Chưa từng có trong lịch sử, mặt hàng này ồ ạt tràn vào - Trung Quốc thành nhà cung cấp lớn nhất cho Việt Nam

Bất chấp thị trường ô tô Việt Nam đứt mạch tăng trưởng ngay trong tháng đầu năm 2026, lượng ô tô nhập khẩu nguyên chiếc vẫn gia tăng, trong đó xe có xuất xứ từ Trung Quốc vươn lên dẫn đầu về số lượng.

Theo số liệu mới nhất từ Cục Hải quan, trong tháng 1/2026, Việt Nam nhập khẩu tổng cộng 15.042 ô tô nguyên chiếc, với kim ngạch đạt hơn 385 triệu USD. So với tháng cuối năm trước, lượng xe nhập tăng thêm 335 chiếc, tương đương 2,3% về số lượng và tăng 5,2% về giá trị.

Diễn biến này được xem là khá bất ngờ bởi thông thường giai đoạn đầu năm, đặc biệt trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, các doanh nghiệp nhập khẩu và phân phối ô tô thường có xu hướng thận trọng hơn. Hoạt động sản xuất – kinh doanh thường gián đoạn do kỳ nghỉ kéo dài. Tuy nhiên, năm nay Tết rơi vào giữa tháng 2/2026, nhu cầu mua sắm xe trước Tết được dự báo tăng cao, khiến nhiều đơn vị chủ động đẩy mạnh nhập khẩu nhằm đảm bảo nguồn cung.

So với cùng kỳ năm ngoái, lượng ô tô nhập khẩu trong tháng 1/2026 tăng mạnh 7.816 xe, tương đương khoảng 52% về số lượng. Tính bình quân, mỗi chiếc ô tô nhập khẩu trong tháng có giá trị khoảng 25.600 USD, cao hơn khoảng 3.000 USD so với giai đoạn cuối năm trước. Một trong những nguyên nhân được cho là do biến động tỷ giá, bên cạnh sự gia tăng của các mẫu xe có giá trị cao hơn trong cơ cấu nhập khẩu.

Đáng chú ý, cơ cấu thị trường nhập khẩu có sự thay đổi rõ rệt. Nếu như trước đây Indonesia và Thái Lan thường chiếm vị trí dẫn đầu, thì trong tháng đầu năm nay, Trung Quốc đã vươn lên đứng số một.

Cụ thể, trong tháng 1/2026, các doanh nghiệp tại Việt Nam nhập khẩu 6.661 xe từ Trung Quốc, với tổng giá trị hơn 221 triệu USD – mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Trước đó, lượng xe nhập từ thị trường này chỉ dao động trung bình khoảng 4.200 xe mỗi tháng. Sự gia tăng được cho là đến từ nhu cầu xe thương mại tăng mạnh, cùng với việc nhiều mẫu ô tô du lịch Trung Quốc liên tục gia nhập thị trường Việt Nam với dải sản phẩm đa dạng và mức giá cạnh tranh.

Indonesia xếp thứ hai với 4.141 xe, đạt kim ngạch khoảng 57,4 triệu USD, giảm so với tháng trước đó. Xe nhập từ Indonesia chủ yếu thuộc phân khúc MPV 7 chỗ phổ thông, crossover hạng B và xe cỡ nhỏ hạng A. Một số mẫu bán chạy trên thị trường hiện nay như Mitsubishi Xforce, Mitsubishi Xpander hay Toyota Yaris Cross đều được nhập khẩu từ quốc gia này.

Trong khi đó, Thái Lan lùi xuống vị trí thứ ba với 3.015 xe, kim ngạch đạt 62,2 triệu USD. Phần lớn là các dòng bán tải, SUV 7 chỗ và một số mẫu sedan. Tuy nhiên, một số dòng sedan từng nhập khẩu từ Thái Lan như Honda Accord đã tạm dừng phân phối tại Việt Nam.

Bên cạnh xe nguyên chiếc, trong tháng 1/2026, các doanh nghiệp cũng nhập khẩu linh kiện và phụ tùng ô tô với tổng giá trị gần 672 triệu USD. Con số này giảm 5% so với tháng trước nhưng tăng tới 79,9% so với cùng kỳ năm ngoái, phản ánh nhu cầu sản xuất, lắp ráp trong nước vẫn duy trì ở mức cao.

Theo Cục Hải quan, năm 2025, tổng lượng ô tô nhập khẩu vào Việt Nam đạt 205.630 xe, với tổng giá trị gần 4,74 tỷ USD, tăng 18,6% về số lượng và 31,1% về giá trị so với năm 2024.

Ở chiều ngược lại, thị trường tiêu thụ trong nước khởi đầu năm mới không mấy thuận lợi. Tổng doanh số bán hàng của các thành viên thuộc Hiệp hội Các nhà sản xuất Ô tô Việt Nam (VAMA) trong tháng 1 đạt 36.875 xe. Trong khi đó, TC Motor – đơn vị phân phối xe Hyundai – công bố doanh số 5.872 xe, giảm 12,4% so với tháng trước. Hai mẫu xe dẫn đầu doanh số của hãng lần lượt là Hyundai Creta với 1.222 xe và Hyundai Tucson với 1.161 xe.

Ở mảng xe điện, VinFast ghi nhận 16.172 xe bàn giao trong tháng đầu năm, tăng 55% so với cùng kỳ 2025. Mẫu MPV 7 chỗ VinFast Limo Green tiếp tục dẫn đầu doanh số của hãng với 3.868 xe bán ra.

Diễn biến trái chiều giữa lượng xe nhập khẩu tăng mạnh và sức mua trong nước chưa thực sự bứt phá cho thấy thị trường ô tô Việt Nam đang bước vào năm 2026 với nhiều tín hiệu đan xen, trong đó áp lực cạnh tranh, đặc biệt từ xe nhập khẩu Trung Quốc, được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới.

Khánh Vy