Người đàn ông đứng sau loạt thành tựu của Toyota

Cố Chủ tịch Toyota Motor kiêm cố Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp Nhật Bản (Keidanren), ông Hiroshi Okuda, là nhân vật hiếm hoi thu hút sự chú ý của quốc tế với tư cách nhà quản trị doanh nghiệp hàng đầu kiêm trụ cột giới kinh doanh Nhật Bản. Ông gia nhập Toyota Motor Sales (đơn vị sau này sáp nhập thành Toyota Motor) vào năm 1955, từng trải qua một giai đoạn nếm mật nằm gai để rồi lọt mắt xanh của Shoichiro Toyoda - người từng đảm nhiệm vị trí Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc tập đoàn - và dần thăng tiến qua các cấp bậc.

"Chúng tôi tin tưởng rằng nếu Toyota thay đổi, Nhật Bản sẽ thay đổi," ông Okuda tuyên bố khi nhậm chức Tổng Giám đốc hãng xe vào năm 1995.

Giữ đúng lời hứa, ông bắt tay vào cải tổ văn hóa doanh nghiệp của tập đoàn - nơi từng rơi vào tình trạng ì ạch khi nhân viên cho rằng mình vẫn sống khỏe mà không cần nỗ lực hết sức. Thành tựu lớn nhất của ông là xóa bỏ cái gọi là "Thuyết Monroe Mikawa" - phong cách quản trị hướng nội được đặt theo tên vùng đất quê hương của Toyota. Dưới sự lãnh đạo của ông, Toyota đã có bước chuyển dịch quyết định hướng tới toàn cầu hóa.

Okuda quyết liệt mở rộng quy mô sản xuất của Toyota khắp Bắc Mỹ, Châu Âu và Châu Á, đồng thời tiên phong ứng dụng các công nghệ thân thiện với môi trường như xe hybrid. Những sáng kiến này đã đặt nền móng vững chắc để Toyota vươn lên trở thành hãng sản xuất ô tô lớn nhất thế giới.

Hàng loạt cải cách, kết hợp với phong cách bộc trực, thẳng thắn, đã truyền cảm hứng mạnh mẽ cho giới lãnh đạo doanh nghiệp Nhật Bản vốn đang mất dần tự tin giữa lúc nền kinh tế đất nước lâm vào cuộc suy thoái kéo dài.

Khi doanh số toàn cầu của Toyota tăng vọt, các lãnh đạo ngành ô tô Mỹ theo dõi sát sao từng phát ngôn của ông. Cùng thời điểm đó, Okuda cho xây dựng được một mạng lưới quan hệ quốc tế sâu rộng và duy trì mối liên kết chặt chẽ với những nhân vật tầm cỡ như cựu Bộ trưởng Tài chính Mỹ Robert Rubin hay Tổng thống Nga Vladimir Putin. Tầm nhìn toàn cầu cùng những thành tựu quản trị nổi bật chính là lý do ông được chọn làm Chủ tịch đầu tiên của Liên đoàn Doanh nghiệp Nhật Bản (Keidanren) vào năm 2002, sau khi tổ chức này được thành lập từ việc sáp nhập hai hiệp hội tiền thân.

Ông cũng có mối quan hệ thân thiết với cựu Thủ tướng Nhật Bản Junichiro Koizumi, người thúc đẩy mạnh mẽ chính sách "chuyển giao từ khu vực công sang khu vực tư".

Với tư cách là thành viên đại diện cho khu vực tư nhân trong một hội đồng tư vấn trọng yếu của chính phủ, Okuda đã bộc lộ ảnh hưởng sâu rộng của mình. "Nhật Bản là một vận động viên chạy chậm hơn các đối thủ cả một vòng sân," Okuda cảnh báo ngay sau khi nhậm chức Chủ tịch Keidanren. "Tình trạng lạm phát nghiêm trọng đến vậy là do các cải cách cấu trúc chưa được thực hiện đến nơi đến chốn."

Trong 4 năm đứng đầu tổ chức đại diện cho giới doanh nghiệp lớn nhất Nhật Bản, Okuda đã giám sát việc công bố khoảng 200 đề xuất chính sách. Trong tầm nhìn dài hạn được đưa ra vào tháng 1 năm 2003, ông đã thẳng thắn chỉ ra những thách thức từ tình trạng suy giảm dân số của Nhật Bản, đồng thời kêu gọi các biện pháp như tăng thuế tiêu dùng và thu hút thêm lao động nước ngoài.

"Thế kỷ 21 sẽ không giống như thế kỷ 20," Okuda từng chiêm nghiệm.

Theo: Nikkei Asia

Vũ Anh