Một khách hàng của gạo Việt ra thông báo ngừng nhập khẩu

Chính phủ Senegal đã quyết định tạm ngừng cấp giấy khai báo nhập khẩu thực phẩm (DIPA) đối với gạo trong thời hạn một tháng, bắt đầu từ ngày 8/7, nhằm thúc đẩy tiêu thụ gạo sản xuất trong nước và giảm áp lực từ hàng nhập khẩu. Đây là động thái mới nhất trong chuỗi chính sách bảo hộ thị trường nội địa, tiếp nối lệnh tạm dừng nhập khẩu gạo từng được áp dụng vào tháng 11/2025.

Theo Công ty Phát triển và Khai thác đất châu thổ sông Senegal (SAED), các nhà máy xay xát hiện đang tồn kho khoảng 37.000 tấn gạo xay xát. Lượng hàng tồn lớn đã khiến Chính phủ phải triển khai các biện pháp nhằm đẩy nhanh tốc độ tiêu thụ, tạo đầu ra cho nông dân và doanh nghiệp chế biến.

Việc tạm dừng cấp phép nhập khẩu là một phần trong chiến lược dài hạn nhằm giảm sự phụ thuộc vào gạo nhập khẩu, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường cho ngành sản xuất lúa gạo trong nước.

Không chỉ siết nhập khẩu, Senegal cũng đang xây dựng cơ chế điều tiết thị trường mới. Theo đó, các doanh nghiệp nhập khẩu sẽ phải mua một lượng gạo nội địa nhất định trước khi được cấp phép nhập khẩu mới. Chính sách này được kỳ vọng sẽ đưa gạo sản xuất trong nước vào các kênh phân phối chính thức, đồng thời nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm nội địa trước gạo nhập khẩu có giá thấp.

Bên cạnh các biện pháp quản lý thị trường, Chính phủ Senegal cũng triển khai hỗ trợ tài chính cho ngành lúa gạo. Giá thu mua gạo trong nước được ấn định ở mức 280 CFA/kg, trong khi các nhà máy xay xát sẽ được trợ cấp 50 CFA/kg nhằm giảm chi phí chế biến và tăng sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.

Mặc dù vậy, Senegal vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung từ nước ngoài. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), sản lượng gạo xay xát của nước này trong niên vụ 2026/27 vẫn thấp hơn nhiều so với nhu cầu tiêu dùng, vốn được dự báo đạt gần 2,35 triệu tấn. Khoảng cách lớn giữa sản xuất và tiêu thụ đồng nghĩa Senegal sẽ tiếp tục phải dựa vào nhập khẩu để bảo đảm nguồn cung cho thị trường nội địa.

USDA cũng dự báo nhập khẩu gạo của Senegal trong niên vụ 2026/27 sẽ tăng khoảng 7,69% so với niên vụ trước, phản ánh nhu cầu bổ sung nguồn cung từ bên ngoài bất chấp các biện pháp hỗ trợ sản xuất trong nước.

Trong ngắn hạn, việc tạm dừng cấp giấy phép nhập khẩu được kỳ vọng sẽ góp phần nâng giá gạo nội địa và đẩy nhanh quá trình giải phóng lượng hàng tồn kho tại các nhà máy xay xát. Tuy nhiên, chính sách này cũng có thể khiến nhu cầu nhập khẩu tạm thời suy giảm, qua đó ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu của các nhà cung cấp lớn như Ấn Độ, Thái Lan và Việt Nam.

Về dài hạn, giới phân tích nhận định các biện pháp hạn chế nhập khẩu chỉ mang tính điều tiết thị trường trong ngắn hạn. Khi khoảng cách giữa sản lượng trong nước và nhu cầu tiêu dùng vẫn ở mức lớn, Senegal sẽ tiếp tục phụ thuộc vào nguồn cung từ bên ngoài, qua đó duy trì cơ hội xuất khẩu cho các quốc gia cung ứng gạo lớn trên thế giới.

Như Quỳnh