Đổi mới quản trị, lấy kết quả làm thước đo trong công tác Hội Luật gia các cấp

Đổi mới quản trị, lấy kết quả làm thước đo

Tại phiên làm việc đầu tiên của Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Luật gia Việt Nam lần thứ XV, nhiệm kỳ 2026 - 2031, nhiều tham luận của Hội Luật gia các cấp đã tập trung đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động Hội, đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Sáng 7/10, trong khuôn khổ phiên làm việc chính thức, ông Nguyễn Văn Huệ - Trưởng Ban Nghiên cứu, xây dựng và phổ biến pháp luật (Hội Luật gia Việt Nam), trình bày tham luận về đổi mới phương thức hoạt động, phát huy trí tuệ đội ngũ luật gia và nâng cao hiệu quả đóng góp cho đất nước, nhân dân.

Theo ông Nguyễn Văn Huệ, đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về xây dựng, thi hành pháp luật, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Việc sắp xếp tổ chức bộ máy, vận hành chính quyền địa phương hai cấp cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với hoạt động của Hội Luật gia Việt Nam.

Từ thực tiễn đó, đổi mới công tác Hội cần bắt đầu từ câu hỏi: Mỗi tổ chức Hội, mỗi hội viên có thể đóng góp thiết thực gì cho đất nước và nhân dân? Chỉ thị số 14 của Bộ Chính trị đã xác định những nhiệm vụ trực tiếp đối với Hội Luật gia Việt Nam; trong khi Chỉ thị số 11 tiếp tục yêu cầu các hội quần chúng lấy hội viên, nhân dân và lợi ích quốc gia, dân tộc làm trung tâm, lấy hiệu quả đóng góp cho xã hội và mức độ hài lòng của nhân dân làm thước đo.

Đóng góp vào dự thảo Báo cáo chính trị, ông Huệ đề xuất 6 hướng đổi mới, cùng hướng tới mục tiêu phát huy trí tuệ giới luật gia, nâng cao chất lượng tham gia xây dựng đất nước và lấy hiệu quả phục vụ nhân dân làm thước đo.

Trước hết, cần đổi mới phương thức quản trị, xác định rõ trách nhiệm và kết quả của từng nhiệm vụ. Mỗi công việc phải xác định được vấn đề cần giải quyết, sản phẩm đầu ra, người chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành.

Theo đó, giá trị hoạt động của Hội không chỉ thể hiện ở số lượng hội nghị, hội thảo hay hoạt động được tổ chức, mà phải được đo bằng những kiến nghị được tiếp thu, vướng mắc được tháo gỡ, tranh chấp được hòa giải và người dân được hỗ trợ để hiểu, thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ của mình.

Cùng với đó, cần tăng cường kiểm tra, giám sát, công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình, qua đó củng cố uy tín của tổ chức Hội.

Tiếp theo, Hội cần chủ động hơn trong tham gia xây dựng và hoàn thiện thể chế. Cần hình thành mạng lưới chuyên gia theo từng lĩnh vực, có khả năng nhanh chóng tập hợp trí tuệ, phản biện có chiều sâu và đề xuất giải pháp khả thi.

Mỗi kiến nghị cần có căn cứ pháp lý, bằng chứng thực tiễn và phương án xử lý cụ thể. Những vướng mắc được phát hiện qua hoạt động tư vấn, hòa giải, tiếp công dân, hỗ trợ doanh nghiệp cần được tổng hợp thành các kiến nghị chính sách. Qua đó, tiếng nói từ thực tiễn được đưa vào quá trình xây dựng, hoàn thiện pháp luật.

Hướng mạnh hoạt động về cơ sở

Vấn đề quan trọng tiếp theo, ông Huệ cho rằng hoạt động Hội cần hướng mạnh về cơ sở, đồng hành với người dân để họ hiểu quyền, nghĩa vụ, biết cách giải quyết vấn đề pháp lý và tìm được địa chỉ hỗ trợ tin cậy.

Ông Nguyễn Văn Huệ nhấn mạnh, phổ biến, giáo dục pháp luật, tư vấn, trợ giúp pháp lý và hòa giải cần được nhìn nhận như một chuỗi phục vụ thống nhất, lấy vấn đề pháp lý cụ thể của người dân làm điểm xuất phát. Tổ chức Hội ở cơ sở cần từng bước trở thành địa chỉ pháp lý gần dân; Hội cấp tỉnh và Trung ương hỗ trợ bằng chuyên gia, tài liệu, đào tạo và các công cụ dùng chung.

Nội dung quan trong tiếp theo, cần tổ chức Hội theo hướng tinh gọn, kết nối chặt chẽ và khơi dậy sức cống hiến của hội viên. Mô hình tổ chức phải phù hợp đặc điểm địa bàn, nhu cầu thực tiễn và khả năng hoạt động của từng cấp Hội.

Trung ương Hội tập trung định hướng, xây dựng chuẩn mực và điều phối; Hội cấp tỉnh tổ chức thực hiện; cấp cơ sở nắm bắt nhu cầu, hỗ trợ ban đầu. Đồng thời, cần có cơ chế giao việc phù hợp chuyên môn, ghi nhận đóng góp và tạo điều kiện để luật gia trẻ tham gia. Phấn đấu mỗi hội viên có ít nhất một đóng góp thiết thực mỗi năm.

Nội dung tiếp theo, cần tạo động lực mới từ chuyển đổi số và cơ chế huy động nguồn lực. Hội cần nghiên cứu xây dựng nền tảng số dùng chung để kết nối hội viên, chuyên gia, nhiệm vụ và sản phẩm; ứng dụng trí tuệ nhân tạo đi đôi với yêu cầu bảo mật thông tin, kiểm chứng và trách nhiệm chuyên môn.

Việc huy động nguồn lực cần gắn với nhiệm vụ, sản phẩm và cam kết về kết quả; đồng thời chủ động tham gia cung cấp các dịch vụ công phù hợp quy định.

Cuối cùng ông Huệ cho rằng, nâng tầm đối ngoại nhân dân về pháp luật thông qua những sản phẩm, sáng kiến cụ thể. Mỗi hoạt động đối ngoại cần có mục tiêu rõ ràng, hướng tới tạo dựng tri thức, nâng cao năng lực, mở rộng mạng lưới, quảng bá pháp luật và hình ảnh Việt Nam, cung cấp luận cứ bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc hoặc huy động nguồn lực hợp pháp.

Theo ông Nguyễn Văn Huệ, đổi mới mạnh mẽ không có nghĩa là thực hiện đồng loạt mọi nhiệm vụ ngay lập tức, mà cần xác định mục tiêu cao, bước đi phù hợp với chức năng, năng lực và điều kiện của từng cấp Hội.

"Truyền thống của Hội cần được tiếp nối bằng những đóng góp hôm nay. Một kiến nghị có chất lượng có thể tháo gỡ vướng mắc cho nhiều người; một vụ việc được hỗ trợ tận tâm có thể củng cố niềm tin vào pháp luật", ông Huệ nhấn mạnh.

Ông cho rằng điều Hội Luật gia Việt Nam cần trong nhiệm kỳ tới không chỉ là thêm hoạt động, mà quan trọng hơn là một phương thức hoạt động mới: Tinh gọn hơn nhưng kết nối rộng hơn; ít tầng nấc hơn nhưng gần dân hơn; chủ động hơn trong tham gia xây dựng chính sách, pháp luật; chuyên nghiệp hơn trong phục vụ nhân dân và hiện đại hơn trong quản trị.

Ông Huệ cho rằng, với hơn 100.000 hội viên được kết nối và cùng hành động, Hội Luật gia Việt Nam sẽ có thêm nguồn lực để đóng góp thiết thực vào sự nghiệp xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh và bảo vệ tốt hơn lợi ích quốc gia, dân tộc.

Đặng Thuỷ - Hoàng Bích - Thu Huyền - Hữu Thắng