Những “ông lớn” đứng sau dàn robot nhảy múa, pha trò trên sóng truyền hình Trung Quốc: Từ sân khấu gala đến tham vọng thống lĩnh thị trường toàn cầu
Không phải ngôi sao giải trí, những nhân vật gây bão tại Gala mừng năm mới âm lịch lớn nhất Trung Quốc năm nay lại là robot hình người. Đằng sau màn biểu diễn võ thuật, nhào lộn và hài kịch là cuộc cạnh tranh công nghệ khốc liệt giữa các doanh nghiệp robot hàng đầu - những cái tên đang hưởng lợi từ sự hậu thuẫn mạnh mẽ của Bắc Kinh và kỳ vọng bùng nổ thương mại hóa.

Trong chương trình Gala mừng Xuân phát sóng toàn quốc - sự kiện truyền hình có lượng người xem lớn nhất Trung Quốc mỗi năm - robot bất ngờ trở thành tâm điểm. Các tiết mục hài kịch, vũ đạo và võ thuật do robot hình người đảm nhiệm không chỉ mang tính giải trí mà còn là màn trình diễn công nghệ mang tính biểu tượng.
Những doanh nghiệp có sản phẩm xuất hiện trong chương trình này được hưởng lợi lớn về mặt truyền thông và hình ảnh, đồng thời củng cố nhận thức rằng họ nhận được sự ủng hộ từ chính quyền trung ương. Theo các nhà phân tích của Morgan Stanley, chỉ trong vài giờ sau khi chương trình phát sóng, đơn đặt hàng các sản phẩm liên quan đến robot trên nền tảng thương mại điện tử JD.com đã tăng hơn gấp đôi.
"Gala mừng Xuân là một sự kiện lớn," Jiang Zheyuan, nhà sáng lập 28 tuổi của công ty Noetix có trụ sở tại Bắc Kinh, chia sẻ với truyền thông địa phương. "Nếu làm tốt, bạn có thể nổi tiếng chỉ sau một đêm. Nếu làm không tốt, bạn sẽ tự làm mình xấu hổ."
Trong bối cảnh dân số Trung Quốc đang già hóa nhanh chóng, các công ty robot tích cực quảng bá khả năng ứng dụng thương mại của robot hình người như một giải pháp tiềm năng cho tình trạng thiếu hụt lao động trong nhà máy và lĩnh vực dịch vụ.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng quá trình thương mại hóa quy mô lớn vẫn còn ở phía trước. Theo Morningstar, năm ngoái chưa đến 20% lượng robot hình người xuất xưởng được sử dụng cho mục đích thương mại như sản xuất hay dịch vụ; phần lớn vẫn phục vụ biểu diễn, giáo dục và nghiên cứu.

Tại Gala năm ngoái, robot H1 của Unitree đã gây chú ý với màn múa cờ quy mô lớn, đưa công ty có trụ sở tại Hàng Châu lên vị thế nổi bật trong ngành. Theo dữ liệu của Omdia, Unitree là nhà sản xuất robot hình người lớn thứ hai thế giới về số lượng giao hàng trong năm qua.
Chỉ sau một năm, công nghệ đã tiến thêm một bước dài. Tại Gala mới nhất, dàn robot G1 màu bạc trình diễn các động tác nhào lộn phức tạp, bao gồm lộn ngược và màn "võ say" - phong cách võ thuật nổi tiếng gắn với Thiếu Lâm Tự.
Giới phân tích nhấn mạnh rằng các robot tại Gala nhiều khả năng đã được lập trình sẵn. Tuy nhiên, họ vẫn đánh giá cao độ linh hoạt, khả năng phối hợp giữa nhiều robot với nhau và với diễn viên con người, cũng như khả năng giữ thăng bằng của G1.
Theo Interact Analysis, robot G1 của Unitree hiện được xem là một trong những nền tảng phần cứng mạnh nhất thế giới về chuyển động hai chân và đã trở thành tiêu chuẩn tham chiếu trong nghiên cứu robot lưỡng túc. Nhà sáng lập Wang Xingxing cho biết công nghệ robot tại công ty và trên toàn Trung Quốc đã tiến bộ rất nhanh trong một năm qua, với kỳ vọng tương lai robot có thể đảm nhiệm các công việc nguy hiểm hoặc nặng nhọc thay con người.
Theo Barclays, ba nhà sản xuất hàng đầu Trung Quốc gồm Agibot, Unitree và UBTech chiếm tới 70% doanh số robot hình người toàn cầu năm ngoái - một vị thế được thúc đẩy mạnh mẽ bởi chính sách hỗ trợ từ chính phủ.
Galbot: Bàn tay đa năng - bài toán khó của robot
Robot của Galbot gây ấn tượng khi có thể gấp áo thun, lấy chai nước từ kệ và thậm chí xoay quả óc chó trong lòng bàn tay. Việc phát triển bàn tay đa chức năng là một trong những thách thức lớn nhất đối với ngành robot, đòi hỏi mật độ linh kiện cơ học cao và cảm biến tinh vi.
Công ty có trụ sở tại Bắc Kinh cho biết robot của họ có thể được sử dụng trong gia đình hoặc trong môi trường bán lẻ như cửa hàng, hiệu thuốc. Ngoài các động tác dàn dựng, Galbot còn trình diễn khả năng nhặt các mảnh kính vỡ không đều - điều cho thấy năng lực thao tác không chỉ mang tính biểu diễn.
Tuy vậy, do phân đoạn tại Gala được ghi hình trước, giới chuyên gia cho rằng vẫn còn khó đánh giá đầy đủ mức độ sẵn sàng thương mại so với các đối thủ khác.
MagicLab: Đội quân "chó robot" và bài toán thương mại hóa
MagicLab - doanh nghiệp đặt tại thành phố Vô Tích - mang đến Gala màn biểu diễn của robot hình người theo nhạc pop về "tương lai sản xuất thông minh". Tuy nhiên, tâm điểm thực sự lại là hàng trăm robot chó "MagicDog" mặc trang phục gấu trúc, đồng loạt thực hiện vũ đạo tại một địa điểm riêng biệt.
Việc điều phối số lượng lớn robot hoạt động đồng bộ cho thấy bước tiến về năng lực kiểm soát và phối hợp. MagicLab quảng bá mẫu robot chó cỡ lớn có thể mang tải nặng và di chuyển trên địa hình phức tạp, hướng đến các ứng dụng công nghiệp. Các doanh nghiệp khác như Unitree cũng từng giới thiệu robot chó trong môi trường nguy hiểm như chữa cháy.
Dù vậy, MagicLab nhận định tiềm năng lớn nhất của robot bốn chân có thể nằm ở vai trò hỗ trợ cảm xúc, tương tự thú cưng. Theo chuyên gia, robot bốn chân có thể được triển khai thương mại nhanh hơn robot hình người do cấu trúc đơn giản và dễ kiểm soát hơn.
Noetix: Tham vọng bước vào lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi
Trong một tiểu phẩm hài, Noetix giới thiệu dàn robot đồng hành cùng một bà cụ lớn tuổi. Điểm nhấn không chỉ nằm ở khả năng biểu diễn mà còn ở gương mặt robot tái hiện chân dung nữ nghệ sĩ hài nổi tiếng Cai Ming với biểu cảm chân thực.
Theo các nhà phân tích Morgan Stanley, chính gương mặt có biểu cảm sống động mới là đổi mới đáng chú ý nhất. Trong bối cảnh chăm sóc người cao tuổi ngày càng trở thành nhu cầu cấp thiết, yếu tố "đồng cảm" và cảm giác hiện diện có thể là lợi thế cạnh tranh quan trọng không kém hiệu suất thực hiện nhiệm vụ.
Gala mừng Xuân không chỉ là sân khấu giải trí mà còn là tấm gương phản chiếu tham vọng công nghệ của Trung Quốc. Dù robot hình người vẫn đang trong giai đoạn chuyển tiếp từ biểu diễn sang ứng dụng thương mại thực tế, sự xuất hiện dày đặc trên sóng truyền hình quốc gia cho thấy cuộc đua đã bước vào giai đoạn tăng tốc.
Với sự hậu thuẫn chính sách, quy mô sản xuất lớn và chiến lược tận dụng sức mạnh truyền thông, các doanh nghiệp robot Trung Quốc đang tìm cách biến những màn nhảy múa trên sân khấu thành vị thế dẫn đầu trong ngành công nghiệp robot toàn cầu.
Đại Nghĩa