Phát hiện 1.700 xe tải không người lái, hoạt động liên tục 24/7, bí mật khai thác những kho báu chưa từng có

Tự động hóa đang nhanh chóng chuyển từ các dự án thử nghiệm sang vận hành quy mô lớn trong ngành khai thác mỏ. Hơn 1.700 xe tự hành hiện được triển khai tại khoảng 30 mỏ than và mỏ đá, trong khi các doanh nghiệp bắt đầu mở rộng công nghệ sang khoan, bốc xúc và những công việc có mức độ rủi ro cao.

Theo Reuters, đội xe tự hành của công ty công nghệ Trung Quốc CiDi đã vượt 1.700 phương tiện vào tháng 7/2026, tăng từ hơn 1.500 xe vào cuối tháng 2. Phần lớn số xe này đang hoạt động tại Trung Quốc, nơi tự động hóa vận tải mỏ phát triển nhanh trong những năm gần đây.

Tại một số mỏ than lớn, có tới 500 phương tiện tự hành được điều phối cùng lúc, đòi hỏi hệ thống phần mềm phải quản lý đồng thời tuyến đường, điểm bốc dỡ, giao cắt và các tình huống phát sinh.

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất nằm ở cách bố trí nhân lực. Theo CEO CiDi Albert Hu, một chuyên gia có thể giám sát từ xa khoảng 100 xe tải tự hành. Người vận hành không còn phải ngồi trong cabin của từng phương tiện mà chuyển sang các trung tâm điều khiển, nơi họ theo dõi đội xe, xử lý tình huống bất thường và can thiệp khi cần thiết.

Xe điện tự hành hoạt động 24/7

Một ví dụ điển hình nằm tại mỏ đá ở Jurong, tỉnh Giang Tô. Tại đây, các xe tải điện không người lái vận chuyển đá vôi giữa khu vực khai thác và nhà máy nghiền.

Theo thông số do CiDi công bố, dự án sử dụng 14 xe tải điện tự hành, được đưa vào vận hành từ tháng 11/2022. Các phương tiện thực hiện chu trình vận chuyển mà không cần tài xế trên xe, từ tiếp cận máy xúc, vận chuyển vật liệu đến khu vực nghiền, dỡ hàng và lên kế hoạch sạc.

Các dòng xe tải tự hành của CiDi có tải trọng từ 60-100 tấn, tùy cấu hình. Phiên bản chạy điện sử dụng bộ pin dung lượng 350-530 kWh, tốc độ tối đa khoảng 45 km/h và có khả năng vượt dốc tới 30%.

Trong điều kiện phù hợp, xe có thể hoạt động liên tục 24 giờ mỗi ngày. Việc vận hành không người lái giúp các mỏ duy trì hoạt động ổn định hơn, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào nhân công trong những môi trường làm việc có nhiều bụi, địa hình phức tạp và nguy cơ tai nạn cao.

Tại dự án Jurong, CiDi cho biết chi phí nhân công liên quan đến hoạt động vận chuyển đã giảm hơn 88%. Tuy nhiên, đây là số liệu do nhà cung cấp công nghệ công bố và phản ánh một trường hợp triển khai cụ thể.

Không chỉ vận chuyển quặng

Tự động hóa cũng đang được mở rộng sang những công đoạn khác của chuỗi khai thác. CiDi đang phát triển các robot phục vụ khoan đá và vận chuyển vật liệu dễ cháy nổ, trong khi máy xúc bán tự động đã được triển khai tại một số thị trường bên ngoài Trung Quốc.

Công nghệ này đặt ra yêu cầu cao về khả năng nhận diện môi trường. Các xe tải phải sử dụng kết hợp cảm biến, hệ thống định vị và phần mềm điều khiển để nhận biết chướng ngại vật, thiết bị khai thác, khu vực chất tải và điểm dỡ hàng, ngay cả trong điều kiện bụi dày hoặc địa hình thay đổi liên tục.

Khi đội xe chuyển sang chạy điện, hệ thống điều hành còn phải tính toán thời điểm sạc, mức năng lượng còn lại và vị trí trạm sạc để hạn chế thời gian phương tiện phải dừng hoạt động. Sau khi chiếm ưu thế tại thị trường Trung Quốc, CiDi đang mở rộng sang Australia, Trung Đông, Nam Mỹ và châu Âu. 

Theo kết quả kinh doanh do CiDi công bố, doanh thu năm 2025 đạt khoảng 885 triệu nhân dân tệ (khoảng 130 triệu USD), tăng gần 116% so với năm trước. Riêng mảng xe tự lái đạt khoảng 843 triệu nhân dân tệ, tăng hơn 230% và chiếm hơn 95% tổng doanh thu.

Những con số này cho thấy xe tự hành đang dần trở thành một cấu phần thương mại quan trọng của ngành khai thác mỏ, thay vì chỉ là công nghệ thử nghiệm. Tuy nhiên, cùng với việc giảm nhu cầu tài xế, các mỏ sẽ cần thêm nhân lực có kỹ năng về phần mềm, cảm biến, mạng lưới, bảo trì và vận hành từ xa để quản lý những đội xe ngày càng lớn.

Khánh Vy