Chuyên gia vẽ kịch bản giá vàng đạt 20.000 USD/ounce, khẳng định 'chẳng có gì điên rồ'

Chia sẻ với Kitco News, Smith thừa nhận vàng đã tăng quá nhanh vào đầu năm, khi có thời điểm lập đỉnh khoảng 5.600 USD/ounce. Vì vậy, nhịp điều chỉnh kéo dài sau đó là điều không quá bất ngờ.

Tuy nhiên, theo ông, những yếu tố nền tảng đứng sau xu hướng tăng dài hạn của vàng không những chưa biến mất mà còn trở nên rõ ràng hơn. Trong đó, đáng chú ý nhất là lượng tiền trong nền kinh tế toàn cầu tiếp tục tăng, trong khi nợ công của nhiều quốc gia ngày càng lớn.

Khi chính sách tiền tệ bị "nợ công" chi phối

Một trong những khái niệm được Smith nhấn mạnh là "fiscal dominance", có thể hiểu đơn giản là tình trạng chính sách tiền tệ ngày càng bị sức ép từ tình hình tài khóa của chính phủ.

Thông thường, ngân hàng trung ương có thể tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát. Nhưng khi nợ công quá lớn, lãi suất cao đồng nghĩa với chi phí trả lãi của chính phủ tăng mạnh. Khi đó, việc duy trì lãi suất cao trong thời gian dài trở nên khó khăn hơn.

Smith cho rằng đây chính là vấn đề của Mỹ. Chính phủ nước này đang phải đối mặt với thâm hụt ngân sách lớn và gánh nặng nợ ngày càng tăng. Vì vậy, theo ông, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể không đủ khả năng thực hiện một chính sách tiền tệ quá thắt chặt như thị trường kỳ vọng.

Nói cách khác, nếu lãi suất không thể tăng đủ cao hoặc phải sớm giảm để giảm áp lực lên nền kinh tế và ngân sách, lạm phát có thể vẫn là một rủi ro. Trong môi trường đó, vàng thường được hưởng lợi bởi nhà đầu tư tìm kiếm tài sản có khả năng bảo toàn giá trị khi sức mua của tiền tệ suy giảm.

Smith cho rằng cách duy nhất để giải quyết bài toán nợ trên GDP của Mỹ về lâu dài là tăng trưởng kinh tế danh nghĩa. Nhưng tăng trưởng danh nghĩa bao gồm cả tăng trưởng thực và lạm phát. Vì vậy, ông cho rằng áp lực lạm phát vẫn sẽ là "gió thuận" đối với giá vàng.

Vì sao 20.000 USD/ounce "chẳng có gì điên rồ"?

Crescat Capital xây dựng mục tiêu 20.000 USD/ounce dựa trên hai mô hình vĩ mô độc lập.

Mô hình đầu tiên so sánh cung tiền M2 toàn cầu với lượng vàng đang tồn tại trên mặt đất. M2 có thể hiểu đơn giản là một thước đo tương đối rộng về lượng tiền đang lưu thông trong nền kinh tế, bao gồm tiền mặt, tiền gửi và một số loại tài sản tiền tệ có tính thanh khoản cao.

Theo Crescat, cung tiền M2 toàn cầu tính theo USD đã tăng với tốc độ kép khoảng 7% mỗi năm trong 22 năm qua. Nếu xu hướng này tiếp tục, trong khi các ngân hàng trung ương vẫn tăng dự trữ vàng, mô hình của quỹ cho thấy giá vàng có thể tiến tới 20.000 USD/ounce trong khoảng 4 năm.

Thậm chí, Smith cho rằng thời gian này có thể ngắn hơn nếu tốc độ mở rộng cung tiền tăng nhanh do thâm hụt ngân sách, nới lỏng quy định đối với hệ thống ngân hàng và những căng thẳng địa chính trị.

Điểm đáng chú ý là lập luận này không đơn thuần dựa trên việc "vàng sẽ tăng vì nhà đầu tư thích vàng". Crescat đang đặt vàng vào mối quan hệ với quy mô tiền tệ toàn cầu.

Theo cách diễn giải đơn giản, nếu lượng tiền tăng nhanh hơn đáng kể so với lượng vàng, trong dài hạn giá của một đơn vị vàng tính bằng tiền pháp định có xu hướng phải tăng để phản ánh sự thay đổi tương quan này.

Mô hình thứ hai của Crescat lại nhìn vàng trong mối tương quan với chứng khoán Mỹ và đồng USD. Kịch bản được đưa ra là thị trường chứng khoán Mỹ có thể giảm 50%, đồng thời đồng USD mất giá mạnh. Trong trường hợp đó, tỷ lệ giá vàng so với chỉ số S&P 500 có thể tăng lên mức 5,25, qua đó đưa giá vàng về khoảng 20.000 USD/ounce.

Crescat cho rằng mức này thậm chí vẫn thấp hơn đáng kể so với tỷ lệ từng xuất hiện vào đỉnh của chu kỳ vàng năm 1980.

Ngân hàng trung ương đang tạo thêm lực đẩy

Một yếu tố khác khiến Smith duy trì quan điểm cực kỳ lạc quan là nhu cầu mua vàng của các ngân hàng trung ương.

Theo Crescat, các ngân hàng trung ương đã mua trung bình khoảng 1.000 tấn vàng mỗi năm trong 4 năm gần đây, cao gấp khoảng 2 lần mức trung bình của thập kỷ trước.

Xu hướng này đặc biệt đáng chú ý khi một số quốc gia tìm cách giảm sự phụ thuộc vào USD trong dự trữ ngoại hối. Khi một quốc gia tăng tỷ trọng vàng, những quốc gia khác có thể chịu áp lực làm điều tương tự để tránh bị bất lợi trong cơ cấu dự trữ.

Smith gọi đây là một dạng "thế lưỡng nan tù nhân" trong chính sách tiền tệ. Nếu nhiều quốc gia cùng chuyển một phần dự trữ sang vàng, các nước còn lại cũng có động lực phải tham gia.

Theo ông, Mỹ cuối cùng cũng có thể bị cuốn vào cuộc cạnh tranh này. Nếu USD muốn tiếp tục giữ vai trò đồng tiền dự trữ toàn cầu, Mỹ có thể phải tăng cường vị thế của vàng trong hệ thống dự trữ.

Dù vậy, mục tiêu 20.000 USD/ounce không đồng nghĩa giá vàng sẽ đi theo một đường thẳng. Chính Smith cũng thừa nhận vàng đã trải qua một nhịp điều chỉnh mạnh sau giai đoạn tăng nóng đầu năm. Với một tài sản đã tăng rất mạnh, những đợt điều chỉnh sâu hoàn toàn có thể xuất hiện.

Thay vì xem biến động năm 2026 là dấu hiệu đảo chiều, Crescat coi đây là một phần của chu kỳ tăng dài hạn.

Đáng chú ý, Smith còn cho rằng cơ hội lớn hơn có thể nằm ở cổ phiếu các công ty khai thác vàng, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp thăm dò. Theo ông, ngành khai khoáng đã thiếu đầu tư vào thăm dò và phát triển mỏ mới trong nhiều năm, khiến các nhà sản xuất lớn ngày càng phụ thuộc vào những doanh nghiệp nhỏ để bổ sung trữ lượng.

Nếu giá vàng tiếp tục tăng, trong khi nguồn cung mỏ mới không tăng tương ứng, giá trị của những tài sản khai khoáng và các công ty sở hữu dự án tiềm năng có thể được định giá lại.

Vì vậy, với Smith, 20.000 USD/ounce không phải một con số được đưa ra chỉ để gây chú ý. Nó là kết quả của những giả định về cung tiền, nợ công, lạm phát, đồng USD và vai trò của vàng trong hệ thống dự trữ toàn cầu.

Tất nhiên, đây vẫn là một kịch bản dự báo, không phải mức giá chắc chắn xảy ra. Nhưng nếu các xu hướng về mở rộng cung tiền, nợ công và mua vàng của ngân hàng trung ương tiếp tục kéo dài, lập luận của Crescat cho thấy mức giá 20.000 USD/ounce có thể không còn là một con số "điên rồ" như thoạt nhìn.

Đức Nam