Một quốc gia chi 35 tỷ USD xây sân bay lớn nhất thế giới giữa sa mạc: Rộng 70 km2, công suất gấp gần 9 lần sân bay Nội Bài

Dubai đang đẩy nhanh dự án mở rộng Sân bay Quốc tế Al Maktoum, với quy mô được thiết kế để đáp ứng sự phát triển của ngành hàng không trong nhiều thập kỷ tới. Khi hoàn thành toàn bộ các giai đoạn, sân bay dự kiến có diện tích khoảng 70 km², công suất 260 triệu hành khách và khả năng xử lý 12 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Kế hoạch mở rộng được Dubai phê duyệt năm 2024 với tổng vốn đầu tư 128 tỷ dirham, tương đương khoảng 35 tỷ USD. Sân bay sẽ có 5 đường băng, 2 nhà ga hành khách, 7 tòa nhà chờ lên máy bay và hơn 430 vị trí đỗ máy bay. Giai đoạn đầu được thiết kế để phục vụ khoảng 150 triệu hành khách mỗi năm, sau đó tiếp tục mở rộng theo nhu cầu.

Al Maktoum không phải một sân bay được xây dựng hoàn toàn từ đầu. Cơ sở này đã phục vụ hàng hóa từ năm 2010 và hành khách từ năm 2013. Dự án hiện nay là quá trình mở rộng trên quy mô lớn, nhằm từng bước chuyển các hoạt động hàng không hiện tập trung tại Sân bay Quốc tế Dubai (DXB) sang khu phức hợp mới.

Công trường hiện đã chuyển sang giai đoạn xây dựng quy mô lớn. Tính đến tháng 6/2026, hơn 17.000 cọc bê tông đã được lắp đặt để tạo nền móng cho các công trình tương lai. Các hạng mục chuẩn bị mặt bằng cũng đã đào hơn 45 triệu m³ đất, trong khi tổng khối lượng bê tông dự kiến sử dụng cho các phần việc của giai đoạn này khoảng 4,5 triệu m³.

Quy mô xây dựng khiến dự án được triển khai theo nhiều giai đoạn thay vì hoàn thành toàn bộ cùng lúc. Trong thiết kế dài hạn, sân bay có 5 đường băng, trong đó 4 đường băng được sử dụng thường xuyên và một đường băng dự phòng. Giai đoạn đầu chỉ cần 2 đường băng để đáp ứng công suất khoảng 150 triệu hành khách. Đường băng thứ hai dự kiến được đưa vào khai thác vào cuối năm 2027.

Thiết kế sân bay cũng được điều chỉnh trong quá trình triển khai. Kế hoạch hiện tại gồm hơn 430 vị trí đỗ máy bay, tăng so với mức hơn 400 vị trí trong kế hoạch được công bố năm 2024. Bên trong khu phức hợp, 8 khu vực chính được thiết kế để mỗi khu vực có khả năng phục vụ khoảng 32 triệu hành khách mỗi năm. Cách tổ chức này cho phép sân bay bổ sung công suất từng bước thay vì phải hoàn thiện toàn bộ quy mô 260 triệu hành khách ngay từ đầu.

Giai đoạn chính đầu tiên dự kiến đi vào hoạt động vào đầu những năm 2030, với mốc năm 2032 được chính quyền Dubai đưa ra cho việc bắt đầu khai thác. Công suất khoảng 150 triệu hành khách của giai đoạn này đã vượt công suất tối đa gần 115 triệu hành khách mỗi năm của DXB.

Sau khi sân bay mới đạt quy mô cần thiết, các hoạt động tại DXB sẽ được chuyển sang Al Maktoum theo từng giai đoạn. Một số máy bay của Flydubai có thể được chuyển trước, trong khi phần hoạt động còn lại sẽ được dịch chuyển khi sân bay mới tiếp tục mở rộng.

Bên cạnh vận chuyển hành khách, Al Maktoum còn được xây dựng như một trung tâm hàng hóa quy mô lớn. Khi hoàn thành, sân bay có khả năng xử lý 12 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Khu phức hợp nằm trong Dubai South, nơi được quy hoạch gắn với các hoạt động hàng không, logistics, vận tải và kinh doanh.

Sự phát triển của sân bay cũng kéo theo quy hoạch đô thị xung quanh. Chính quyền Dubai dự báo khu vực Dubai South sẽ cần đáp ứng nhu cầu của hơn 1 triệu người sinh sống và làm việc, cùng với hệ thống nhà ở, dịch vụ, giao thông và các hoạt động kinh doanh liên quan đến sân bay.

Riêng công trường hiện sử dụng khoảng 9.000 người. Chính quyền Dubai ước tính lực lượng này có thể tăng lên khoảng 120.000 người trong giai đoạn xây dựng cao điểm. Trong 15 tháng trước tháng 6/2026, các đội thi công đã hoàn thành hơn 10 triệu giờ làm việc.

Các gói thầu mới cũng sẽ tiếp tục được triển khai. Đến tháng 6/2026, tổng giá trị các hợp đồng đang thực hiện đã vượt 13 tỷ dirham (3,5 tỷ USD), trong khi hơn 55 tỷ dirham (15 tỷ USD) giá trị các gói thầu mới đang được chuẩn bị để đấu thầu vào cuối năm. Các hạng mục gồm một phần nhà ga phía tây, các tòa nhà chờ lên máy bay, hệ thống vận chuyển hành khách tự động, thiết bị xử lý hành lý cùng các kết cấu lớn của sân bay. Tổng diện tích mái và kết cấu được lên kế hoạch khoảng 1,5 triệu m².

Do khu phức hợp trải rộng trên diện tích lớn, sân bay sẽ được trang bị hệ thống vận chuyển hành khách tự động để kết nối các khu vực bên trong. Dự án đồng thời được thiết kế để kết nối với mạng lưới đường sắt và đường bộ bên ngoài.

Công nghệ cũng được đưa vào thiết kế nhằm rút ngắn các bước xử lý hành khách. Sân bay dự kiến sử dụng nhận diện khuôn mặt, hệ thống xử lý hành lý tự động và các giải pháp tự động hóa khác, qua đó giảm sự phụ thuộc vào các quầy thủ tục truyền thống.

Dubai định hướng Al Maktoum trở thành hạ tầng hàng không có khả năng mở rộng trong khoảng 40-50 năm. Công suất 150 triệu hành khách ở giai đoạn đầu sẽ được nâng dần lên mức 260 triệu khi nhu cầu tăng và các khu vực mới được hoàn thiện.

Nếu toàn bộ kế hoạch được triển khai, Al Maktoum sẽ trở thành trung tâm hàng không có quy mô lớn hơn đáng kể so với DXB hiện nay, với 5 đường băng, hơn 430 vị trí đỗ máy bay, công suất 260 triệu hành khách và khả năng xử lý 12 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Đức Minh