Một đối thủ của sầu riêng Việt Nam chơi lớn: Xây dựng hệ thống mã QR cho từng quả sầu riêng, người dùng dễ dàng xem nguồn gốc, vườn trồng

Nông dân trồng sầu riêng tại Malaysia đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc nhằm ngăn chặn tình trạng sầu riêng Penang giả, trong bối cảnh nhu cầu đối với sầu riêng cao cấp của nước này tiếp tục tăng mạnh trên thị trường quốc tế, đặc biệt là Trung Quốc.

Hiệp hội Nông dân Trồng cây ăn quả Penang mới đây đã triển khai hệ thống xác thực bằng mã QR cho sầu riêng Penang. Theo đó, mỗi quả sầu riêng sẽ được gắn mã QR trực tiếp lên cuống trước khi đưa ra thị trường. Người tiêu dùng có thể sử dụng điện thoại thông minh để quét mã và truy cập ngay thông tin về nguồn gốc, vườn trồng và dữ liệu xác thực của trái cây.

Ông Kie Kim Hwa, Chủ tịch Hiệp hội Nông dân Trồng cây ăn quả Penang, cho biết hệ thống được xây dựng nhằm ngăn chặn tình trạng sầu riêng từ các bang khác hoặc từ nước ngoài bị giả mạo thành sầu riêng Penang – dòng sản phẩm có giá trị cao nhờ chất lượng và danh tiếng lâu năm.

Theo ông Kie, mỗi mã QR chỉ có hiệu lực trong vòng 7 ngày kể từ lần quét đầu tiên nhằm hạn chế nguy cơ sao chép hoặc tái sử dụng trái phép. Hệ thống cũng được vận hành thông qua một cơ sở dữ liệu trực tuyến do doanh nghiệp công nghệ quản lý, có khả năng phát hiện và cảnh báo các trường hợp mã bị trùng lặp.

“Điều này giúp đảm bảo tính xác thực của sầu riêng Penang. Khách hàng cũng có thể trực tiếp kiểm chứng trái cây tại các quầy bán hàng”, ông Kie cho biết.

Dự án hiện đang trong giai đoạn đầu triển khai và sẽ tiếp tục được nâng cấp trong thời gian tới. Theo kế hoạch, hệ thống có thể bổ sung thêm thông tin về giống sầu riêng nhằm tăng khả năng nhận diện sản phẩm.

Hiệp hội hiện có khoảng 250 thành viên, chủ yếu là các chủ vườn quy mô nhỏ và vừa tại Penang, trong đó khoảng 200 thành viên đang hoạt động tích cực trong lĩnh vực trồng sầu riêng.

Giới chức Malaysia đánh giá sáng kiến này có thể góp phần bảo vệ thương hiệu sầu riêng quốc gia trên thị trường quốc tế. Bộ trưởng Nông nghiệp và An ninh Lương thực Malaysia Mohamad Sabu cho biết sầu riêng Malaysia nổi tiếng nhờ chất lượng cao, song điều này cũng kéo theo nguy cơ bị giả mạo tại một số thị trường.

Ông cho biết Malaysia cần tiếp tục làm việc với các cơ quan chức năng Trung Quốc, bao gồm Tổng cục Hải quan Trung Quốc, nhằm đảm bảo hệ thống xác thực bằng mã QR được công nhận và hỗ trợ duy trì nhận diện thương hiệu cho sầu riêng Malaysia.

Trong khi đó, ông Wong Hon Wai, Chủ tịch Ủy ban Du lịch và Kinh tế Sáng tạo Penang, nhận định hệ thống truy xuất nguồn gốc sẽ góp phần bảo vệ danh tiếng của sầu riêng Penang – dòng sản phẩm nổi tiếng với hương thơm đậm và kết cấu cơm dày, mềm mịn.

Song song với việc triển khai mã QR, chính quyền Penang cũng giới thiệu cuốn cẩm nang “Huyền thoại Sầu riêng: Thưởng thức Vua Trái cây của Penang”, cung cấp thông tin về các điểm bán sầu riêng, trang trại và khu nghỉ dưỡng liên quan đến du lịch nông nghiệp tại địa phương.

Động thái mới nhất được xem là bước tiếp nối kế hoạch truy xuất nguồn gốc sầu riêng mà Penang từng công bố từ năm 2025 thông qua hệ thống Mi-Trace, phát triển cùng trung tâm nghiên cứu MIMOS. Hệ thống này được thiết kế nhằm chống hàng giả đối với sầu riêng Balik Pulau và củng cố vị thế của sầu riêng Penang tại các thị trường xuất khẩu cao cấp.

Như Quỳnh