Cơ quan Thuế thông báo nóng về thuế thu nhập doanh nghiệp

Thuế tỉnh Lâm Đồng cho biết, theo Nghị định số 320/2025/NĐ-CP, nhiều nội dung quan trọng liên quan đến thuế thu nhập doanh nghiệp đã được sửa đổi, bổ sung và chính thức áp dụng cho kỳ tính thuế bắt đầu từ năm 2025. Các nội dung điều chỉnh tập trung vào đối tượng nộp thuế, thu nhập được miễn thuế, nguyên tắc bù trừ lỗ, chi phí được trừ, thuế suất, phương pháp tính thuế, ưu đãi thuế và trích lập quỹ khoa học – công nghệ.

Về đối tượng nộp thuế, Nghị định làm rõ nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp nước ngoài có và không có cơ sở thường trú tại Việt Nam. Doanh nghiệp nước ngoài có cơ sở thường trú tại Việt Nam phải nộp thuế đối với toàn bộ thu nhập chịu thuế phát sinh tại Việt Nam và thu nhập phát sinh ngoài Việt Nam có liên quan trực tiếp đến hoạt động của cơ sở thường trú. Trường hợp thu nhập phát sinh tại Việt Nam nhưng không liên quan trực tiếp đến cơ sở thường trú vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thuế. Đối với doanh nghiệp nước ngoài không có cơ sở thường trú, nghĩa vụ thuế áp dụng đối với các khoản thu nhập chịu thuế phát sinh tại Việt Nam. Riêng hoạt động thương mại điện tử và nền tảng số, doanh nghiệp cung cấp hàng hóa, dịch vụ tại Việt Nam phải nộp thuế không phân biệt có hay không có cơ sở thường trú. Đồng thời, các tổ chức tại Việt Nam, bao gồm sàn thương mại điện tử và đơn vị quản lý nền tảng số, có trách nhiệm khấu trừ, khai và nộp thuế thay khi giao dịch với doanh nghiệp nước ngoài thuộc diện chịu thuế.

Về thu nhập được miễn thuế, Nghị định bổ sung nhiều nhóm thu nhập mới. Trong đó bao gồm thu nhập từ sản phẩm nông nghiệp tươi sống, đông lạnh và sản phẩm chế biến theo quy định; thu nhập từ dịch vụ kỹ thuật nông nghiệp như thoát lũ, ngăn mặn; thu nhập từ nghiên cứu khoa học, công nghệ mới và chuyển đổi số được miễn thuế trong thời gian 3 năm; các khoản tài trợ cho hoạt động giáo dục, văn hóa, từ thiện từ doanh nghiệp không liên kết; khoản chênh lệch do đánh giá lại tài sản phục vụ cổ phần hóa, sắp xếp doanh nghiệp nhà nước; thu nhập từ chuyển nhượng tín chỉ các-bon, trái phiếu xanh lần đầu và tiền lãi trái phiếu xanh; thu nhập của cơ sở xã hội hóa đáp ứng tỷ lệ phần thu nhập không chia tối thiểu 25%; thu nhập của đơn vị sự nghiệp công lập từ hoạt động cung cấp dịch vụ sự nghiệp công.

Đối với việc bù trừ thu nhập chịu thuế, Nghị định quy định trường hợp doanh nghiệp phát sinh lỗ từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản, chuyển nhượng dự án đầu tư hoặc chuyển nhượng quyền tham gia dự án đầu tư thì không được bù trừ với thu nhập chịu thuế từ hoạt động sản xuất, kinh doanh đang được hưởng ưu đãi thuế.

Về xác định lỗ và chuyển lỗ, lỗ phát sinh trong kỳ tính thuế được xác định là số chênh lệch âm giữa thu nhập tính thuế và chi phí hợp lý, chưa bao gồm các khoản lỗ chuyển từ năm trước. Doanh nghiệp được chuyển toàn bộ và liên tục số lỗ vào thu nhập chịu thuế của các năm tiếp theo, thời gian chuyển lỗ tối đa không quá 5 năm kể từ năm tiếp theo năm phát sinh lỗ. Việc chuyển lỗ được tạm tính theo quý và quyết toán chính thức theo năm. Lỗ giữa các quý được bù trừ trong cùng năm. Sau thời hạn 5 năm, phần lỗ chưa chuyển hết không được tiếp tục chuyển sang các năm tiếp theo. Đối với doanh nghiệp chuyển đổi, sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, số lỗ được theo dõi chi tiết theo năm phát sinh và phân bổ theo tỷ lệ vốn chủ sở hữu.

Về chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế, Nghị định quy định chi cho nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được tính vào chi phí được trừ ở mức 200% chi phí thực tế. Các khoản chi có đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ được tính vào chi phí được trừ theo quy định. Ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt được điều chỉnh giảm từ 20 triệu đồng xuống còn 5 triệu đồng cho mỗi lần thanh toán. Ngoài ra, nhiều khoản chi bổ sung được tính vào chi phí được trừ như chi xây dựng công trình công cộng phục vụ sản xuất kinh doanh, tài trợ cho văn hóa và bảo tồn di sản, chi giảm phát thải khí nhà kính, đóng góp vào các quỹ công ích bắt buộc và chi cho người được biệt phái tham gia quản lý tổ chức tín dụng đặc biệt.

Song song đó, Nghị định cũng quy định cụ thể các khoản chi không được trừ. Trong đó, mức chi bảo hiểm hưu trí bổ sung, quỹ an sinh và bảo hiểm nhân thọ vượt ngưỡng cho phép được điều chỉnh giới hạn từ 3 triệu lên 5 triệu đồng/người/tháng. Chi phí lãi vay dự án BT, BOT, BTO phần chênh lệch vượt mức phân bổ theo doanh thu không được tính vào chi phí được trừ. Phần chi thu hồi trong hợp đồng dầu khí vượt tỷ lệ cho phép hoặc vượt trên 35% trong trường hợp không có quy định cụ thể không được trừ. Phần tiền cấp quyền khai thác khoáng sản vượt mức phải nộp hàng năm không được trừ. Ngoài ra, các khoản chi như thuế GTGT đã được khấu trừ hoặc hoàn, chi làm thêm giờ vượt quy định, chi quảng cáo sản phẩm bị cấm hoặc chưa đăng ký, chi không phù hợp quy định pháp luật chuyên ngành cũng không được tính vào chi phí được trừ.

Về thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp, Nghị định bổ sung mức thuế suất 15% áp dụng đối với doanh nghiệp nhỏ có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng. Doanh nghiệp vừa có tổng doanh thu năm từ trên 3 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng áp dụng mức thuế suất 17%. Đối với hoạt động tìm kiếm, thăm dò và khai thác tài nguyên quý hiếm, khung thuế suất được điều chỉnh từ mức 32%–50% xuống còn 25%–50%.

Về phương pháp tính thuế, doanh nghiệp là công ty mẹ có số thuế được phân bổ từ số thuế bổ sung của đơn vị hợp thành được áp dụng thuế suất thấp theo quy định tại Nghị quyết số 107/2023/QH15. Doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng, không xác định được chi phí và thu nhập của hoạt động sản xuất, kinh doanh được kê khai và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ.

Đối với chính sách ưu đãi thuế, doanh nghiệp được hưởng ưu đãi theo ngành, nghề và địa bàn ưu đãi theo quy định tại Điều 19 và Điều 20 Nghị định 320/2025/NĐ-CP. Danh mục ngành, nghề ưu đãi được cập nhật, trong đó bổ sung lĩnh vực báo chí, bao gồm hoạt động quảng cáo trên báo, đồng thời loại bỏ các ngành nghề trùng lặp, không rõ ràng. Danh sách địa bàn ưu đãi bao gồm khu vực kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, khu kinh tế, khu công nghệ cao, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và khu công nghệ số tập trung.

Về nhóm đối tượng ưu đãi mới, hoạt động chuyển giao công nghệ cho địa bàn khó khăn và đơn vị sự nghiệp công lập được giảm 50% thuế thu nhập doanh nghiệp đối với phần thu nhập này. Doanh nghiệp thành lập mới từ hộ kinh doanh, bao gồm cá nhân kinh doanh chuyển đổi, được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm liên tục kể từ khi phát sinh thu nhập chịu thuế. Tổ chức khoa học và giáo dục công lập hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận được miễn thuế đối với các khoản thu nhập theo quy định.

Đối với việc trích lập Quỹ phát triển khoa học và công nghệ, mức trích lập tối đa được nâng từ 10% lên 20% thu nhập tính thuế hàng năm. Thời gian tính lãi đối với phần quỹ hoàn nhập là 2 năm. Lãi suất áp dụng đối với phần trích quỹ không sử dụng hết là lãi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 5 năm hoặc 10 năm được phát hành gần thời điểm thu hồi nhất. Trường hợp doanh nghiệp đã lựa chọn trích lập Quỹ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo Nghị quyết số 198/2025/QH15 thì không thực hiện trích lập Quỹ phát triển khoa học và công nghệ theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp.

Về hiệu lực thi hành, Nghị định chính thức có hiệu lực từ ngày 15/12/2025 và được áp dụng cho kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp bắt đầu từ năm 2025.

Kỳ Thư