Biến mỏ đá 270 triệu năm thành 'siêu đô thị ngầm' 1,3 triệu m2: mùa hè nhiệt độ chỉ 18 độ C, tiết kiệm 70% tổng chi phí

Tận dụng mỏ đá vôi có tuổi đời 270 triệu năm, "siêu đô thị ngầm" SubTropolis rộng tới 1,3 triệu mét vuông hiện là bến đỗ của hơn 55 công ty đa quốc gia. Điểm bứt phá của hạ tầng này không chỉ ở quy mô 21km đường nhựa ngầm, mà còn ở bài toán kinh tế: nhiệt độ ổn định tự nhiên giúp các doanh nghiệp cắt giảm tới 70% chi phí năng lượng khổng lồ mỗi năm.

Được biết đến với tên gọi SubTropolis, khu phức hợp ngầm này nằm bên dưới thành phố Kansas City (bang Missouri, Mỹ), do công ty Hunt Midwest phát triển. Ít ai biết, dự án vĩ đại này có dấu ấn của tỷ phú Lamar Hunt - một nhân vật đình đám trong giới thể thao và kinh doanh Hoa Kỳ.

"Thành phố ngầm" khổng lồ bên dưới vách đá vôi

SubTropolis được hình thành từ quá trình khai thác ngang một lớp đá vôi lớn nằm gần sông Missouri. Thay vì đào toàn bộ khối đá, công trình sử dụng phương pháp "phòng và cột", trong đó đá được lấy đi theo từng khu vực nhưng vẫn giữ lại những cột đá lớn để chống đỡ phần trần và các lớp địa chất phía trên.

Tại đây, nhiều cột đá có chiều rộng khoảng 7,6 m, tạo thành mạng lưới các không gian ngầm. Sau khi hoạt động khai thác hoàn tất ở từng khu vực, những khoảng trống được cải tạo thành nhà kho, văn phòng, trung tâm logistics, kho lưu trữ và các cơ sở phục vụ hoạt động thương mại.

Việc khai thác và sử dụng không gian ngầm tại SubTropolis bắt đầu từ năm 1964. Những khu vực được tạo ra sau hoạt động khai thác ban đầu được tận dụng để lưu trữ thiết bị và hàng hóa. Qua nhiều thập kỷ, mô hình này phát triển thành một khu phức hợp thương mại quy mô lớn, thu hút doanh nghiệp trong các lĩnh vực như thực phẩm, ô tô, bưu chính, logistics, dược phẩm, công nghệ và lưu trữ tài liệu.

Theo Hunt Midwest, SubTropolis hiện có tổng diện tích xây dựng khoảng 14 triệu feet vuông, tương đương 1,3 triệu m². Trong đó, khoảng 10 triệu feet vuông đã được đưa vào sử dụng cho các hoạt động kinh doanh, trong khi khoảng 4 triệu feet vuông vẫn còn dư địa để mở rộng. Việc khai thác và chuyển đổi các khu vực mới ở rìa khu phức hợp vẫn đang tiếp tục.

Quy mô của SubTropolis lớn đến mức khu phức hợp có cả hệ thống giao thông nội bộ. Khoảng 13 dặm, tương đương 21 km, đường được trải nhựa, chiếu sáng và đủ rộng cho ô tô, xe tải cùng các thiết bị vận chuyển lưu thông giữa các khu vực. Các tuyến đường có tên, biển báo, địa chỉ và giới hạn tốc độ tương tự một khu công nghiệp thông thường.

Thiên đường kinh doanh giải quyết bài toán năng lượng

Hiện hơn 55 doanh nghiệp đang sử dụng các cơ sở tại đây, phục vụ nhiều hoạt động từ phân phối, lưu trữ, chế biến đến công nghệ, lưu trữ hồ sơ, thực phẩm và dược phẩm. Tổng cộng hơn 2.500 công nhân làm việc trong các không gian dưới lòng đất này.

Một lợi thế đáng chú ý của mô hình là khả năng duy trì nhiệt độ tương đối ổn định. Nhiệt độ bên trong SubTropolis dao động khoảng 18-21°C quanh năm, qua đó giảm nhu cầu sử dụng hệ thống sưởi và làm mát. Hunt Midwest ước tính người sử dụng có thể tiết kiệm 50-70% tổng chi phí năng lượng, tùy theo loại hình hoạt động.

Một số khu vực của SubTropolis nằm sâu tới 49 m dưới mặt đất. Tuy nhiên, nhờ thiết kế khai thác theo chiều ngang, nhiều lối vào được bố trí trực tiếp qua các sườn dốc, cho phép xe tải tiếp cận các khu vực bên trong mà không nhất thiết phải sử dụng thang máy.

Từ một mỏ đá vôi cổ đại, SubTropolis đã trở thành một dạng hạ tầng kinh doanh đặc biệt dưới lòng đất. Dự án cho thấy những không gian được tạo ra từ hoạt động khai thác khoáng sản có thể tiếp tục được tái sử dụng trong nhiều thập kỷ, thay vì bị bỏ lại sau khi nguồn tài nguyên được khai thác.

Khánh Vy