Đổi mới mô hình phát triển để Việt Nam trở thành nước thu nhập cao vào năm 2045

Sáng 29/7, Bộ Chính trị tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.

Đổi mới mạnh mẽ, toàn diện mô hình phát triển trong thời gian tới

Tại hội nghị, báo cáo chuyên đề "Nghị quyết về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam", ông Nguyễn Thanh Nghị - Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết, sau 40 năm đổi mới, đất nước đã đạt nhiều thành tựu có ý nghĩa lịch sử, thu nhập bình quân đầu người tăng đáng kể, đưa Việt Nam thành nước có thu nhập trung bình cao vào năm 2025.

Tuy nhiên, quá trình đổi mới mô hình phát triển đất nước còn chậm, đổi mới quản trị quốc gia chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển. Trong khi đó, bối cảnh thế giới đang có những thay đổi mang tính thời đại, đòi hỏi đất nước phải đổi mới mạnh mẽ, toàn diện mô hình phát triển trong thời gian tới.

Quán triệt 5 quan điểm chỉ đạo lớn của Trung ương về vấn đề này, ông Nguyễn Thanh Nghị đề cập các nguyên tắc: Thứ nhất là thực hiện nhất quán "4 kiên định"; bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, tuyệt đối, trực tiếp của Đảng; phát huy vai trò kiến tạo phát triển của Nhà nước; khơi dậy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường vai trò giám sát, phản biện và tạo đồng thuận xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội.

Thứ hai, đổi mới mô hình phát triển đất nước là đổi mới phương thức tổ chức, quản trị và vận hành quốc gia để tạo năng lực phát triển mới. Mô hình phát triển mới của Việt Nam được nhấn mạnh là một đất nước tự cường, sáng tạo, nhân văn, bền vững và hội nhập. Một trong những mục tiêu của nguyên tắc này là đảm bảo phát triển kinh tế nhanh nhưng bền vững, bao trùm.

Quan điểm thứ ba, theo ông Nguyễn Thanh Nghị, là xác định cơ chế vận hành phát triển vận hành đồng bộ theo định hướng "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản trị, nhân dân làm chủ"; dựa trên nền quản trị quốc gia hiện đại và mối quan hệ hài hòa, hiệu quả giữa Nhà nước, thị trường và xã hội; tổ chức phát triển trong không gian tích hợp, đa tầng, liên thông, tạo liên kết và lan tỏa.

Thứ tư là định hướng khai thác, phát huy mọi nguồn lực cho đổi mới mô hình phát triển, hướng đến tầm nhìn dài hạn, phát triển đất nước giàu mạnh; nâng cao năng lực tự chủ chiến lược và quản trị rủi ro.

Quan điểm thứ năm xác định đổi mới mô hình phát triển phải được thực hiện đồng bộ, toàn diện và phù hợp với từng giai đoạn; bảo đảm gắn kết hữu cơ các trụ cột phát triển thành một thể thống nhất; lấy đổi mới thể chế và quản trị quốc gia là khâu đột phá; lấy hiệu quả điều phối, chất lượng phục vụ nhân dân, doanh nghiệp và năng lực giải quyết vấn đề làm thước đo.

Năm 2045, Việt Nam phát triển tự cường, sáng tạo, nhân văn, bền vững và hội nhập

Về mục tiêu, ông Nghị cho biết, đến năm 2030, Nghị quyết yêu cầu hoàn thành các nền tảng cho mô hình phát triển mới trên các lĩnh vực, phù hợp với trình độ phát triển của nước thu nhập trung bình cao, có công nghiệp hiện đại.

Cùng với đó, cần tạo được đột phá về xây dựng, hoàn thiện thể chế và thực hiện quản trị quốc gia hiện đại; về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, hạ tầng chiến lược, hạ tầng năng lực tri thức quốc gia, nguồn nhân lực chất lượng cao và các doanh nghiệp dẫn dắt.

Đến năm 2035 sẽ hoàn thành cơ bản quá trình chuyển sang mô hình phát triển Việt Nam tự cường, sáng tạo, nhân văn, bền vững và hội nhập.

Đến năm 2045, vận hành đồng bộ, hài hòa, hiệu quả Mô hình phát triển Việt Nam tự cường, sáng tạo, nhân văn, bền vững và hội nhập. Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao, vững bước đi lên xã hội chủ nghĩa. Kinh tế phát triển chủ yếu dựa trên tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, xanh, tuần hoàn, tự chủ chiến lược và hội nhập sâu rộng; làm chủ được các công nghệ chiến lược quan trọng.

Định hướng tầm nhìn đến năm 2130, Việt Nam trở thành quốc gia xã hội chủ nghĩa phát triển trình độ cao, văn minh, hiện đại, bản sắc, có năng lực sáng tạo và sức sống trường tồn. Lúc này, Việt Nam cũng sẽ là một trong những nền kinh tế xanh, sáng tạo, trung tâm sản xuất thông minh hàng đầu châu Á; có vị thế quan trọng trong trật tự toàn cầu về tri thức, công nghệ, kinh tế, quốc phòng, an ninh.

Để hiện thực hóa các mục tiêu đó, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương quán triệt 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp.

Một là nhóm nhiệm vụ, giải pháp về thể chế, quản trị quốc gia và hoàn thiện hệ thống chính trị, gồm 7 nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, đề cập toàn diện từ nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, công tác xây dựng Đảng, tổ chức, cán bộ đến đổi mới quản trị thực thi nghị quyết của Đảng. Đi kèm với đó là xây dựng Nhà nước kiến tạo phát triển, xây dựng Chính phủ số, dữ liệu dùng chung, nền tảng số.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là tổ chức bộ máy hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; thí điểm và nhân rộng mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa.

Hai là nhóm nhiệm vụ, giải pháp về kinh tế, gồm 13 nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, bao quát toàn diện từ xác lập mô hình tăng trưởng mới, đến tổ chức lại không gian phát triển.

Ba là nhóm nhiệm vụ, giải pháp về xã hội, gồm 4 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, đó là xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển, có niềm tin, có khả năng thích ứng và phục hồi trước các biến động. Cũng theo ông Nghị, một nhiệm vụ quan trọng khác là chuyển dịch hệ thống y tế từ mô hình chữa bệnh sang phòng bệnh và chăm sóc sức khỏe toàn diện.

Bốn là nhóm nhiệm vụ, giải pháp về văn hóa, con người với trọng tâm là triển khai đồng bộ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam; phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo; tài sản hóa các giá trị văn hóa.

Năm là nhóm nhiệm vụ, giải pháp về môi trường sinh thái, trong đó hướng đến xây dựng văn hóa sinh thái, hoàn thiện thể chế bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu; bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước, an ninh lương thực; xây dựng nền tảng quản trị tài nguyên và môi trường hiện đại; chủ động phòng ngừa, kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm…

Sáu là nhóm nhiệm vụ, giải pháp về quốc phòng, an ninh với trọng tâm là hoàn thiện thể chế, pháp luật về quốc phòng, an ninh phù hợp với yêu cầu đổi mới mô hình phát triển, thích ứng với hình thái chiến tranh mới và các không gian chiến lược mới.

Bảy là nhóm nhiệm vụ, giải pháp về đối ngoại và hội nhập quốc tế, trọng tâm là phát huy sức mạnh tổng hợp của đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân. Lấy ngoại giao kinh tế làm trọng tâm; triển khai đồng bộ, hiệu quả ngoại giao công nghệ, ngoại giao số, ngoại giao văn hóa và ngoại giao môi trường; phát huy vai trò của ngoại giao nguyên thủ; nâng tầm đối ngoại đa phương; đẩy mạnh đối ngoại quốc phòng, an ninh.

Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết, để triển khai thực hiện Nghị quyết, Bộ Chính trị đã ban hành Chương trình hành động với 51 nhiệm vụ, giải pháp quan trọng và 40 chỉ tiêu chủ yếu, đồng thời xác định rõ lộ trình, sản phẩm đầu ra, phân công trách nhiệm cho từng cơ quan, tổ chức chủ trì theo dõi, thực hiện.