Một mặt hàng của Việt Nam vừa mang về gần 2 tỷ USD: Mỹ, Trung Quốc đua nhau săn lùng, nước ta sở hữu công nghệ hàng đầu thế giới

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu tôm Việt Nam trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt 1,9 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong bối cảnh thị trường thủy sản thế giới vẫn đối mặt nhiều biến động, kết quả này cho thấy ngành tôm đang duy trì được đà tăng trưởng tích cực nhờ nhu cầu cải thiện tại một số thị trường châu Á, đặc biệt là Trung Quốc.

Xét về thị trường, Trung Quốc&Hong Kong tiếp tục là động lực tăng trưởng lớn nhất của tôm Việt Nam trong những tháng đầu năm. Xuất khẩu sang thị trường này đạt hơn 711 triệu USD, tăng 46% so với cùng kỳ năm trước, chiếm gần 38% tổng kim ngạch xuất khẩu tôm của cả nước. Nhu cầu ổn định đối với các sản phẩm tôm đông lạnh cùng với sự tăng trưởng mạnh của mặt hàng tôm hùm đã góp phần thúc đẩy xuất khẩu sang thị trường này.

Trong khi đó, Mỹ – thị trường từng giữ vị trí dẫn đầu nhiều năm – tiếp tục là điểm nghẽn của ngành tôm Việt Nam. Xuất khẩu sang Mỹ trong 5 tháng đầu năm đạt 228 triệu USD, giảm 22% so với cùng kỳ. Bên cạnh áp lực cạnh tranh về giá từ Ecuador và Ấn Độ, các doanh nghiệp còn phải theo dõi sát diễn biến của cuộc điều tra theo Điều khoản 301 cũng như các vấn đề liên quan đến thuế chống bán phá giá. Những yếu tố này khiến hoạt động nhập khẩu của các nhà mua hàng Mỹ vẫn khá thận trọng.

Các thị trường truyền thống khác ghi nhận diễn biến tương đối ổn định. Xuất khẩu sang Nhật Bản và Hàn Quốc gần như đi ngang so với cùng kỳ năm trước, trong khi EU duy trì mức tăng trưởng nhẹ. Một số thị trường như Australia, Anh, Canada hay Đài Loan tiếp tục tăng trưởng khả quan, góp phần đa dạng hóa đầu ra cho sản phẩm tôm Việt Nam.

Theo đánh giá từ Cục Thủy sản, trình độ chế biến chung của các doanh nghiệp tôm Việt thuộc cấp độ cao nhất trên thế giới và đây là một lợi thế cạnh tranh lớn.

Tôm Việt Nam đã vươn lên, chiếm lĩnh các thị trường, thị phần tôm cao cấp, nhất là ở Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ, EU, Australia... Trình độ chế biến tôm của nước ta cũng đang không ngừng tăng, với mặt hàng mới ngày càng phong phú.

Trong năm 2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu ngành tôm tập trung 3 trụ cột: Chủ động nguồn nguyên liệu, giảm phụ thuộc nhập khẩu; Đẩy mạnh chế biến sâu, gia tăng tỷ trọng sản phẩm giá trị cao; Chuẩn hóa truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu ESG và giảm phát thải.

Theo lãnh đạo Bộ, năm 2026 sẽ là năm tăng tốc chuyển đổi xanh trong nuôi trồng thủy sản, thúc đẩy mô hình nuôi tuần hoàn, tiết kiệm nước, giảm phát thải khí nhà kính. Khoảng 1 triệu tấn phụ phẩm thủy sản mỗi năm sẽ được khai thác hiệu quả theo hướng kinh tế tuần hoàn, tạo thêm giá trị gia tăng.

Lãnh đạo ngành cũng nhấn mạnh việc củng cố chuỗi liên kết từ vùng nuôi – nhà máy chế biến – logistics – thị trường, bảo đảm giao hàng ổn định, truy xuất minh bạch, qua đó nâng cao uy tín thương hiệu tôm Việt Nam. Mục tiêu xuất khẩu thủy sản năm 2026 đạt 11,5 tỷ USD là thách thức nhưng khả thi nếu toàn ngành chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa trên chất lượng, chế biến sâu và phát triển bền vững.

Như Quỳnh