Phát hiện 'kho báu' trị giá 3.800 tỷ USD đang nằm yên trong tủ khóa của người dân: Chính phủ lập tức ra lời kêu gọi khẩn

Thủ tướng Ấn Độ kêu gọi tái chế vàng

Vàng từ lâu đã trở thành một nét văn hóa đặc trưng không thể tách rời trong đời sống người dân Ấn Độ. Từ các dịp đám cưới, lễ hội truyền thống cho đến việc tích lũy tài sản thừa kế hay đầu tư dài hạn, kim loại màu vàng này luôn giữ một vị trí quan trọng trong mỗi gia đình.

Tuy nhiên, song hành với thói quen mua vàng hàng năm, một lượng khổng lồ vàng đã nằm im trong các ngôi nhà trên khắp đất nước mà không tham gia vào các hoạt động kinh tế.

Trước thực trạng này, trong tháng trước, Thủ tướng Narendra Modi đã kêu gọi người dân thực hiện tái chế vàng nhàn rỗi thay vì tiếp tục dựa dẫm vào nguồn vàng nhập khẩu từ nước ngoài.

Ý tưởng chủ đạo mà chính phủ Ấn Độ đưa ra rất đơn giản, đó là tận dụng tối đa những nguồn lực kim loại quý mà quốc gia đang sở hữu, trước khi quyết định chi tiền mua thêm từ thị trường quốc tế.

Các số liệu thống kê cho thấy tiềm năng khai thác từ nguồn vàng này là vô cùng lớn. Theo ước tính từ giới chuyên gia trong ngành, các hộ gia đình và các quỹ tín thác đền thờ tại Ấn Độ đang nắm giữ tổng cộng khoảng 30.000 đến 32.000 tấn vàng, tương đương với giá trị khoảng 3,8 nghìn tỷ đô la.

Một số đánh giá khác thậm chí còn đưa ra những con số cao hơn, lên tới mức 35.000 tấn. Phần lớn số vàng này hiện đang được cất giữ trong các tủ khóa, hầm chứa hoặc các ngăn tủ mà không hề được đưa vào lưu thông. Nếu chỉ một phần nhỏ trong tổng số lượng vàng này quay trở lại nền kinh tế, tác động tích cực mang lại sẽ là rất đáng kể.

Tái chế vàng là gì?

Để hiểu rõ hơn về hướng đi này, cần làm rõ khái niệm tái chế vàng. Đây là quy trình thu gom các loại đồ trang sức đã qua sử dụng, những đồ trang trí bị hỏng, tiền xu, thỏi vàng, phế liệu công nghiệp và thậm chí là lượng vàng được tách chiết từ các thiết bị điện tử, sau đó đưa vào quá trình tinh chế để đạt được độ tinh khiết cao nhất.

Ban đầu, các kim loại sẽ được kiểm tra độ tinh khiết kỹ lưỡng. Sau đó, chúng được nấu chảy, tinh chế và xử lý qua các công đoạn làm sạch khắt khe để đạt tiêu chuẩn, thường là độ tinh khiết lên đến 99,9% trước khi được đưa trở lại thị trường để sản xuất các mặt hàng kim loại quý mới.

Ông Keyur Shah, Giám đốc điều hành của Muthoot Exim, mô tả quá trình này là việc chuyển đổi vàng cũ thành vàng nguyên chất 24 karat thông qua công nghệ tinh luyện để cung cấp lại cho chuỗi cung ứng.

Bên cạnh ý nghĩa kinh tế, hoạt động này còn mang lại lợi thế lớn về mặt môi trường. Bởi, việc khai thác vàng mới thường tốn rất nhiều năng lượng và gây tác động tiêu cực tới hệ sinh thái. Việc tái chế giúp giảm bớt nhu cầu khai thác mới, qua đó tận dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên đã sẵn có.

Vì sao cần tái chế vàng?

Lý do chính khiến chính phủ Ấn Độ quyết liệt thúc đẩy việc tái chế vàng nằm ở áp lực từ hóa đơn nhập khẩu. Trong giai đoạn 2025-2026, quốc gia này đã phải chi khoảng 72,4 tỷ đô la để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ vàng trong nước.

Việc nhập khẩu một lượng lớn vàng tiêu thụ đồng nghĩa với việc cần một lượng ngoại tệ rất lớn, gây ra áp lực nặng nề lên cán cân thương mại và làm trầm trọng thêm tình trạng thâm hụt tài khoản vãng lai.

Ông Santosh Meena, Trưởng bộ phận nghiên cứu tại Swastika Investmart, nhận định rằng việc tái chế vàng có tổ chức sẽ giúp giảm sự phụ thuộc vào hàng nhập khẩu, từ đó giảm bớt gánh nặng lên dự trữ ngoại hối và hỗ trợ mục tiêu tự lực của chính phủ.

Mỗi gram vàng được tái chế thành công đồng nghĩa với việc giảm bớt nhu cầu nhập khẩu một gram vàng tương ứng. Đây chính là lý do các nhà hoạch định chính sách coi vàng nhàn rỗi là nguồn tài nguyên trong nước chưa được khai thác.

Thông qua Chương trình Tiền tệ hóa Vàng cùng lời kêu gọi trì hoãn mua vàng không thiết yếu của Thủ tướng Modi, chính phủ kỳ vọng có thể huy động nguồn tài sản đang ngủ yên này để cải thiện các chỉ số kinh tế vĩ mô.

Theo bà Kaveri More, nhà phân tích hàng hóa tại Choice Broking, chiến lược này sẽ giúp tạo ra chuỗi cung ứng trong nước từ chính nguồn dự trữ của các hộ gia đình.

Những thay đổi nhỏ nhưng mang tính hệ thống hoàn toàn có thể tạo ra tác động lớn. Ông Shah cho biết, nếu mỗi năm có khoảng 1% lượng vàng dự trữ trong các hộ gia đình và đền thờ được tái chế, nhập khẩu vàng của Ấn Độ có thể giảm từ 25% đến 30%.

Ông Meena cũng đưa ra ước tính tương đồng khi khẳng định rằng việc tái chế có tổ chức chỉ cần 1% lượng vàng hộ gia đình cũng đủ để giảm nhu cầu nhập khẩu hàng năm từ 25% đến 33%.

Nếu các chính sách hỗ trợ được thực hiện đồng bộ và rộng rãi hơn, nhu cầu nhập khẩu có thể giảm từ 20% đến 30% hoặc thậm chí hơn nữa theo thời gian. Tác động của việc giảm nhập khẩu sẽ không chỉ gói gọn trong thị trường trang sức mà còn góp phần cải thiện cán cân thương mại, củng cố sự ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy hoạt động của ngành tinh luyện cũng như sản xuất trang sức trong nước.

Vấn đề đặt ra là tại sao lượng vàng khổng lồ này lại nằm im trong thời gian dài như vậy. Câu trả lời nằm ở sự kết hợp giữa yếu tố văn hóa và tài chính. Từ bao đời nay, vàng đóng vai trò là phương tiện tích trữ tài sản an toàn, là công cụ phòng ngừa lạm phát và là lưới an toàn cho những tình huống khẩn cấp của mỗi gia đình.

Việc tích lũy vàng qua quà tặng, đám cưới và thừa kế đã trở thành truyền thống lâu đời. Điều này dẫn đến việc nhiều gia đình sở hữu những món trang sức đã lỗi thời, hư hỏng hoặc không còn nhu cầu sử dụng nhưng vẫn giữ lại trong tủ khóa.

Việc tái chế cung cấp một giải pháp hợp lý khi người tiêu dùng có thể đổi những món vàng cũ lấy tiền mặt hoặc những mẫu trang sức mới, giúp tài sản vẫn giữ được giá trị mà lại được sử dụng hiệu quả hơn về mặt kinh tế.

Hiện nay, người dân Ấn Độ đang dần cởi mở hơn với việc tái chế vàng. Các chuyên gia trong ngành ghi nhận xu hướng chuyển dịch tích cực này. Việc bán hoặc trao đổi vàng để trang trải chi phí cho những sự kiện quan trọng như học tập, mua nhà hoặc đám cưới vốn đã là thông lệ quen thuộc. Điểm khác biệt nằm ở nỗ lực của chính phủ trong việc làm cho quy trình này trở nên có tổ chức và minh bạch hơn.

Theo ông Meena, việc giá vàng liên tục đạt mức cao kỷ lục, cùng với sự ra đời của các chương trình trao đổi minh bạch từ các nhà kim hoàn, đã khuyến khích người tiêu dùng cân nhắc tái chế nhiều hơn.

Nhiều nhà kim hoàn hiện nay đã triển khai các chính sách trao đổi với mức khấu trừ thấp hoặc bằng không, kèm theo các tùy chọn thiết kế lại sản phẩm, giúp quy trình tái chế trở nên hấp dẫn hơn đối với người dân.

Giá vàng tăng cao cũng trực tiếp làm gia tăng giá trị của những món đồ trang sức cũ, tạo thêm động lực kinh tế để các hộ gia đình xem xét lại tài sản đang nằm im trong tủ khóa của mình.

Đức Minh