Mỹ đón 'sóng gió'

Theo Reuters, giá nhiên liệu leo thang do căng thẳng tại Trung Đông đang tạo thêm sức ép lên ngành nông nghiệp Mỹ, khi nông dân bước vào mùa sản xuất cao điểm trong bối cảnh lợi nhuận đã suy giảm nhiều năm liên tiếp.

Cuộc xung đột liên quan đến Iran đã làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu qua eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ thế giới. Hệ quả là giá dầu diesel tại nhiều bang nông nghiệp trọng điểm của Mỹ tăng lên mức kỷ lục đúng thời điểm nông dân đẩy mạnh các hoạt động gieo trồng vụ xuân.

Theo dữ liệu từ Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá dầu diesel tại Wisconsin đã lên tới 5,873 USD/gallon vào giữa tháng 5, trong khi Indiana đạt 6,167 USD/gallon và Illinois ở mức 6,14 USD/gallon. Ohio và Michigan cũng ghi nhận mức giá cao nhất từ trước đến nay.

Trên phạm vi toàn quốc, giá dầu diesel trung bình đã tăng hơn 40% kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát. Trong khi đó, giá dầu thô thế giới – nguyên liệu đầu vào để sản xuất nhiên liệu – tăng khoảng 30% kể từ cuối tháng 2.

Đối với nông dân Mỹ, dầu diesel là nguồn năng lượng không thể thay thế cho phần lớn máy móc nông nghiệp, từ máy gieo hạt, phun thuốc, bón phân cho tới thu hoạch. Điều này khiến ngành nông nghiệp đặc biệt nhạy cảm với biến động giá nhiên liệu.

"Nó là một khoản chi phí khổng lồ. Chúng tôi không thể làm gì nhiều để ứng phó và cũng không dự liệu trước được mức tăng này", ông Glenn Brunkow, một nông dân trồng đậu tương và chăn nuôi gia súc tại bang Kansas, cho biết.

Theo Ben Klieve, chuyên gia phân tích nông nghiệp tại Illinois, trước khi xảy ra xung đột, chi phí nhiên liệu thường chiếm khoảng 3-4% tổng chi phí đầu vào của các trang trại trồng ngũ cốc, tương đương 16-23 USD/mẫu Anh. Với mặt bằng giá hiện nay, tỷ lệ này có thể tăng lên 5-6%, tương ứng khoảng 30 USD/mẫu Anh.

Trong khi chi phí đầu vào leo thang, giá ngô và đậu tương lại suy yếu, khiến biên lợi nhuận của nông dân tiếp tục bị thu hẹp. Đây cũng là năm thứ tư liên tiếp ngành nông nghiệp Mỹ phải đối mặt với lợi nhuận giảm do hạn hán, chi phí sản xuất cao và những tác động kéo dài từ các chính sách thương mại.

Áp lực chi phí đang buộc nhiều nông dân phải thay đổi kế hoạch sản xuất. Ông Tom Murphy, một nông dân trồng ngô và đậu tương tại bang Indiana, cho biết đã tạm hoãn việc cải tạo một số diện tích đất mới thuê nhằm tiết kiệm nhiên liệu.

Ban đầu, ông dự định cày xới năm cánh đồng để san phẳng mặt đất, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động phun thuốc và thu hoạch. Tuy nhiên, do giá nhiên liệu tăng mạnh, ông chỉ thực hiện trên một cánh đồng và giữ lại phần lớn lượng dầu diesel đã mua dự trữ từ cuối năm trước.

Không chỉ chi phí vận hành máy móc tăng lên, giá cước vận tải nông sản cũng đang leo thang. Ông Don Bloss, nông dân tại bang Nebraska, cho biết chi phí thuê xe tải vận chuyển ngô tới thị trường cao hơn đáng kể do giá nhiên liệu tăng.

Triển vọng phía trước vẫn còn nhiều bất ổn. Các chuyên gia cảnh báo giá nhiên liệu có thể tiếp tục tăng nếu căng thẳng tại Trung Đông kéo dài hoặc các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran gặp trở ngại.

Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), tồn kho nhiên liệu chưng cất của nước này, bao gồm dầu diesel và dầu sưởi, đã giảm xuống mức thấp nhất trong hơn hai thập kỷ. Tính đến cuối tháng 5, lượng dự trữ chỉ còn 100,8 triệu thùng, thấp nhất kể từ năm 2003.

Ông Patrick De Haan, Trưởng bộ phận phân tích dầu khí của GasBuddy, nhận định bất kỳ diễn biến bất lợi nào trong tiến trình đàm phán với Iran đều có thể nhanh chóng đảo ngược xu hướng hạ nhiệt gần đây của giá nhiên liệu.

Đối với nông dân Mỹ, điều đó đồng nghĩa áp lực chi phí có thể còn kéo dài trong những tháng tới, ngay giữa mùa sản xuất quan trọng nhất trong năm.

Như Quỳnh