Bộ Tài chính cập nhật ba kịch bản lạm phát năm 2026

Tại cuộc họp chiều 26/6, Ban Chỉ đạo Điều hành giá đã tổng kết, đánh giá công tác quản lý, điều hành giá trong quý II/2026 và đưa ra dự báo, đề xuất kịch bản điều hành giá cho 6 tháng còn lại năm 2026.

Cập nhật ba kịch bản lạm phát năm 2026

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2026 thị trường hàng hóa trong nước cơ bản duy trì cân bằng cung - cầu, nguồn cung hàng thiết yếu và xăng dầu được bảo đảm.

Tuy nhiên, giá năng lượng, nguyên liệu đầu vào, chi phí logistics, tỷ giá cùng sự phục hồi của tiêu dùng và đầu tư đã tạo sức ép lên mặt bằng giá. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng từ 0,84 - 1,23% trong các tháng 2 - 4 do yếu tố mùa vụ và giá xăng dầu, gas, vật liệu xây dựng tăng theo thị trường thế giới, trước khi hạ nhiệt vào cuối quý II nhờ nguồn cung lương thực, thực phẩm dồi dào. Nhìn chung, lạm phát vẫn trong tầm kiểm soát nhưng áp lực đối với mục tiêu cả năm vẫn còn lớn.

Trước những biến động của kinh tế thế giới, Chính phủ đã chỉ đạo triển khai đồng bộ nhiều giải pháp quản lý giá, bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu, phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa và tiền tệ, đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi đầu cơ, thao túng giá.

Trong lĩnh vực tài khóa, Bộ Tài chính tiếp tục triển khai nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Nổi bật là việc tiếp tục giảm 2% thuế giá trị gia tăng; miễn, giảm nhiều khoản phí, lệ phí đến hết năm 2026; giảm thuế xuất khẩu đối với một số mặt hàng khoáng sản chế biến sâu; điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt; kéo dài chính sách miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đến hết năm 2030.

Theo dự báo của Bộ Tài chính, trong 6 tháng cuối năm 2026, mặt bằng giá tiếp tục chịu tác động từ cả yếu tố quốc tế và trong nước.

Nếu xung đột tại Trung Đông tiếp tục kéo dài, giá năng lượng, chi phí vận tải và nguyên vật liệu nhập khẩu có thể tiếp tục tăng, làm gia tăng lạm phát nhập khẩu. Trong nước, việc đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, nhu cầu vật liệu xây dựng tăng cao cùng lộ trình tính đúng, tính đủ giá dịch vụ y tế, giáo dục, điều chỉnh lương cơ sở từ ngày 1/7/2026 và nguy cơ thiên tai, dịch bệnh đều có thể tạo thêm sức ép lên mặt bằng giá.

Dù vậy, báo cáo cũng cho rằng áp lực lạm phát sẽ được giảm bớt nhờ việc tiếp tục thực hiện các chính sách miễn, giảm thuế, phí; điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt; nguồn cung lương thực, thực phẩm được bảo đảm; cùng với quyết tâm của Chính phủ trong việc ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.

Bộ Tài chính đã cập nhật ba kịch bản lạm phát năm 2026 ở mức khoảng 1,5%, 5% và 5,5%. Trong khi đó, Ngân hàng Nhà nước dự báo lạm phát bình quân năm 2026 dao động từ 4,8% đến 5,5%; các tổ chức quốc tế dự báo lạm phát của Việt Nam trong khoảng 3,8% - 5,2%.

Tích cực triển khai các biện pháp điều hành giá trong nửa cuối năm

Để hoàn thành đồng thời mục tiêu tăng trưởng và kiểm soát lạm phát trong nửa cuối năm, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành, địa phương.

Trong đó, Bộ Tài chính được giao chủ trì theo dõi sát diễn biến CPI và tổng hợp số liệu của các bộ, ngành về diễn biến giá các mặt hàng thiết yếu, thường xuyên cập nhật các kịch bản lạm phát theo từng quý và cả năm, chủ động tham mưu cho Ban Chỉ đạo điều hành giá và Chính phủ các giải pháp điều hành phù hợp với diễn biến kinh tế trong nước và quốc tế. Tiếp tục triển khai hiệu quả các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí còn phù hợp nhằm giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp và hỗ trợ đời sống người dân.

Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ chủ động linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa để kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, theo dõi sát diễn biến tỉ giá, lãi suất, tín dụng, cung tiền và dòng vốn quốc tế, chủ động các giải pháp hạn chế tác động của lạm phát nhập khẩu, điều tiết tăng trưởng tín dụng, tập trung vốn tín dụng cho sản xuất kinh doanh, xuất khẩu, nông nghiệp, công nghiệp chế biến, chế tạo và các động lực tăng trưởng mới, tăng cường kiểm tra giám sát hoạt động thị trường ngoại hối, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm giữ ngoại tệ gây bất ổn thị trường.

Bộ Công Thương chủ trì theo dõi sát diễn biến giá dầu thô, xăng dầu thành phẩm, khí hóa lỏng, than và các loại năng lượng trên thị trường thế giới, điều hành giá xăng dầu trong nước theo quy định, bám sát diễn biến giá thế giới và bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và duy trì nguồn cung. Chỉ đạo các doanh nghiệp đầu mối bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho sản xuất kinh doanh và tiêu dùng, không để xảy ra tình trạng đứt gãy nguồn cung hoặc găm hàng chờ tăng giá.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo dõi sát diễn biến sản xuất, cung cầu và giá cả các mặt hàng lương thực, thực phẩm thiết yếu như là lúa gạo, thịt lợn, gia cầm, thủy sản, rau quả. Chủ động các phương án bảo đảm nguồn cung thực phẩm trong mọi tình huống và không để xảy ra thiếu hụt nguồn cung cục bộ gây biến động giá bất thường.

Bộ Xây dựng chủ trì theo dõi đánh giá diễn biến giá vật liệu xây dựng, giá nhà ở, bất động sản và chi phí xây dựng, chủ động đề xuất các giải pháp bình ổn thị trường vật liệu xây dựng, chỉ đạo các địa phương nâng cao chất lượng công bố giá vật liệu xây dựng, xử lý kịp thời tình trạng đầu cơ găm hàng hoặc thao túng giá vật liệu xây dựng bao gồm tất cả các hình thức kiểm tra xử lý và thu hồi giấy phép. Tăng cường thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá đối với các doanh nghiệp kinh doanh vận tải và dịch vụ logistics, kiểm tra việc kê khai giá, niêm yết giá và thực hiện giá cước theo quy định.

Các tỉnh, thành phố chủ động triển khai các chương trình bình ổn thị trường phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương, theo dõi sát diễn biến cung cầu và giá cả các mặt hàng thiết yếu trên địa bàn, kịp thời có biện pháp xử lý các hiện tượng tăng giá bất thường...

Hà Ly