Ngành ô tô toàn cầu đối diện một cuộc khủng hoảng mới

Các hãng xe lớn như Volkswagen, Stellantis và Toyota đang phải tìm đến các công thức pha trộn dầu động cơ và chất bôi trơn mới nhằm hạ nhiệt tình trạng thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng do cuộc xung đột tại Trung Đông gây ra.

Sau khi gồng gánh qua những tháng đầu của cuộc xung đột, các nhà sản xuất ô tô giờ đây đã cạn kiệt nguồn dự trữ dầu gốc chất lượng cao dùng cho dầu động cơ - nguồn nguyên liệu mà Mỹ và Châu Âu phần lớn phải nhập khẩu từ Trung Đông.

Các hãng xe sau đó đã tìm được những nhà sản xuất chất bôi trơn thay thế. Tuy nhiên, giới lãnh đạo ngành cảnh báo rằng các nguồn cung này vẫn rất căng thẳng và dễ bị tổn thương trước bất kỳ cú sốc mới nào.

Đối với người lái xe trên toàn cầu, bất kỳ sự thiếu hụt nào thêm nữa cũng sẽ khiến việc thay dầu định kỳ - quy trình cốt tử để ngăn ngừa hỏng hóc động cơ - trở nên đắt đỏ hơn và dễ bị gián đoạn, chậm trễ. Giá dầu gốc Nhóm III (Group III base oils) đã tăng gần gấp ba lần so với mức trước chiến tranh, lên chạm mốc khoảng 4.000 USD/tấn tại Châu Âu và Mỹ.

"Các nhà cung cấp thay thế cũng chỉ có số lượng hạn chế và bất kỳ sự gián đoạn vận tải biển, sự cố nhà máy lọc dầu hay cú sốc nguồn cung nào lặp lại cũng có thể nhanh chóng làm tình hình tồi tệ hơn," bà Holly Alfano, Giám đốc Điều hành Hiệp hội các Nhà sản xuất Chất bôi trơn Độc lập, cho biết.

Chuỗi cung ứng dầu gốc Nhóm III - một sản phẩm dầu tinh chế cao cấp dùng để sản xuất dầu động cơ - đã bị gián đoạn nghiêm trọng vào tháng 3 sau khi tên lửa Iran bắn trúng nhà máy hóa dầu từ khí thiên nhiên (GTL) khổng lồ của Shell tại Qatar. Các nguồn tin thân cận với ngành cho biết một số khách hàng của Shell đã phải thực hiện các cuộc gọi khẩn cấp để đảm bảo nguồn cung thay thế.

Bà Gabriella Twining, Trưởng bộ phận định giá dầu gốc toàn cầu tại Argus Media, cho biết một số nhà cung cấp dầu Nhóm III Trung Đông tại Châu Âu và Mỹ đã rơi vào tình trạng cháy hàng và phải tuyên bố trường hợp bất khả kháng đối với các lô hàng này.

"Các phương án thay thế ngày càng ít đi," bà Twining nhận định. "Ngay cả khi Eo biển Hormuz mở cửa trở lại vào ngày mai, chúng tôi dự báo Châu Âu và Mỹ cũng sẽ không thể nhận được lô hàng bổ sung nào sớm nhất cho đến tháng 10."

Để ngăn chặn một cuộc khủng hoảng, các hãng xe đã gấp rút tìm kiếm các nguồn cung dầu động cơ thay thế. Giới chức trong ngành đánh giá đây là một bước chuyển đầy thách thức, bởi các nhà sản xuất buộc phải đảm bảo duy trì cùng một mức chất lượng và hiệu suất với các công thức dầu gốc mới, đồng thời phải xin cấp phép kiểm định cho các sản phẩm này. Một quản lý tại một nhà sản xuất chất bôi trơn lớn của Châu Âu cho biết tình hình vẫn biến động liên tục.

"Trước đây, 100% các nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) sẽ rất e ngại trong việc chấp nhận bất kỳ chất bôi trơn nào khác. Nhưng dạo gần đây, một số bên đã rơi vào thế đường cùng. Nếu tình hình thị trường tiếp tục như thế này, họ có thể buộc phải linh hoạt hơn về các thông số kỹ thuật để tiếp tục cung ứng cho thị trường," người này chia sẻ.

Stellantis cho biết hãng đã đánh giá và đảm bảo các sản phẩm thay thế đáp ứng tiêu chuẩn ngành hiện hành. Volkswagen đưa ra cảnh báo rằng sự thiếu hụt dầu gốc là tình trạng chung của toàn ngành, vượt ngoài tầm kiểm soát trực tiếp của từng nhà sản xuất riêng lẻ. Hãng xe Đức cũng đã đảm bảo được nguồn cung cần thiết cho thời điểm hiện tại và đang đánh giá các lựa chọn nguồn cung bổ sung tuân thủ các yêu cầu kỹ thuật và tiêu chuẩn chất lượng.

Từ tháng 6, khách hàng tại một số đại lý của Suzuki Motor ở Nhật Bản đã phải đối mặt với tình trạng chậm trễ khi thay dầu động cơ định kỳ. CEO Toshihiro Suzuki chia sẻ với các cổ đông rằng tập đoàn đang rà soát lại toàn bộ chuỗi cung ứng và đa dạng hóa các nhà cung cấp dầu gốc.

Một công ty taxi tại Osaka (phía tây Nhật Bản) cho biết tình hình nguồn cung có cải thiện nhẹ nhưng giá dầu gốc đã tăng gấp đôi, buộc công ty phải tăng giá cước đối với hành khách. Mặc dù nhiều hãng xe đã tạm thời đảm bảo được nguồn cung thay thế, một số chuyên gia phân tích cảnh báo tình hình có thể đảo chiều bất cứ lúc nào. Sự hợp nhất trong ngành đã thu hẹp số lượng nhà cung cấp, trong khi các nguồn cung thay thế khác như Hàn Quốc cũng đang không thể tiếp cận nguồn cung dầu thô bình thường.

Theo: Thời báo Tài chính

Vũ Anh