Đại đoàn kết dân tộc là nguồn sức mạnh to lớn đưa đất nước tiến lên

Đại đoàn kết phải bắt đầu từ yêu nước và dân chủ thực chất

Người Đưa Tin đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Túc – Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn về Văn hóa xã hội - Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam xoay quanh nội hàm đại đoàn kết dân tộc trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, cùng những điểm nhấn quan trọng từ các văn kiện Đại hội và kỳ vọng đối với Đại hội XIV của Đảng.

PV : Thưa ông, trong bối cảnh đất nước bước vào "kỷ nguyên mới" với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, nội hàm của đại đoàn kết dân tộc cần được nhận thức và triển khai như thế nào cho phù hợp?

Ông Nguyễn Túc: Đại đoàn kết dân tộc trước hết phải được đặt trên nền tảng yêu nước, bởi đó là truyền thống quý báu xuyên suốt lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Đất nước ta không rộng, dân số không đông, tiềm lực kinh tế, quốc phòng có thời kỳ còn hạn chế, nhưng nhờ tinh thần yêu nước nồng nàn và đoàn kết toàn dân, chúng ta đã nhiều lần chiến thắng những thế lực xâm lược mạnh hơn rất nhiều.

Lịch sử cho thấy, từ ba lần kháng chiến chống Nguyên – Mông, đại phá quân Thanh, đến các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ, bài học lớn nhất đều là đoàn kết trên cơ sở yêu nước. Chính nhờ nhận thức đúng đắn về đoàn kết mà sau 40 năm đổi mới, đất nước ta mới có được vị thế như ngày hôm nay.

Tuy nhiên, cũng có giai đoạn chúng ta nhận thức chưa đầy đủ về đoàn kết. Có lúc, đoàn kết được đặt trên những điều kiện chưa thật sự phù hợp với thực tiễn, dẫn tới việc thu hẹp khối đại đoàn kết. Sau này, Đảng đã kịp thời điều chỉnh, khẳng định đoàn kết mọi người Việt Nam yêu nước, tán thành đổi mới, cùng hướng tới mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Đây là cách tiếp cận đúng, phù hợp với quy luật phát triển.

PV: Ông đánh giá thế nào về những điểm mới trong tư duy đoàn kết dân tộc được thể hiện trong Báo cáo chính trị ? V ới kinh nghiệm nhiều năm tham gia các kỳ Đại hội, ông có nhận xét gì về Báo cáo chính trị lần này?

Ông Nguyễn Túc: Điểm rất đáng chú ý là tư duy đoàn kết hiện nay không còn dừng ở lời kêu gọi chung chung, mà gắn chặt với dân chủ thực chất. Bác Hồ từng nói: "Muốn đoàn kết thực sự thì phải có dân chủ thực sự". Tinh thần này được thể hiện rõ khi nhấn mạnh việc chấp nhận những điểm khác nhau không trái với lợi ích chung của dân tộc, đề cao truyền thống nhân nghĩa, khoan dung, không định kiến, không phân biệt đối xử.

Đây là bước tiến rất quan trọng, bởi xã hội phát triển tất yếu dẫn tới đa dạng về lợi ích, nhận thức và lối sống. Nếu không chấp nhận sự khác biệt trong khuôn khổ lợi ích quốc gia – dân tộc, thì rất khó xây dựng được sự đồng thuận bền vững.

Tôi đặc biệt tâm đắc với cách xây dựng Báo cáo chính trị kỳ này. Thứ nhất là phong cách viết ngắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu, đi thẳng vào nhiệm vụ trung tâm, tránh dàn trải. Thứ hai là việc tích hợp các báo cáo thành một văn kiện thống nhất, khắc phục tình trạng trùng lặp trước đây.

Điểm nổi bật nữa là các chủ trương đều đi kèm chỉ tiêu, mục tiêu, nhiệm vụ và phân công trách nhiệm cụ thể. Mỗi mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội đều xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp. Điều này thể hiện tinh thần hành động, đề cao trách nhiệm, không chỉ dừng lại ở lý luận.

Đáng chú ý, dù không viết nhiều về lý luận, nhưng văn kiện lại dành dung lượng lớn cho các giải pháp thực hiện đại đoàn kết, trong đó nhấn mạnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân; lấy dân làm trung tâm, làm động lực phát triển; thực hiện đầy đủ Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở với phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng".

Hài hòa lợi ích, bảo đảm công bằng để củng cố lòng dân

PV: Báo cáo C hính trị nhấn mạnh yêu cầu giải quyết hài hòa các mối quan hệ lợi ích. Theo ông, chính sách phân bổ nguồn lực và an sinh xã hội có vai trò thế nào trong việc củng cố khối đại đoàn kết dân tộc?

Ông Nguyễn Túc: Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói rất rõ: "Muốn đoàn kết thực sự thì phải có dân chủ thực sự", và muốn dân chủ bền vững thì phải giải quyết hài hòa lợi ích. Người cũng căn dặn: "Không sợ thiếu, chỉ sợ không công bằng; không sợ nghèo, chỉ sợ lòng dân không yên" . Chính sách phân bổ nguồn lực và an sinh xã hội vì vậy giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc củng cố khối đại đoàn kết dân tộc.

Trong điều kiện phát triển kinh tế nhiều thành phần theo cơ chế thị trường, thu nhập và mức sống giữa các nhóm xã hội tất yếu có sự chênh lệch, dẫn tới phân tầng xã hội. Nếu không có chính sách điều tiết hợp lý, chăm lo kịp thời cho người có công, đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ cách mạng, những người chịu nhiều thiệt thòi do chiến tranh, thiên tai, thì rất khó tạo được sự đồng thuận xã hội.

Thực tế cho thấy, những chính sách an sinh mang tính nhân văn sâu sắc đã tạo hiệu ứng xã hội rất tích cực. Điển hình như "Chiến dịch Quang Trung" vừa qua trong việc xây dựng nhà cho người dân bị ảnh hưởng nặng nề bởi bão lũ.

Không chỉ giúp người dân sớm ổn định cuộc sống, chiến dịch này còn lan tỏa mạnh mẽ tinh thần tương thân tương ái, "thương người như thể thương thân", một giá trị cốt lõi của đại đoàn kết dân tộc. Điều đáng nói là không chỉ người trong cuộc xúc động, mà bạn bè quốc tế cũng đánh giá rất cao tinh thần nhân văn của dân tộc Việt Nam.

Những chính sách như vậy với giá trị tinh thần và niềm tin mà nó mang lại cho người dân là vô cùng to lớn. Chính sự công bằng, chia sẻ và trách nhiệm ấy là nền tảng quan trọng để củng cố lòng dân, tăng cường khối đại đoàn kết, tạo sức mạnh cho đất nước phát triển bền vững.

PV: Trong khối đại đoàn kết dân tộc, liên minh công nhân – nông dân – trí thức tiếp tục được xác định là nền tảng. Theo ông, cần những cơ chế gì để phát huy vai trò nòng cốt của khối liên minh này? Ô ng kỳ vọng gì về thông điệp đại đoàn kết dân tộc tại Đại hội XIV của Đảng?

Ông Nguyễn Túc: Công nhân, nông dân và trí thức đều có vị trí, vai trò riêng nhưng gắn bó chặt chẽ với nhau. Ông cha ta đúc kết: "Phi trí bất hưng, phi công bất phú, phi nông bất ổn". Không có trí thức thì không thể phát triển nhanh; không có công nghiệp thì không tạo ra của cải; không có nông nghiệp thì xã hội khó ổn định.

Trong kỷ nguyên mới, phát triển phải dựa nhiều hơn vào trí tuệ, khoa học – công nghệ, tránh rơi vào "bẫy thu nhập trung bình". Đồng thời, cần xây dựng đội ngũ doanh nghiệp, công nhân vững mạnh và bảo đảm vai trò trụ đỡ của nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Ba trụ cột này chính là nền tảng bảo đảm sự phát triển bền vững của đất nước.

Qua theo dõi ý kiến các tầng lớp nhân dân, kể cả người Việt Nam ở nước ngoài, tôi thấy một tinh thần rất rõ là niềm tin và sự kỳ vọng. Nhân dân tin rằng với đường lối đúng đắn, kế thừa tư tưởng Hồ Chí Minh, phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, đất nước ta sẽ tiếp tục vượt qua khó khăn, thách thức và phát triển mạnh mẽ hơn trong giai đoạn tới.

Thông điệp đại đoàn kết từ Đại hội XIV của Đảng sẽ được cụ thể hóa bằng chính sách thiết thực và tổ chức thực hiện hiệu quả, sẽ tiếp tục là nguồn sức mạnh to lớn đưa đất nước tiến lên.

PV: Xin cảm ơn ông!