Một 'báu vật' triệu USD của Việt Nam được Trung Quốc liên tục săn đón, nước ta là nhà xuất khẩu top 10 thế giới

Chanh leo đang nổi lên là một trong những mặt hàng rau quả có tốc độ tăng trưởng ấn tượng nhất của Việt Nam. Với sản lượng ngày càng tăng, thị trường xuất khẩu không ngừng mở rộng và sự tham gia sâu của các doanh nghiệp chế biến, loại quả này được kỳ vọng sẽ sớm gia nhập nhóm ngành hàng nông sản xuất khẩu tỷ USD trong những năm tới.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Việt Nam hiện nằm trong nhóm 10 quốc gia sản xuất và xuất khẩu chanh leo lớn nhất thế giới. Trong vòng 5 năm qua, sản lượng và kim ngạch xuất khẩu chanh leo đã tăng tới 300%, đưa mặt hàng này trở thành một trong những loại trái cây có giá trị xuất khẩu cao của ngành rau quả.

Riêng trong tháng 4/2026, kim ngạch xuất khẩu chanh leo đạt gần 29 triệu USD, tăng 60% so với cùng kỳ năm trước, mức tăng mạnh nhất trong nhóm 10 mặt hàng rau quả xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Lũy kế 4 tháng đầu năm, xuất khẩu chanh leo đạt hơn 76 triệu USD, tăng gần 40% so với cùng kỳ năm ngoái, nâng thị phần lên 3,73% trong tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả.

Hiện Việt Nam có hơn 12.000 ha chanh leo với sản lượng khoảng 200.000 tấn mỗi năm. Nhờ đặc tính cho thu hoạch tới ba vụ trong năm, loại cây trồng này đang mang lại giá trị kinh tế cao cho nhiều địa phương. Đáng chú ý, khoảng 80% sản lượng chanh leo thu hoạch được doanh nghiệp thu mua để chế biến và xuất khẩu.

Trong những năm gần đây, chanh leo Việt Nam ngày càng khẳng định vị thế tại thị trường quốc tế, đặc biệt là Liên minh châu Âu (EU). Đây được xem là một trong những sản phẩm nổi bật nhờ phù hợp với xu hướng tiêu dùng hiện đại và nhu cầu ngày càng lớn của ngành chế biến thực phẩm.

Chanh leo được sử dụng rộng rãi trong sản xuất nước giải khát, cocktail, bánh kẹo, kem và nhiều sản phẩm thực phẩm khác. Nhu cầu ổn định từ các nhà sản xuất thực phẩm tại châu Âu đang tạo động lực lớn cho ngành hàng này tiếp tục mở rộng quy mô.

Bên cạnh lợi thế về điều kiện tự nhiên, Việt Nam còn được đánh giá cao nhờ sự tham gia sâu của doanh nghiệp vào toàn bộ chuỗi giá trị, từ nghiên cứu giống, phát triển vùng nguyên liệu đến chế biến và xuất khẩu.

Một trong những điểm sáng của ngành chanh leo Việt Nam là sự hiện diện của các doanh nghiệp chế biến quy mô lớn. Trong đó, Nafoods hiện được đánh giá là doanh nghiệp xuất khẩu chanh leo lớn nhất châu Á, với sản lượng chiếm khoảng 10% thị phần toàn cầu.

Hiện các sản phẩm chế biến từ chanh leo của doanh nghiệp đã được xuất khẩu tới hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Về sản xuất, Tây Nguyên tiếp tục là vùng trồng chanh leo lớn nhất cả nước. Năm 2024, khu vực này chiếm hơn 86% diện tích và khoảng 92,5% tổng sản lượng chanh leo của Việt Nam. Bên cạnh đó, các tỉnh như Nghệ An và Sơn La cũng đang đẩy mạnh mở rộng diện tích, chiếm khoảng 12,5% diện tích trồng trên cả nước.

Đến nay, Việt Nam đã công bố lưu hành 43 giống chanh leo khác nhau, đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường xuất khẩu, từ phân khúc quả tươi chất lượng cao đến nguyên liệu phục vụ chế biến.

Hiện hơn 80% sản lượng chanh leo của Việt Nam được tiêu thụ dưới dạng chế biến hoặc xuất khẩu tươi. Các sản phẩm như nước ép, siro và chanh leo cô đặc đang ngày càng được ưa chuộng nhờ hương vị đặc trưng và khả năng ứng dụng rộng trong ngành thực phẩm – đồ uống.

Nhu cầu tiêu thụ chanh leo trên thế giới, đặc biệt là giống chanh leo tím, vẫn đang tăng trưởng tích cực. Cùng với lợi thế về chế biến sâu và hệ thống doanh nghiệp dẫn dắt thị trường, chanh leo Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để gia nhập nhóm ngành hàng rau quả xuất khẩu tỷ USD trong tương lai gần.

Khánh Vy