Mỹ báo một tin vui trăm triệu đô đến Việt Nam

Theo số liệu thống kê từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), trong 7 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam đạt 544 triệu USD, tăng 2% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 7 đạt gần 90 triệu USD, tăng 30%. Kết quả này đã đưa xuất khẩu cá ngừ từ mức giảm 2% sau 6 tháng trở lại vùng tăng trưởng.

Xét về thị trường, Mỹ tiếp tục quyết định phần lớn tốc độ tăng của ngành. Xuất khẩu sang thị trường này trong tháng 7 đạt 37,6 triệu USD, tăng hơn 80% so với cùng kỳ, đưa tổng kim ngạch 7 tháng lên 213,6 triệu USD, tăng 6,3% và chiếm 39,3% tổng xuất khẩu cá ngừ. Sau khi giảm trong phần lớn những tháng đầu năm, hai tháng 6 và 7 đều tăng mạnh, giúp thị trường Mỹ đảo chiều.

Tuy nhiên, mức tăng này cần được nhìn thận trọng. Ngày 23/7, Mỹ chính thức áp dụng hành động theo Mục 301 đối với 60 nền kinh tế liên quan đến chính sách kiểm soát hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức; Việt Nam nằm trong nhóm chịu mức thuế bổ sung 12,5% đối với phần lớn hàng hóa không được miễn. Trong khi đó, Ecuador, Indonesia, Mexico và Ấn Độ nằm trong nhóm chịu mức 10%.

Cá ngừ nhiều năm liền là nhóm hàng có giá trị xuất khẩu lớn thứ ba của ngành thủy sản Việt Nam, chỉ đứng sau tôm và cá tra. Trong giai đoạn 2019-2023, kim ngạch xuất khẩu cá ngừ tăng từ 719 triệu USD lên 845 triệu USD, tương đương tăng 17%, với tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 3% mỗi năm. Năm 2024, xuất khẩu cá ngừ đạt 989 triệu USD, tăng 17% so với năm 2023. Sang năm 2025, kim ngạch giảm còn 924 triệu USD, thấp hơn 7% so với năm trước.

Riêng tại thị trường Mỹ, năm 2025 xuất khẩu đạt khoảng 331 triệu USD, chiếm gần 36% tổng kim ngạch, nhưng giảm gần 15% so với năm 2024. Trong cơ cấu sản phẩm, cá ngừ đóng hộp giữ mức ổn định, trong khi nhóm thịt và loin cá ngừ đông lạnh (HS0304) giảm mạnh. Trái ngược với Mỹ, xuất khẩu sang EU trong năm 2025 đạt gần 207 triệu USD, tăng 5% so với năm 2024.

Hiện nay, các sản phẩm cá ngừ của Việt Nam đã có mặt tại hơn 100 thị trường trên thế giới. Bốn thị trường tiêu thụ lớn nhất gồm Mỹ, EU, Trung Đông và các nước CPTPP, chiếm từ 82-86% tổng kim ngạch xuất khẩu cá ngừ.

Các loài cá ngừ xuất khẩu chủ yếu gồm cá ngừ vây vàng, cá ngừ mắt to và cá ngừ vằn. Theo VASEP, nguồn lợi cá ngừ của Việt Nam tập trung chủ yếu tại vùng biển miền Trung và khu vực trung tâm Biển Đông, với trữ lượng ước trên 600 nghìn tấn. Trong đó, cá ngừ vằn chiếm hơn một nửa tổng nguồn lợi cá nổi. Sản lượng khai thác cá ngừ hằng năm đạt trên 200 nghìn tấn. Riêng cá ngừ vây vàng và cá ngừ mắt to có trữ lượng bình quân trên 45 nghìn tấn, sản lượng khai thác từ 17.000-21.000 tấn mỗi năm và tập trung vào mùa vụ từ tháng 12 đến tháng 6 năm sau. Cá ngừ vằn được khai thác quanh năm.

Những năm gần đây, Việt Nam cũng tích cực áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế về khai thác thủy sản bền vững, bao gồm các quy định chống khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) của EU cùng các tiêu chuẩn chứng nhận quốc tế khác, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Như Quỳnh