
Trong giới kinh doanh, ông Nguyễn Hữu Đường (Đường "bia") là cái tên gắn liền với những đề xuất táo bạo và không ít tranh luận. Sinh năm 1954 (Giáp Ngọ), ông là nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Công ty TNHH Hòa Bình, doanh nghiệp từng tạo dấu ấn trong nhiều lĩnh vực, từ sản xuất bia, khách sạn cao cấp đến phát triển nhà ở xã hội.
Trước khi bước vào địa ốc, ông Nguyễn Hữu Đường đã tích lũy vốn và kinh nghiệm từ sản xuất, thương mại. Biệt danh Đường "bia" xuất phát từ giai đoạn ông phát triển mạnh trong lĩnh vực bia, đồ uống. Tuy nhiên, bước ngoặt lớn trong sự nghiệp lại nằm ở bất động sản, khi Hòa Bình chuyển hướng đầu tư sang khách sạn và nhà ở.
Tên tuổi của doanh nhân "Đường bia" trở nên nổi bật nhờ phong cách "dát vàng", được coi là dấu ấn riêng trong các công trình bất động sản của Hòa Bình.
Từ tháp đôi Hòa Bình Somerset (26 triệu USD), tổ hợp Hòa Bình Green City với lan can, sảnh, hành lang và thang máy mạ vàng, đến khách sạn Danang Golden Bay hơn 1.800 phòng với bể bơi vô cực dát vàng trên tầng 29. Năm 2020, khách sạn dát vàng tại Hà Nội ra mắt với vốn hơn 100 triệu USD, nơi cả phòng tắm, thiết bị vệ sinh và nội thất đều phủ vàng 24K.
Tuy nhiên, đại dịch COVID-19 sau đó giáng đòn mạnh vào hệ sinh thái Hòa Bình: Doanh nghiệp mất khoảng 1.000 tỷ đồng doanh thu và 500 tỷ đồng lợi nhuận mỗi năm trong ba năm liền. Áp lực dòng tiền buộc ông Đường từng tính đến phương án chưa từng có: Bán khách sạn dát vàng tại Hà Nội với giá khởi điểm 250 triệu USD.
Thế nhưng ông Đường bất ngờ "quay xe" với thương vụ gây chú ý này. Tháng 9/2023, ông rút lại quyết định rao bán sau khi Hà Nội chấp thuận chủ trương cho Hòa Bình triển khai 2 dự án nhà ở xã hội. Ông cho biết "doanh nghiệp có doanh thu, có tiền rồi... không cần bán khách sạn nữa".
Tuy vậy, khó khăn tài chính vẫn bám theo doanh nghiệp. Đầu tháng 8/2025, khoản nợ hơn 560 tỷ đồng liên quan dự án Hoi An Golden Sea tại Quảng Nam tiếp tục được ngân hàng rao bán.
Thách thức dòng tiền vẫn chưa chấm dứt dù doanh nhân "Đường bia" vẫn kiên trì theo đuổi các công trình mang dấu ấn riêng. Tính đến ngày 30/6/2025, nhuận sau thuế chưa phân phối của Đường Man âm hơn 270 tỷ đồng. Bên kia bảng cân đối kế toán, tổng nợ phải trả của doanh nghiệp ghi nhận hơn 1.100 tỷ đồng.

Cuối năm 2022, Công ty Thương binh nặng Hòa Bình trình làng mô hình "Đường cao tốc và đường sắt đô thị" tích hợp đa tầng.
Cuối năm 2025, doanh nhân sinh năm 1954 tiếp tục thu hút sự chú ý khi công bố kế hoạch xây dựng 100.000 căn nhà ở xã hội với giá bán từ khoảng 1 tỷ đồng/căn. Trong bối cảnh giá nhà tại các đô thị lớn leo thang, quỹ đất ngày càng khan hiếm và chi phí tài chính gia tăng, mức giá này được xem là thách thức lớn nếu xét trên cấu phần chi phí đất đai, xây dựng và lãi vay.
Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở quy mô 100.000 căn, mà còn ở mô hình phát triển được đề xuất. Ông đưa ra ý tưởng xây dựng nhà ở xã hội trên nóc các tuyến metro hoặc đường sắt tốc độ cao, đồng nghĩa với việc phía dưới là hạ tầng giao thông, phía trên là khu dân cư.
Theo lập luận của ông, việc tận dụng không gian trên cao sẽ giúp tiết kiệm quỹ đất, giảm chi phí giải phóng mặt bằng và tối ưu hóa hiệu quả đầu tư công. Thậm chí, ông đề xuất Nhà nước chỉ cần tham gia tượng trưng 1 USD trong mô hình thí điểm, phần vốn còn lại do doanh nghiệp thu xếp.
Một trong những phương án cụ thể được nhắc đến là xây dựng nhà ở xã hội phía trên tuyến metro Hòa Lạc – Văn Cao. Ông giới thiệu đây là dạng "siêu kết cấu" có hệ thống chịu lực độc lập, bảo đảm an toàn vận hành cho tuyến đường sắt bên dưới.
Ý tưởng này nhanh chóng tạo ra hai luồng quan điểm. Nhóm ủng hộ cho rằng đây là cách tiếp cận sáng tạo, phù hợp với xu hướng phát triển đô thị đa tầng tại các thành phố mật độ cao. Trong khi đó, không ít người đã đặt vấn đề về tính khả thi kỹ thuật, chi phí đầu tư bổ sung cho kết cấu đặc biệt, cũng như khung pháp lý đối với mô hình chưa có tiền lệ tại Việt Nam.
Dù các kế hoạch chưa phải tất cả đều trở thành hiện thực, điểm chung trong các phát ngôn của ông là cách tiếp cận trực diện vào bài toán chi phí. Thay vì chỉ kiến nghị cơ chế ưu đãi, ông tìm cách "thiết kế lại" cấu trúc đầu tư, từ quỹ đất, hạ tầng đến phương thức thi công.
Ở tuổi ngoài 70, doanh nhân này vẫn xuất hiện với hình ảnh nhiều năng lượng, phát biểu thẳng thắn và không ngần ngại đưa ra các con số tham vọng. Dù các đề xuất có được triển khai trọn vẹn hay không, một thực tế có thể ghi nhận: Mỗi lần đại gia Đường "bia" công bố kế hoạch mới, thị trường lại được kích hoạt bởi những cuộc tranh luận về mô hình phát triển, cấu trúc chi phí và cách giải bài toán nhà ở cho người thu nhập trung bình và thấp.
Tú An
Nguyễn Đức Hải