Một loại linh kiện nhỏ bằng móng tay đang làm đảo lộn ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc - giá xe điện tăng vọt trong khi lợi nhuận bị bóp nghẹt

Khan hiếm chip nhớ bóp nghẹt lợi nhuận

Tình trạng thiếu hụt chip nhớ toàn cầu đang lan từ lĩnh vực máy tính, điện thoại sang ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc, tạo áp lực lớn lên biên lợi nhuận vốn đã rất mong manh của các hãng xe điện trong bối cảnh cuộc chiến giá kéo dài chưa có hồi kết.

Ông He Xiaopeng, Chủ tịch XPeng, cho biết trong một buổi họp báo gần đây rằng phần lớn lợi nhuận tạo ra từ các cải tiến công nghệ đã bị bào mòn do chi phí linh kiện tăng mạnh.

“Nếu không vì giá các thành phần, đặc biệt là chip nhớ, tăng quá cao thì mẫu GX đã có thể đạt tỷ suất lợi nhuận rất tốt”, ông nói.

Tương tự, tại sự kiện ra mắt phiên bản nâng cấp của mẫu SUV YU7, ông Lei Jun – nhà sáng lập Xiaomi – cũng thừa nhận hãng không thể đáp ứng kỳ vọng về mức giá thấp hơn hay các gói ưu đãi hấp dẫn hơn cho người tiêu dùng.

Theo ông Lei Jun, áp lực chi phí đối với một mẫu xe thông minh sử dụng lượng lớn chip nhớ hiện rất lớn trong bối cảnh giá nguyên vật liệu leo thang..

Tại sao chip nhớ trở thành tâm điểm?

Chip nhớ đang trở thành linh kiện sống còn đối với xe điện hoặc các dòng xe được điều kiển bằng phần mềm (SDV) - phân khúc tăng trưởng nhanh nhất tại thị trường Trung Quốc. Đây là thành phần đóng vai trò xử lý dữ liệu cho cabin thông minh, điều khiển giọng nói, hệ thống hỗ trợ lái và các cảm biến trên xe tự lái.

Tuy nhiên, làn sóng AI toàn cầu đã khiến cán cân cung ứng chip nhớ thay đổi mạnh. Các tập đoàn bán dẫn lớn như Samsung, SK Hynix và Micron Technology đang ưu tiên chuyển năng lực sản xuất sang HBM và DDR5 – những dòng bộ nhớ phục vụ trung tâm dữ liệu AI.

Điều này khiến nguồn cung chip nhớ đời cũ dành cho ngành ô tô bị thu hẹp nhanh chóng, kéo theo giá mua tăng mạnh.

Các nhà phân tích cho rằng tình trạng thiếu hụt khó có thể hạ nhiệt trước năm 2027. Nguyên nhân là các “đại gia” điện toán đám mây đang chi hàng trăm tỷ USD để mở rộng hạ tầng AI, qua đó hút phần lớn nguồn cung chip nhớ cao cấp trên toàn cầu.

Theo báo cáo của S&P Global, ngành ô tô chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng nhu cầu DRAM toàn cầu nên không đủ sức ảnh hưởng đến ưu tiên phân bổ chip của các nhà sản xuất bán dẫn. Điều này khiến các hãng xe ngày càng dễ bị tổn thương trước biến động của thị trường chip.

Thị trường đối diện với hệ lụy

Áp lực chi phí đang buộc nhiều hãng xe Trung Quốc phải điều chỉnh giá bán nhằm hạn chế thua lỗ. Theo thông tin từ Jiemian News (một trong những tờ báo kinh tế uy tín tại Trung Quốc), hơn 15 nhà sản xuất xe năng lượng mới (NEV) đã đồng loạt thông báo tăng giá trong vòng chưa đầy một tháng. 

BYD tháng trước đã tăng giá gói hỗ trợ lái xe tầm trung thêm 21%, lên 12.000 nhân dân tệ (khoảng 1.764 USD), với lý do chi phí phần cứng bộ nhớ leo thang.

Trong khi đó, Changan Automobile cũng nâng giá mẫu SUV Qiyuan Q07 thêm 3.000 nhân dân tệ đối với các xe sản xuất sau ngày 7/5.

Theo số liệu từ Hiệp hội Ô tô Khách hàng Trung Quốc, giá bán trung bình của xe du lịch tại Trung Quốc trong tháng 4 tăng 2% so với cùng kỳ, lên khoảng 171.000 nhân dân tệ.

Dù vậy, mức tăng này vẫn chưa đủ bù đắp áp lực nguyên vật liệu. Lợi nhuận bình quân trên mỗi chiếc xe tại Trung Quốc trong quý I giảm 13,2% so với cùng kỳ năm ngoái, còn khoảng 11.000 nhân dân tệ.

Ông Zhang Yi, nhà phân tích trưởng tại iiMedia, cho rằng cuộc chiến giá xe điện chưa thể kết thúc ngay lập tức nhưng cục diện cạnh tranh sẽ thay đổi đáng kể.

Theo ông, khi biên lợi nhuận ngày càng bị siết chặt, các hãng xe sẽ thận trọng hơn với các đợt giảm giá quy mô lớn. Thay vào đó, cạnh tranh sẽ dịch chuyển sang công nghệ lái thông minh, hiệu suất vận hành, chất lượng sản phẩm và dịch vụ hậu mãi để giữ chân khách hàng.

Đức Minh