Chính phủ có chỉ đạo mới về hỗ trợ khẩn cấp di dời dân cư

Văn phòng Chính phủ vừa có Thông cáo báo chí chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ngày 05/02/2026 về việc sửa đổi một số quy định trong lĩnh vực đê điều và phòng, chống thiên tai.

Cụ thể, Chính phủ ban hành Nghị định số 53/2026/NĐ-CP ngày 5/2/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của 7 Nghị định sau: Nghị định 66/2021/NĐ-CP ngày 6/7/2021; Nghị định 78/2021/NĐ-CP ngày 01/8/2021; Nghị định 9/2025/NĐ-CP ngày 10/01/2025; Nghị định 113/2007/NĐ-CP ngày 28/6/200; Nghị định 04/2011/NĐ-CP ngày 14/01/2011; Nghị định 53/2019/NĐ-CP ngày 17/6/2019; Nghị định 50/2020/NĐ-CP ngày 20/4/2020.

Phân quyền cho Chủ tịch UBND cấp xã

Nghị định 53/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung các điều 7, 8, 9 của Nghị định 66/2021/NĐ-CP, điều chỉnh phân công, phân cấp trách nhiệm ứng phó rủi ro thiên tai cấp độ 1, 2, 3 cho phù hợp với mô hình chính quyền hai cấp; theo đó, chuyển thẩm quyền từ Chủ tịch UBND cấp huyện về Chủ tịch UBND cấp xã.

Theo quy định mới, Chủ tịch UBND cấp xã là người trực tiếp chỉ huy ứng phó rủi ro thiên tai cấp độ 1, được huy động lực lượng, vật tư, phương tiện tại chỗ và phối hợp hỗ trợ các địa phương lân cận theo chỉ đạo của cấp trên. Đối với cấp độ 2, Chủ tịch UBND cấp xã tổ chức sơ tán dân, đồng thời quyết định cưỡng chế sơ tán trong trường hợp cần thiết để bảo đảm an toàn tính mạng. Với cấp độ 3, tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ nêu trên theo tình hình thực tế và tuân thủ sự chỉ đạo, chỉ huy của cơ quan cấp trên.

Nghị định số 53/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 12 Nghị định số 66/2021/NĐ-CP quy định về tình huống khẩn cấp về thiên tai như sau: Tình huống khẩn cấp về thiên tai là các tình huống thiên tai đã hoặc đang xảy ra đã gây ảnh hưởng hoặc có nguy cơ đe dọa trực tiếp đến an toàn tính mạng, sức khỏe, nhà ở của nhiều người dân và các công trình đê điều, hồ đập, công trình phòng, chống thiên tai, công trình hạ tầng quan trọng đang sử dụng như sân bay, đường sắt, đường cao tốc, quốc lộ, tỉnh lộ, đường độc đạo liên xã, liên thôn, bến cảng quốc gia, hệ thống lưới cao thế từ 66KV trở lên, di tích quốc gia, di tích quốc gia đặc biệt, di sản thế giới, trường học, bệnh viện, trụ sở các cơ quan, các khu kinh tế, khu công nghiệp; mất đất, mất rừng ngập mặn ven biển, rừng phòng hộ đầu nguồn, cần tổ chức triển khai ngay các biện pháp ứng phó khẩn cấp để kịp thời ngăn chặn hậu quả và khắc phục nhanh hậu quả, được công bố bằng quyết định của người có thẩm quyền.

Phân cấp, phân quyền mới về hỗ trợ khẩn cấp di dời dân cư

Nghị định số 53/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khoản 2 và khoản 4 của Điều 19 Nghị định số 66/2021/NĐ-CP về hỗ trợ khẩn cấp di dời dân cư theo hướng thay thế cụm từ "Ban chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn" bằng "Ban chỉ huy phòng thủ dân sự"; gộp thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện và cấp xã cho phù hợp với chính quyền địa phương 2 cấp.

Như vậy, trong hỗ trợ khẩn cấp di dời dân cư, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự cấp xã huy động lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai và các lực lượng tại chỗ rà soát, xác định số hộ cần di dời khẩn cấp.

Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự cấp xã tổng hợp về số hộ cần di dời khẩn cấp và nhu cầu hỗ trợ di dời, báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã. Căn cứ quy định của Luật Đất đai, Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản và các quy định pháp luật hiện hành, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao đất, bố trí chỗ ở cho các hộ dân cần di dời; quyết định huy động kinh phí, lực lượng, trang thiết bị, vật tư và các tổ chức, cá nhân liên quan theo thẩm quyền để triển khai thực hiện. Trường hợp vượt quá khả năng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã báo cáo, đề xuất Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự cấp tỉnh.

Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự cấp tỉnh tổng hợp nhu cầu cấp xã, báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Căn cứ quy định của Luật Đất đai, Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản và các quy định pháp luật hiện hành, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh bố trí quỹ đất để làm nơi ở cho các hộ dân cần di dời; quyết định huy động kinh phí, lực lượng, trang thiết bị, vật tư và các tổ chức, cá nhân liên quan theo thẩm quyền để hỗ trợ di dời. Trường hợp vượt quá khả năng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh báo cáo Thủ tướng Chính phủ để kịp thời xử lý.

Phan Trang