170 triệu USD mỗi ngày: 'Cơn ác mộng' từ lệnh phong tỏa khiến một cường quốc dầu mỏ tê liệt
Vòng phong tỏa kéo dài quanh eo biển Hormuz đang khiến hoạt động xuất khẩu dầu của Iran tắc nghẽn nghiêm trọng, đe dọa làm nước này thất thu tới 170 triệu USD mỗi ngày và buộc phải cắt giảm sản lượng.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang đẩy mạnh chiến lược gây sức ép tối đa lên Iran bằng cách duy trì và tăng cường vòng phong tỏa hải quân bên ngoài eo biển Hormuz, trong nỗ lực bóp nghẹt xuất khẩu dầu - nguồn thu ngoại tệ quan trọng nhất của Tehran. Những tín hiệu mới nhất từ Washington cho thấy chiến lược này không chỉ mang tính tạm thời mà có thể trở thành một chiến dịch kéo dài, với mục tiêu làm suy yếu đáng kể năng lực tài chính của Iran.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố rằng ngành dầu mỏ Iran đã bắt đầu chịu tác động rõ rệt từ lệnh phong tỏa. Theo ông, nhiều mỏ dầu của Iran đang đứng trước nguy cơ phải đóng giếng hoặc cắt giảm sản lượng, trong khi chuỗi cung ứng nhiên liệu nội địa cũng có thể sớm chịu sức ép, kéo theo nguy cơ thiếu hụt xăng dầu trong nước.
Một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là đảo Kharg, đầu mối xuất khẩu dầu quan trọng nhất của Iran. Washington cho rằng cơ sở lưu trữ tại đây đang tiến gần giới hạn công suất. Nếu các tàu chở dầu không thể rời cảng để giao hàng ra thị trường quốc tế, lượng dầu tồn kho sẽ nhanh chóng đầy lên, buộc Iran phải giảm khai thác.
Mỹ ước tính kịch bản này có thể khiến Tehran mất thêm khoảng 170 triệu USD doanh thu mỗi ngày, đồng thời gây ảnh hưởng dài hạn tới cơ sở hạ tầng dầu khí vốn đã chịu nhiều năm cấm vận.
Theo Wall Street Journal, Tổng thống Trump đã chỉ đạo các cố vấn chuẩn bị cho khả năng phong tỏa kéo dài, thay vì chuyển sang các lựa chọn cứng rắn hơn như tái khởi động không kích hoặc hạ nhiệt căng thẳng. Cách tiếp cận này cho thấy Washington đang đặt cược vào sức ép kinh tế và khả năng làm tê liệt dòng tiền dầu mỏ của Iran như một đòn bẩy chiến lược.
Trong khi đó, hình ảnh vệ tinh và dữ liệu tình báo hàng hải cho thấy ít nhất 6 tàu chở dầu Iran đã chất đầy hàng đang neo đậu thành cụm gần cảng Chabahar, nằm ngoài eo Hormuz nhưng vẫn sát vùng phong tỏa của hải quân Mỹ. Việc các tàu không thể nhanh chóng rời khu vực phản ánh khó khăn ngày càng lớn trong hoạt động xuất khẩu dầu của Tehran.
Diễn biến này cũng khiến thị trường năng lượng toàn cầu theo dõi sát sao. Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới cùng một lượng lớn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào tại khu vực này đều có thể đẩy giá năng lượng tăng mạnh, làm gia tăng áp lực lạm phát và tạo ra những cú sốc mới cho kinh tế toàn cầu.
Hữu Bách