Philippines cùng ông trùm châu Á dừng nhập khẩu, gạo Việt xoay trục sang những thị trường nào trong năm 2025?

Theo số liệu thống kê từ Cục Hải quan, xuất khẩu gạo của Việt Nam trong tháng 12 đạt 522.387 tấn với trị giá gần 248,8 triệu USD, tăng 39,6% về lượng và 30,8% về giá trị so với tháng trước đó.

Kết quả nêu trên đã giúp xuất khẩu gạo Việt Nam năm 2025 đạt gần 8,063 triệu tấn, với trị giá trên 4,103 tỷ USD, giảm 10,8% về lượng và 27,6% về giá trị xuất khẩu so với năm 2024.

Giá xuất khẩu gạo bình quân của Việt Nam năm 2025 đạt gần 509 USD/tấn, trong khi giá bình quân năm 2024 là 627,2 USD/tấn. Điều này có nghĩa, bình quân mỗi tấn gạo bán ra trong năm 2025 có giá thấp hơn năm 2024 khoảng 118,2 USD.

Xét về thị trường, Philippines vẫn là khách hàng lớn nhất của gạo Việt Nam với hơn 3,2 triệu tấn, trị giá hơn 1,5 tỷ USD, tuy nhiên giảm 24% về lượng và giảm 40% về trị giá so với năm trước. Giá xuất khẩu bình quân đạt 490 USD/tấn, tương ứng mức giảm 21%.

Bờ Biển Ngà là khách hàng nhập khẩu lớn thứ 2 với hơn 1,05 triệu tấn, trị giá hơn 478 triệu USD, tăng 118% về lượng và tăng 67% về trị giá so với năm 2024. Giá nhập khẩu bình quân giảm 24%, tương ứng 453 USD/tấn,

Đứng thứ 3 là Gana với hơn 919 nghìn tấn, trị giá hơn 513 triệu USD, tăng 50% về lượng và tăng 21% về trị giá so với năm 2024. Giá xuất khẩu ghi nhận xu hướng giảm tương tự, đtạ 559 USD/tấn, tương ứng mức giảm 19%.

Trong số các thị trường còn lại, Bangladesh nổi lên là nhà nhập khẩu có mức tăng trưởng mạnh nhất của Việt Nam với mức tăng 5 chữ số. Cụ thể, nước ta xuất sang thị trường này hơn 105 nghìn tấn gạo trong năm 2025, thu về hơn 50 triệu USD, tăng 20.204% về lượng và tăng 12.403% về trị giá. Tuy nhiên giá giảm 38%, tương đương 475 USD/tấn.

Trên thị trường quốc tế, giá gạo xuất khẩu của Việt Nam đầu tháng 12/2025 nằm ở nhóm trung bình cao, nhưng giảm nhẹ về cuối tháng khi nguồn cung toàn cầu tăng mạnh.

Các thương nhân lo ngại năm 2026 sẽ khó khăn hơn khi Philippines có thể tái áp dụng hạn ngạch nhập khẩu, còn Indonesia - thị trường mua lớn trước đây, hiện gần như rút khỏi thị trường do dư cung nội địa. Trong khi đó, Ấn Độ duy trì nguồn cung lớn và tiếp tục tạo sức ép cạnh tranh lên giá gạo toàn cầu.

Theo Hãng thông tấn quốc gia Indonesia (Antara), dự trữ gạo quốc gia nước này dự báo đạt kỷ lục 3,5 triệu tấn vào cuối năm 2025, mức cao nhất kể từ khi giành độc lập, hoàn toàn không dựa vào nhập khẩu. Sản lượng gạo của Indonesia năm 2025 ước đạt 34,79 triệu tấn, tăng 13,6% so với năm trước.

Chính phủ Indonesia đã chỉ đạo Bulog (Cơ quan Hậu cần Quốc gia Indonesia) tăng mạnh thu mua nội địa, với chỉ tiêu 4 triệu tấn gạo trong năm 2026 (so với 3 triệu tấn năm 2025) và 1 triệu tấn ngô, nhằm hỗ trợ nông dân và tăng dự trữ an ninh lương thực. Điều này khiến khả năng Indonesia quay lại nhập khẩu gạo trong ngắn hạn là rất thấp.

Trong bối cảnh các thị trường truyền thống như Philippines và Indonesia thu hẹp, việc chuyển hướng sang phân khúc cao cấp được xem là chiến lược sống còn. EU, Nhật Bản, Mỹ và Trung Quốc đang là những thị trường mục tiêu cho gạo chất lượng cao, gạo đặc sản và sản phẩm chế biến.

Như Quỳnh