Cây cầu dây văng gần 7.300 tỷ đồng dài 5,4km, lọt top 3 thế giới về số nhịp do người Việt lần đầu tự thiết kế, thi công

Dự án cao tốc Hải Phòng - Hạ Long được khởi công năm 2014 và hoàn thành 2018. Đây là tuyến cao tốc đầu tiên trong cả nước mà Chính phủ giao cho địa phương tự đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách và theo hình thức đối tác công tác công tư (PPP). 

Tuy nhiên, điều khiến tuyến đường này trở nên khác biệt không chỉ nằm ở cơ chế triển khai, mà ở suất đầu tư. Với chiều dài 25,2 km và tổng mức đầu tư 14.077 tỷ đồng, chi phí bình quân lên tới khoảng 558 tỷ đồng/km – cao hơn đáng kể so với nhiều tuyến cao tốc khác.

Cao tốc Hải Phòng - Hạ Long được chia thành hai dự án thành phần. Phần đầu tiên, với tổng vốn đầu tư hơn 6.400 tỷ đồng từ ngân sách địa phương, là đoạn cao tốc dài 19,3km từ Hạ Long đến cầu Bạch Đằng. Phần còn lại, gần 7.300 tỷ đồng theo hình thức BOT, được dành cho việc xây dựng cầu Bạch Đằng, đường dẫn và nút giao cuối tuyến, với chiều dài tổng cộng 5,4km.

Cầu Bạch Đằng là dự án thành phần lớn nhất của cao tốc Hạ Long – Hải Phòng, đây là cầu dây văng đầu tiên do người Việt Nam tự thiết kế và tổ chức thi công.

Công trình có quy mô lớn với trụ tháp chính cao 99,7 m, hai trụ còn lại cao 94,5 m. Hệ thống dây văng gồm 4 nhịp liên tục, tổng khối lượng hơn 800 tấn cáp, được chia thành 144 bó, mỗi bó từ 31 đến 85 sợi cáp chuyên dụng, đảm bảo khả năng chịu lực và ổn định kết cấu.

Cầu có khối đúc hẫng dài 9,6 m; tổng khối lượng cả xe đúc và khối đúc hẫng khoảng 700 tấn, đạt kỷ lục về đúc hẫng trên thế giới. Với quy mô và yêu cầu kỹ thuật cao, cầu Bạch Đằng được đánh giá là một trong những công trình có kỹ thuật thi công phức tạp nhất Việt Nam.

Do chịu hạn chế về chiều cao tĩnh không liên quan đến vùng trời của sân bay lân cận, góc nghiêng của hệ thống dây văng nhỏ hơn so với tiêu chuẩn thông thường, đòi hỏi độ chính xác rất cao trong quá trình thi công. Các nhà thầu trong nước đã áp dụng kỹ thuật khoan cọc nhồi đường kính 2 m ở độ sâu tới 70 m dưới lòng sông, đảm bảo nền móng vững chắc cho công trình.

Cầu có khả năng chịu động đất cấp 8. Về mặt kiến trúc, công trình được thiết kế với ba trụ tháp hình chữ H, mang ý nghĩa biểu tượng cho sự liên kết giữa ba trung tâm kinh tế lớn của miền Bắc. Hiện cầu được xếp thứ 3 trong danh sách những cây cầu dây văng nhiều nhịp nhất thế giới.

Sau khi đưa vào sử dụng, cao tốc Hạ Long – Hải Phòng đã giúp rút ngắn đáng kể thời gian và quãng đường di chuyển. Cụ thể, quãng đường từ TP. Hạ Long đi Hà Nội giảm từ khoảng 180 km xuống còn 130 km, thời gian đi ô tô rút từ 3,5 giờ xuống còn khoảng 1,5 giờ. Tuyến Hạ Long – Hải Phòng cũng được rút ngắn từ 75 km xuống còn 25 km.

Không chỉ mang lại hiệu quả về giao thông, tuyến cao tốc này còn tạo ra động lực phát triển mới cho khu vực. Tuyến đường đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành không gian phát triển dọc ven biển Hải Phòng – Quảng Ninh, nơi nhiều năm qua chủ yếu phát triển nuôi trồng thủy sản quảng canh, giá trị thấp, dù có lợi thế lớn về hàng hải và quỹ đất cho công nghiệp, dịch vụ.

Trong tổng thể dự án, cầu Bạch Đằng là điểm nhấn nổi bật, thể hiện khả năng làm chủ công nghệ và thi công cầu đường của người Việt Nam. Công trình “Made in Việt Nam” này là minh chứng cho năng lực tự thiết kế, tổ chức thi công các dự án hạ tầng quy mô lớn.

Ngọc Khánh