Ô tô Trung Quốc đang thay đổi

Theo số liệu của Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc (CAAM) công bố hôm 10/7, doanh số ô tô tại thị trường nội địa giảm 21% trong nửa đầu năm, trong khi xuất khẩu tăng tới 65,3%.

Trong bối cảnh nhu cầu trong nước suy yếu, HSBC đã hạ dự báo tăng trưởng của thị trường xe chở khách Trung Quốc năm nay từ mức đi ngang xuống giảm 5%. 

Nguyên nhân đến từ việc một số chương trình trợ cấp xe điện kết thúc, trong khi nhu cầu đối với xe sử dụng động cơ xăng giảm mạnh khi giá nhiên liệu ở mức cao, thúc đẩy người tiêu dùng chuyển sang xe điện.

Theo các chuyên gia phân tích của HSBC, xuất khẩu tiếp tục là yếu tố quan trọng giúp các hãng xe duy trì công suất, cải thiện lợi nhuận và nâng cao cơ cấu sản phẩm trong bối cảnh thị trường nội địa chưa phục hồi.

Xu hướng này cũng phản ánh rõ trong cơ cấu xuất khẩu, 6 tháng đầu năm, xe thuần điện và xe hybrid sạc ngoài chiếm 46% tổng kim ngạch xuất khẩu ô tô của Trung Quốc, tăng 12 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước.

Ông Cui Dongshu, Tổng thư ký Hiệp hội Ô tô Khách Trung Quốc cho rằng, các hãng xe Trung Quốc đang tận dụng tốt nhu cầu toàn cầu đối với các phương tiện tiết kiệm năng lượng trong bối cảnh giá nhiên liệu biến động.

Brazil, Australia, Anh, Italy và Thái Lan là những thị trường ghi nhận mức tăng trưởng nhập khẩu xe điện Trung Quốc mạnh nhất trong 5 tháng đầu năm, trong đó Brazil dẫn đầu.

Nhiều hãng xe Trung Quốc hiện phụ thuộc ngày càng lớn vào thị trường nước ngoài. Chery và Great Wall Motor đã thu hơn một nửa doanh thu từ xuất khẩu, trong khi BYD, Geely và Xpeng lần lượt nâng mục tiêu doanh số quốc tế năm 2026 thêm 15%, 17% và 11%.

Là nhà xuất khẩu ô tô lớn nhất Trung Quốc, Chery đã xuất khẩu 940.000 xe trong 5 tháng đầu năm, tương đương gần 70% tổng doanh số, nhờ nhu cầu tăng mạnh tại Trung Đông, Mỹ Latinh và châu Âu. Hãng đặt mục tiêu xuất khẩu hơn 1,5 triệu xe trong năm 2026.

Trong khi đó, DFSK - hãng xe thuộc Tập đoàn Seres có trụ sở tại Trùng Khánh đang chuyển trọng tâm sang xuất khẩu các dòng SUV cao cấp hơn tới Đông Nam Á và Mỹ Latinh.

"Thị trường nước ngoài là ưu tiên chiến lược của chúng tôi", bà Amy Gong, Chủ tịch DFSK chia sẻ với Nikkei Asia.

Tháng trước, DFSK đã giới thiệu mẫu SUV hybrid 6 chỗ tại Triển lãm Ô tô Hồng Kông và lên kế hoạch mở rộng sang Indonesia và Argentina. Theo bà Gong, do tác động của thuế quan, giá bán xe của hãng tại nước ngoài cao gấp 1,5-2 lần so với thị trường nội địa, vì vậy DFSK tập trung vào nhóm khách hàng trung và cao cấp.

Tuy nhiên, đà tăng trưởng xuất khẩu cũng diễn ra trong bối cảnh các rào cản thương mại ngày càng gia tăng.

Ngày 4/7/2024, Ủy ban châu Âu (EC) áp thuế bổ sung đối với xe điện nhập khẩu từ Trung Quốc sau khi kết luận các doanh nghiệp nước này được hưởng lợi từ các khoản trợ cấp của chính phủ.

Tháng trước, Thổ Nhĩ Kỳ chấm dứt chính sách miễn thuế nhập khẩu đối với BYD và cảnh báo hãng có thể phải hoàn trả các khoản ưu đãi nếu không thực hiện cam kết đầu tư 1 tỷ USD để triển khai hoạt động sản xuất tại nước này.

Tại Đông Nam Á, sau khi các chính sách miễn thuế tại Thái Lan, Indonesia và Malaysia hết hiệu lực vào cuối năm 2025, nhiều chính phủ bắt đầu yêu cầu các hãng xe phải lắp ráp tại địa phương thay vì chỉ nhập khẩu nguyên chiếc.

Đầu năm nay, Mexico cũng áp thuế 50% đối với xe điện Trung Quốc, đồng thời tạm hoãn vô thời hạn kế hoạch cho phép BYD xây dựng nhà máy tại nước này.

Trước những diễn biến trên, CAAM cho rằng ngành ô tô Trung Quốc cần duy trì sự "lạc quan thận trọng" đối với triển vọng xuất khẩu trong nửa cuối năm.

Ông Chen Shihua, Phó Tổng thư ký CAAM nhận định, môi trường kinh doanh quốc tế vẫn rất phức tạp và nhiều biến động. Theo ông, các doanh nghiệp cần theo dõi sát diễn biến toàn cầu để từng bước mở rộng hoạt động tại các thị trường nước ngoài.

Đức Minh