Bộ Công Thương khuyến nghị khẩn tới doanh nghiệp trước leo thang xung đột Mỹ - Israel - Iran

Theo Cục Xuất nhập khẩu, từ ngày 28/2/2026, Mỹ và Israel đã tiến hành cuộc không kích quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran, đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng tại Trung Đông. Chỉ trong vòng 24–48 giờ sau đó, các bên đã phát tín hiệu chuẩn bị cho kịch bản chiến tranh kéo dài. Các đợt tấn công và phản công đã khiến môi trường an ninh khu vực trở nên bất ổn, làm gia tăng rủi ro đối với vận tải quốc tế, giao thương và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Cơ quan này dự báo giá hàng tiêu dùng, nhiên liệu và dầu thế giới có thể tăng trong thời gian tới, tác động gián tiếp và đa chiều đến hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu của Việt Nam. Đối với lĩnh vực logistics, việc giá nhiên liệu tăng có thể kéo theo giá cước vận tải biển và hàng không tiếp tục leo thang, ảnh hưởng đến các tuyến vận tải hàng hóa đi và đến khu vực vùng Vịnh.

Nhiều quốc gia Trung Đông đã hạn chế hoặc đóng cửa không phận vì lý do an ninh, buộc các chuyến bay vận tải và chở hàng phải đổi hướng, kéo dài thời gian bay và làm tăng chi phí. Đáng chú ý, hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz gần như đình trệ sau các cuộc không kích. Iran đã cảnh báo việc đi qua khu vực này không còn an toàn, khiến nhiều hãng tàu phải điều chỉnh lộ trình, làm tăng thời gian vận chuyển và chi phí nhiên liệu.

Trước tình hình trên, Cục Xuất nhập khẩu đề nghị các hiệp hội theo dõi sát diễn biến, thường xuyên trao đổi với cơ quan quản lý nhà nước để cập nhật thông tin cho hội viên, từ đó chủ động kế hoạch sản xuất, tổ chức xuất nhập khẩu và vận tải, tránh phát sinh ùn tắc và giảm thiểu tác động tiêu cực.

Cơ quan này khuyến nghị doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn cung, tìm kiếm thị trường thay thế có nhu cầu tương tự nhằm giảm phụ thuộc vào thị trường Trung Đông; chủ động xây dựng phương án ứng phó lâu dài với các sự cố tương tự.

Khi đàm phán, ký kết hợp đồng mua bán, doanh nghiệp cần chú trọng điều khoản về logistics, vận chuyển, giao hàng, bảo hiểm; đảm bảo hợp đồng có quy định rõ về tình huống bất khả kháng, bồi thường và phân chia chi phí rủi ro; đồng thời mua bảo hiểm đầy đủ cho hàng hóa để hạn chế tổn thất.

Doanh nghiệp cũng được khuyến nghị thường xuyên phân tích, phối hợp trao đổi thông tin với các bộ, ngành về tình hình xuất nhập khẩu, biến động địa chính trị, giá cước, chi phí, phụ phí… nhằm thống nhất phương án ứng phó kịp thời.

Bên cạnh đó, cần chủ động xây dựng kế hoạch phòng ngừa, thích ứng để giảm thiểu rủi ro từ sự cố thương mại, vận chuyển quốc tế và các vấn đề liên quan đến chuỗi cung ứng.

Cục Xuất nhập khẩu cũng đề nghị các hiệp hội tăng cường trao đổi với các đơn vị thuộc Bộ Công Thương như Cục Xuất nhập khẩu, Cục Xúc tiến thương mại, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài để tìm kiếm đơn hàng và thị trường mới, tận dụng cơ hội thay thế.

Các đơn vị trực thuộc Bộ Công Thương sẽ tiếp tục theo dõi, cập nhật thông tin về diễn biến tại Trung Đông, phối hợp với các hiệp hội và nghiên cứu tăng cường hợp tác quốc tế nhằm nâng cao khả năng ứng phó trước các biến động tương tự trong tương lai.

Kỳ Thư