Mỹ báo tin cực vui đến Việt Nam

Xuất khẩu nghêu của Việt Nam đang ghi nhận tín hiệu tích cực trong năm 2026 khi nhu cầu tại nhiều thị trường lớn phục hồi. Sau giai đoạn chững lại trong tháng 3-4, kim ngạch xuất khẩu tăng trở lại từ tháng 5, đưa tổng giá trị 7 tháng đầu năm lên gần 83 triệu USD, tăng 17% so với cùng kỳ năm 2025.

Tây Ban Nha tiếp tục là thị trường lớn nhất

Châu Âu vẫn giữ vai trò trụ cột trong xuất khẩu nghêu của Việt Nam. Trong 7 tháng đầu năm, Tây Ban Nha đứng đầu với kim ngạch gần 21 triệu USD, tăng 47% so với cùng kỳ năm trước.

Italy xếp thứ hai với khoảng 19 triệu USD, tăng 19%, trong khi Bồ Đào Nha đạt 11 triệu USD, tăng 14%. Riêng ba thị trường Nam Âu này đã chiếm hơn 60% tổng kim ngạch xuất khẩu nghêu của Việt Nam.

Đây cũng là khu vực có nhu cầu tiêu thụ nhuyễn thể tương đối lớn. Theo USDA, Tây Ban Nha nhập khẩu gần 11 tỷ USD thủy sản trong năm 2025, thuộc nhóm những thị trường nhập khẩu thủy sản lớn trên thế giới.

Xu hướng tiêu dùng tại thị trường này cũng đang thay đổi theo hướng ưu tiên các sản phẩm được đóng gói sẵn, khẩu phần nhỏ và thuận tiện chế biến. Đây được xem là dư địa cho các sản phẩm nghêu hấp chín, đông lạnh hoặc tách vỏ của Việt Nam.

Trong khi đó, FAO đánh giá nhu cầu đối với nhóm nhuyễn thể hai mảnh vỏ nhìn chung vẫn khá tốt, trong bối cảnh nguồn cung tại một số khu vực chịu tác động bởi thời tiết, môi trường và những biến động trong sản xuất.

Mỹ tăng mạnh, Trung Quốc giảm 45%

Bên cạnh châu Âu, Mỹ đang nổi lên như một điểm sáng trong xuất khẩu nghêu của Việt Nam. Trong 7 tháng, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt gần 13 triệu USD, tăng tới 62% so với cùng kỳ, đưa Mỹ lên vị trí thị trường lớn thứ ba.

Ở chiều ngược lại, xuất khẩu nghêu sang Trung Quốc giảm 45%, còn khoảng 8 triệu USD.

Diễn biến trái chiều giữa các thị trường cho thấy cơ cấu xuất khẩu nghêu của Việt Nam đang có xu hướng dịch chuyển, trong đó EU và Mỹ ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn.

Một lợi thế của nghêu Việt Nam là nguồn nguyên liệu tại nhiều vùng nuôi đã đạt các tiêu chuẩn quốc tế về phát triển bền vững. Bến Tre có vùng nuôi được chứng nhận MSC, trong khi một số vùng tại Tiền Giang, Trà Vinh, Nam Định và Ninh Bình đạt chứng nhận ASC.

Các chứng nhận này được xem là yếu tố quan trọng giúp sản phẩm tiếp cận những thị trường có yêu cầu cao như EU, Mỹ, Nhật Bản và Australia.

Dư địa lớn từ các vùng nuôi ven biển

Việt Nam có điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển ngành nhuyễn thể với đường bờ biển dài khoảng 3.260 km, hệ thống cửa sông, đầm phá và vùng nước ven biển rộng. Nghêu trắng và nghêu dầu hiện là hai đối tượng được nuôi phổ biến tại nhiều tỉnh ven biển Bắc Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.

Trong những năm gần đây, nuôi, khai thác và chế biến nghêu trở thành sinh kế quan trọng của nhiều hộ dân ven biển, đặc biệt tại Đồng bằng sông Cửu Long - khu vực được xem là một trong những vùng sản xuất nghêu lớn của cả nước.

Không chỉ tập trung ở phía Nam, tiềm năng phát triển nghêu tại các tỉnh phía Bắc cũng còn lớn. Các địa phương như Quảng Ninh, Nam Định, Thái Bình, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An và Hà Tĩnh có điều kiện mở rộng vùng nuôi, đồng thời phát triển chuỗi chế biến và thương hiệu.

Tại Nam Định, diện tích nuôi nghêu hiện đạt hơn 2.000 ha, trong đó vùng Giao Thủy khoảng 1.665 ha và Nghĩa Hưng khoảng 500 ha. Sản lượng nghêu thương phẩm hàng năm đạt khoảng 35.000-40.000 tấn, cùng hàng chục tỷ con giống cung cấp cho thị trường.

Trong khi đó, khu vực Kim Sơn, Ninh Bình có hơn 1.000 ha nuôi nghêu, sản lượng khoảng 17.000 tấn/năm. Địa phương này đồng thời phát triển sản xuất giống nhuyễn thể, với khoảng 300 cơ sở trên diện tích hơn 300 ha, sản lượng khoảng 42,5 tỷ con giống mỗi năm, trong đó nghêu chiếm khoảng 30 tỷ con.

Với đà tăng trưởng xuất khẩu trong 7 tháng đầu năm, ngành nghêu Việt Nam đang có thêm dư địa để mở rộng thị trường. Tuy nhiên, để tận dụng tốt nhu cầu quốc tế, hướng đi được đặt ra là tăng liên kết giữa vùng nuôi và doanh nghiệp, giảm dần tỷ trọng sản phẩm thô, sơ chế và phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn.

Khánh Vy