Nếu 1 tín chỉ carbon có giá gần 4 triệu đồng, hiệu quả giảm phát thải mới thành hiện thực

"Theo Ngân hàng Thế giới, chỉ khi nào mức giá đạt 147 USD/tín chỉ carbon (hơn 3,8 triệu đồng/tín chỉ carbon) trở lên thì hiệu quả giảm phát thải mới trở thành hiện thực".

Đây là thông tin được TS. Lê Xuân Nghĩa - Viện trưởng Viện Tư vấn và phát triển (CODE), Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ Quốc gia, nêu ra tại Diễn đàn Carbon Việt Nam 2026: "Từ chính sách đến hành động" được tổ chức ngày 14/8. Diễn đàn do Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các bên liên quan tổ chức.

Nếu mức giá tín chỉ dưới dự báo của Ngân hàng Thế giới, ông Nghĩa cho rằng: "Các hoạt động liên quan đến giảm phát thải vẫn còn nhởn nhơ".

1 tín chỉ carbon tương đương 1 tấn phát thải CO2. Hiện, giá ghi nhận tại Việt Nam chỉ là hơn 5 USD/tín chỉ carbon, bằng 1/30 con số trên.

Để dễ hình dung, theo cơ chế định giá carbon, khi phát thải trở thành một khoản chi phí đáng kể, doanh nghiệp sẽ phải tính toán giữa việc tiếp tục trả tiền cho lượng phát thải hay bỏ vốn đầu tư công nghệ, thay đổi quy trình sản xuất nhằm giảm lượng khí nhà kính.

Tức là nếu giá carbon càng thấp, động lực kinh tế khiến việc thay đổi công nghệ càng thấp. Ngược lại, giá carbon cao sẽ thúc đẩy doanh nghiệp chuyển đổi quy trình sản xuất, để không phải bỏ ra số tiền lớn mua tín chỉ bù đắp phát thải.

Cũng theo TS Nghĩa, Việt Nam là một trong các quốc gia có tốc độ tăng phát thải nhanh trên thế giới. Tuy nhiên, giá tín chỉ carbon lại đang quá rẻ. Nhà hoạch định chính sách cần lưu tâm tới vấn đề này.

Một yếu tố khác cũng đáng chú ý là tín dụng xanh. Ông cho rằng, về mặt bản chất, đây đang là hoạt động cho vay bình thường đối với các dự án xanh như điện mặt trời, điện gió… Các khoản vay mang tiếng là xanh này vẫn cần tài sản thế chấp và nhiều điều kiện liên quan như tính toán dòng tiền hay khả năng trả nợ. 

Trao đổi thêm với phóng viên bên lề sự kiện, ông Nghĩa cho hay, tín dụng xanh phải là dòng tín dụng có ưu đãi nhất định cho các dự án xanh - đặc biệt là dự án có đóng góp cho giảm phát, không đơn thuần gồm các dự án năng lượng sạch như hiện nay.

Ông dẫn chứng, một doanh nghiệp thu gom dầu, mỡ thải để biến thành sản phẩm tái sử dụng cũng là doanh nghiệp xanh. Hiện nay, hàng chục ngành nghề, dự án có tác động giảm phát thải. Đối với doanh nghiệp dạng này thì sẽ được các nước cấp tín dụng ưu đãi, còn ngân hàng trong nước cần tài sản đảm bảo mới cho vay.

"Cần luật hoá các quy định về tín dụng xanh, còn nếu cấp vốn cho các dự án xanh nhưng với điều kiện bình thường mà gọi là tín dụng xanh thì không đúng", ông nói thêm.

Trần Chung